Θερμικός θόλος: Το καιρικό φαινόμενο που θεωρείται «σιωπηλός δολοφόνος» – Οι πόλεις της Ευρώπης στο έλεος του καύσωνα
Η νότια Ευρώπη έρχεται αντιμέτωπη με το πρώτο σοβαρό κύμα καύσωνα της χρονιάς, με τις θερμοκρασίες να αγγίζουν τους 46 βαθμούς Κελσίου σε περιοχές της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, ενώ και η Γερμανία αναμένεται να καταγράψει θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών τις επόμενες ημέρες.
Τι είναι ο θερμικός θόλος που οδηγεί τις θερμοκρασίες στα ύψη
Οι ακραίες καιρικές συνθήκες έχουν οδηγήσει τις αρχές πολλών ευρωπαϊκών χωρών στην έκδοση προειδοποιήσεων για κινδύνους στην υγεία, ενώ έχουν τεθεί σε επιφυλακή και οι πυροσβεστικές δυνάμεις για την αποτροπή πιθανών πυρκαγιών.
Στην Πορτογαλία καταγράφηκε θερμοκρασία 46,6°C στη Μόρα, περίπου 60 μίλια ανατολικά της Λισαβόνας, θερμοκρασία που εξετάζεται αν αποτελεί νέο εθνικό ρεκόρ για τον Ιούνιο.
Στην Ιταλία οι εισαγωγές σε νοσοκομεία σε ορισμένες από τις πιο ζεστές περιοχές, όπως η Τοσκάνη, αυξήθηκαν κατά 20%, με τις αρχές να συμβουλεύουν τους κατοίκους και τους επισκέπτες να μην βγαίνουν έξω από τις 11 το πρωί μέχρι τις 6 το απόγευμα.
VIRAL
Στη Γαλλία εκδόθηκαν για πρώτη φορά στην ιστορία προειδοποιήσεις για καύσωνα σχεδόν για ολόκληρη την ηπειρωτική χώρα με την υπηρεσία Météo-France να έχει θέσει το 88% των περιοχών σε πορτοκαλί συναγερμό. Η γαλλική κυβέρνηση ζήτησε από τις επιχειρήσεις να προσαρμόσουν το ωράριο εργασίας για να προστατεύσουν τους εργαζόμενους από τη ζέστη, ενώ 200 δημόσια σχολεία έκλεισαν μέχρι και αύριο.
Στη Γερμανία η μετεωρολογική υπηρεσία της χώρας ανακοίνωσε ότι η ζέστη και η ξηρασία αυξάνουν τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών, με ορισμένες πόλεις να επιβάλλουν περιορισμούς στην άντληση νερού, καθώς οι θερμοκρασίες σε ορισμένες περιοχές της χώρας θα πλησιάσουν τους 40 °C μέχρι την Τετάρτη.
Τι είναι ο «θερμικός θόλος»
Με ανάρτηση του ο γνωστός μετεωρολόγος Θεόδωρος Κολυδάς εξηγεί τι είναι το φαινόμενο του θερμικού θόλου, που έχει εκτοξεύσει τις θερμοκρασίες το τελευταίο τριήμερο στη δυτική Ευρώπη.
Όπως επισημαίνει, πρόκειται για μία «κατάσταση στην οποία ένα ισχυρό και στάσιμο βαρομετρικό υψηλό εγκλωβίζει θερμές αέριες μάζες κοντά στην επιφάνεια της Γης, λειτουργώντας σαν καπάκι. Η ατμόσφαιρα σε τέτοιες περιπτώσεις δεν κυκλοφορεί επαρκώς, και η ζέστη παγιδεύεται στις χαμηλότερες στιβάδες, χωρίς να διαφεύγει.
Έτσι, παρατηρείται συνεχής άνοδος της θερμοκρασίας, ιδίως όταν υπάρχει και η παράλληλη μεταφορά θερμών αερίων μαζών από περιοχές όπως η Βόρεια Αφρική προς την Ευρώπη. Οι θερμοκρασίες σήμερα αλλά και το επόμενο τριήμερο στη δυτική Ευρώπη θα φτάνουν τους 36 με 39 βαθμούς, με αυξημένη υγρασία και απουσία ισχυρού πεδίου ανέμων».
