Σάλος στη Λέσβο: Άλογα χορεύουν πάνω σε σπασμένα μπουκάλια – Σφοδρές αντιδράσεις για το έθιμο ( VIDEO)

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων βρίσκεται ένα έθιμο που καταγράφεται σε πανηγύρια της Λέσβου, μετά τη δημοσιοποίηση σχετικών βίντεο από τη φιλοζωική οργάνωση **A Promise to Animals**. Η οργάνωση ανάρτησε στη σελίδα της στο Facebook δύο βίντεο από διαφορετικές εκδηλώσεις στο νησί, θέλοντας να αναδείξει πρακτικές που, όπως υποστηρίζει, μπορεί να εγκυμονούν κινδύνους τόσο για τα ζώα όσο και για τους ανθρώπους που συμμετέχουν στα πανηγύρια.

Καταγγελίες για πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο τα άλογα

Στα πλάνα που δημοσιεύτηκαν εμφανίζονται άλογα με τους αναβάτες τους να πραγματοποιούν κινήσεις που παραπέμπουν σε «χορευτικές» φιγούρες, ενώ γύρω τους βρίσκονται σπασμένα γυάλινα μπουκάλια. Σε άλλο σημείο των βίντεο φαίνονται κιβώτια με μπίρες να τοποθετούνται ή να ρίχνονται κοντά στα πόδια των ζώων, δημιουργώντας ένα σκηνικό που η φιλοζωική οργάνωση χαρακτηρίζει ιδιαίτερα προβληματικό.

Η **A Promise to Animals** εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στις συγκεκριμένες πρακτικές και υποστηρίζει ότι η διασκέδαση δεν θα πρέπει να πραγματοποιείται εις βάρος της ασφάλειας και της ευζωίας των ζώων. Παράλληλα, θέτει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο τέτοιες εικόνες μπορούν να θεωρούνται μέρος ενός παραδοσιακού εθίμου, όταν κατά την άποψή της δημιουργούνται συνθήκες που ενδέχεται να προκαλέσουν τραυματισμούς.

Η ανακοίνωση

Η ομάδα της A Promise to Animals συνόδευσε τη δημοσιοποίηση των πρακτικών αυτών με το εξής κείμενο: «Η λέξη που ακούγεται περισσότερο όταν συζητάμε για τα πανηγύρια της Λέσβου είναι η “παράδοση”. Υπάρχει όμως μία άλλη λέξη που ακούγεται πολύ λιγότερο, και αυτή η λέξη είναι η “ευθύνη”.

Το βίντεο που παρακολουθείτε έχει καταγραφεί σε ένα από τα πανηγύρια της Λέσβου. Δεν πρόκειται για μια μεμονωμένη εικόνα. Παρόμοια βίντεο δημοσιεύονται κάθε χρόνο στα κοινωνικά δίκτυα, σε αφιερώματα, αλλά και σε κανάλια του YouTube που προβάλλουν αυτές τις εκδηλώσεις ως κομμάτι της τοπικής παράδοσης.

Ένα άλογο όμως δεν είναι μέρος ενός σκηνικού ή διακοσμητικό στοιχείο μιας γιορτής. Είναι ένα πολύ δυνατό ζώο που μπορεί να τρομάξει. Και όταν ένα ζώο αυτού του μεγέθους τρομάξει, οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές για το ίδιο, τον αναβάτη του και τους ανθρώπους που βρίσκονται δίπλα του.

Στα πανηγύρια της Λέσβου έχουν καταγραφεί τραυματισμοί, ενώ σύμφωνα με δημοσιεύματα, πρόσφατα ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του σε περιστατικό που επανέφερε με σκληρό τρόπο τη συζήτηση γύρω από τη χρήση αλόγων σε τέτοιες εκδηλώσεις.