Ο μετεωρολόγος τονίζει ότι το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο.«Στην Ελλάδα και σε άλλες μεσογειακές χώρες, η παρουσία σταθερών αντικυκλώνων το καλοκαίρι είναι ένα απόλυτα φυσιολογικό και επαναλαμβανόμενο γεγονός. Οι παλιοί μετεωρολόγοι και γεωργοί γνώριζαν καλά τις επιδράσεις αυτής της στασιμότητας, χωρίς όμως να χρησιμοποιούν τον όρο θερμικός θόλος».
Η ανάρτηση του Θεόδωρου Κολυδά
Τα τελευταία χρόνια, κυρίως τους θερινούς μήνες, ακούμε όλο και συχνότερα τον όρο θερμικός θόλος στα μέσα ενημέρωσης, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Η φράση αυτή, που προέρχεται από τον αγγλικό όρο heat dome, έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής, όχι απαραίτητα επειδή περιγράφει ένα καινούργιο φαινόμενο, αλλά επειδή λειτουργεί ως ελκυστικός τίτλος για τον αναγνώστη ή τον τηλεθεατή. Ωστόσο, πίσω από τη «μόδα» του όρου, υπάρχει μια πραγματική μετεωρολογική κατάσταση, την οποία γνωρίζουμε εδώ και δεκαετίες.
Ο θερμικός θόλος είναι μια κατάσταση στην οποία ένα ισχυρό και στάσιμο βαρομετρικό υψηλό εγκλωβίζει θερμές αέριες μάζες κοντά στην επιφάνεια της Γης, λειτουργώντας σαν καπάκι. Η ατμόσφαιρα σε τέτοιες περιπτώσεις δεν κυκλοφορεί επαρκώς, και η ζέστη παγιδεύεται στις χαμηλότερες στιβάδες, χωρίς να διαφεύγει. Έτσι, παρατηρείται συνεχής άνοδος της θερμοκρασίας, ιδίως όταν υπάρχει και η παράλληλη μεταφορά θερμών αερίων μαζών από περιοχές όπως η Βόρεια Αφρική προς την Ευρώπη. Οι θερμοκρασίες σήμερα αλλά και το επόμενο τριήμερο στη δυτική Ευρώπη θα φτάνουν τους 36 με 39 βαθμούς, με αυξημένη υγρασία και απουσία ισχυρού πεδίου ανέμων.
Αυτό το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Στην Ελλάδα και σε άλλες μεσογειακές χώρες, η παρουσία σταθερών αντικυκλώνων το καλοκαίρι είναι ένα απόλυτα φυσιολογικό και επαναλαμβανόμενο γεγονός. Οι παλιοί μετεωρολόγοι και γεωργοί γνώριζαν καλά τις επιδράσεις αυτής της στασιμότητας, χωρίς όμως να χρησιμοποιούν τον όρο «θερμικός θόλος».
Παλαιότερα, μιλούσαμε απλώς για ισχυρά αντικυκλωνικά πεδία ή περίοδους καύσωνα λόγω εισβολής θερμών αερίων μαζών από την Αφρική.Η έντονη χρήση του όρου σήμερα οφείλεται κυρίως στην επιθυμία των μέσων να προσελκύσουν το ενδιαφέρον του κοινού με έναν καινούργιο και πιο δραματικό όρο. Ωστόσο, είναι σημαντικό να διευκρινίζεται ότι το φαινόμενο δεν είναι νέο και ίσως αυτό που έχει αλλάξει είναι η ένταση και η διάρκεια τέτοιων επεισοδίων τα οποία περιγράφουμε δημόσια.
Συμπερασματικά, ο θερμικός θόλος είναι ένα παλιό, γνωστό μετεωρολογικό φαινόμενο που σήμερα επαναπροσδιορίζεται επικοινωνιακά. Αν και δεν αποτελεί νέο φαινόμενο, η κατανόηση του ρόλου του στην αύξηση των θερμοκρασιών είναι χρήσιμη, ιδιαίτερα καθώς οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών συνθηκών γίνονται ολοένα και πιο έντονες.
0 ΣΧΟΛΙΑ