Κάθε χρόνο βλέπουμε άλογα να κινούνται μέσα στο πλήθος, με δυνατή μουσική, φωνές και έντονα ερεθίσματα. Κι όμως, η συζήτηση εξακολουθεί να περιστρέφεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από το αν αυτό είναι ‘παράδοση’, χωρίς να τίθεται το πραγματικό ερώτημα… Πόσος κίνδυνος είναι αποδεκτός στο όνομα της παράδοσης;

Η ασφάλεια των ανθρώπων και η ευζωία των ζώων δεν βρίσκονται απέναντι. Στα πανηγύρια αυτά βέβαια, παραβλέπονται και τα δύο».

Οι αντιδράσεις στις αναρτήσεις της A Promise to Animals ήταν έντονες και ποικίλες, αλλά το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι το μένος ορισμένων σχολιαστών, όχι ενάντια στην κακομεταχείριση και τον εξευτελισμό ενός από τα πιο υπερήφανα ζώα στον πλανήτη, αλλά ενάντια στην οργάνωση που καταγγέλλει αυτή την πρακτική, η οποία, όπως αναφέρει η A Promise to Animals, παρουσιάζεται σαν «παραδοσιακή».

Ακολούθως, η A Promise to Animals συνέταξε ένα εκτενέστερο κείμενο, το οποίο και δημοσιεύει εδώ το protothema.gr

«Όταν η κριτική σε ένα έθιμο θεωρείται επίθεση σε έναν τόπο

Μετατοπίζοντας τη δημόσια συζήτηση

Μετά τη δημοσίευση ενός βίντεο από πανηγύρι της Λέσβου με τη συμμετοχή αλόγων, εκατοντάδες σχόλια εμφανίστηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κάποια συμφωνούσαν με την πρακτική αυτή, άλλα διαφωνούσαν έντονα, εκείνο όμως που παρουσίαζε μεγαλύτερο ενδιαφέρον δεν ήταν ο τόνος της αντιπαράθεσης, αλλά ο τρόπος με τον οποίο μετατοπίστηκε η ίδια η συζήτηση.

Το αρχικό ερώτημα της δημοσίευσης ήταν απλό. Είναι σωστό άλογα να κινούνται μέσα σε πυκνό πλήθος, ανάμεσα σε δυνατή μουσική, πυροτεχνήματα, αλκοόλ και δεκάδες απρόβλεπτα ερεθίσματα;

Από τα εκατοντάδες σχόλια που ακολούθησαν, ελάχιστα επιχείρησαν να απαντήσουν σε αυτό.

Αλλάζοντας την ατζέντα

Το πιο συχνό επιχείρημα που εμφανιζόταν στα σχόλια δεν αφορούσε τα άλογα, αλλά τα χιλιάδες αιγοπρόβατα που θανατώθηκαν τους τελευταίους μήνες λόγω των μέτρων αντιμετώπισης ζωονόσων. Μάλιστα οι σχολιαστές μέμφονταν τη φιλοζωική οργάνωση με τη φράση ‘Γιατί δεν μιλάτε για τα πρόβατα;’, που επαναλήφθηκε δεκάδες φορές.

Η ερώτηση αυτή βέβαια δεν απαντά στο αν η συγκεκριμένη πρακτική είναι αποδεκτή. Απλά προσπαθεί να αλλάξει το αντικείμενο της συζήτησης.

Το γεγονός ότι υπάρχει ένα ακόμα σοβαρό ζήτημα δεν ακυρώνει την ανάγκη να εξεταστεί αυτό που βρίσκεται μπροστά μας. Επίσης αξίζει να πούμε πως η προστασία των ζώων δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά και δεν υπάρχει κάποιος κανόνας που να επιβάλλει να συζητείται μόνο ένα πρόβλημα κάθε φορά.

Η επίκληση της παράδοσης ως επιχείρημα

Η λέξη ‘παράδοση’ επίσης, εμφανίστηκε σχεδόν σε κάθε δεύτερο σχόλιο. Ωστόσο, ακόμη και μέσα στα ίδια τα σχόλια υπήρξαν κάτοικοι της Λέσβου που επισήμαναν ότι η μαζική παρουσία αλόγων μέσα στα πανηγύρια δεν αποτελεί ένα πανάρχαιο έθιμο, αλλά μια πρακτική που εξαπλώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες. Η επισήμανση αυτή έχει τη δική της σημασία.

Το έχουμε πει πολλές φορές και θα το πούμε ξανά. Οι παραδόσεις εξελίσσονται συνεχώς… κάποιες εγκαταλείπονται, άλλες τροποποιούνται και άλλες διατηρούνται. Το γεγονός ότι κάτι επαναλαμβάνεται επί χρόνια δεν σημαίνει ότι παύει να αξιολογείται με βάση τα σημερινά δεδομένα για την ασφάλεια και την ευζωία των ζώων.

‘Τα αγαπάμε σαν παιδιά μας’

Ένα συχνό επιχείρημα όσων υπερασπίστηκαν την πρακτική ήταν ότι οι ιδιοκτήτες αγαπούν τα άλογά τους. Είναι πιθανό πολλοί πράγματι να τα φροντίζουν καθημερινά, το ερώτημα όμως δεν είναι αν τα αγαπούν.

Το ερώτημα είναι αν ένα περιβάλλον με εκατοντάδες ανθρώπους, δυνατή μουσική, καπνούς, σαμπάνιες, φωνές, σπασμένα γυαλιά και έντονα ερεθίσματα αποτελεί κατάλληλο χώρο για ένα ζώο όπως είναι το άλογο.

Η επιστημονική γνώση γύρω από τη συμπεριφορά των ιπποειδών είναι πλέον μεγάλη. Τα άλογα αντιδρούν έντονα σε ξαφνικά ερεθίσματα και η απρόβλεπτη αντίδρασή τους μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς τόσο στο ίδιο το ζώο όσο και στους ανθρώπους που βρίσκονται γύρω του. Η πρόθεση του ιδιοκτήτη, το αν τα αγαπάει ή όχι, δεν αλλάζει αυτή την πραγματικότητα.

Το νομικό πλαίσιο και η πραγματικότητα των εικόνων

Ο ν. 4830/2021 απαγορεύει, ως γενικό κανόνα, τη συμμετοχή ζώων σε θεάματα και παραστάσεις. Για εκδηλώσεις τοπικής ή λαϊκής παράδοσης προβλέπεται εξαίρεση, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, όπως η παρουσία κτηνιάτρου, η σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και, κυρίως, η διασφάλιση της ευζωίας των ζώων. Είναι πιθανό σε πολλές περιπτώσεις οι τυπικές αυτές διαδικασίες να ακολουθούνται. Το ερώτημα όμως δεν είναι μόνο αν συμπληρώθηκαν τα απαραίτητα έγγραφα. Είναι αν αυτό που αντικρίζει κανείς σε πολλά πανηγύρια συνάδει πραγματικά με την έννοια της ευζωίας. Άλογα ανάμεσα σε πυκνό πλήθος, εκκωφαντική μουσική, αλκοόλ, φωνές και απρόβλεπτα ερεθίσματα δεν αποτελούν μια θεωρητική συζήτηση. Είναι εικόνες που καταγράφονται κάθε χρόνο δημόσια και τις οποίες μπορεί να αξιολογήσει ο καθένας με τα δικά του μάτια.

Η ταύτιση της κριτικής με την προσβολή μιας ολόκληρης κοινωνίας

Ένα ακόμη στοιχείο που ξεχώρισε ήταν η ταύτιση της κριτικής με επίθεση στη Λέσβο. Η λογική αυτή εμφανίστηκε επανειλημμένα μέσα από σχόλια όπως ‘Αφήστε τη Λέσβο’, ‘Στοχοποιείτε το νησί’, ‘Θέλετε να καταστρέψετε την παράδοση’.

Ωστόσο, η καταγραφή και η δημοσιοποίηση πραγματικών εικόνων δεν αποτελεί επίθεση σε έναν τόπο. Αντίθετα, αποτελεί βασική λειτουργία της δημόσιας ενημέρωσης. Το 2026 πιστεύουμε πως κάθε πρακτική μπορεί να συζητηθεί δημόσια, χωρίς η συζήτηση να θεωρείται προσβολή μιας ολόκληρης κοινότητας.

Όταν η δημόσια πίεση δεν ασκείται μόνο στα σχόλια

Οι επιθετικές αντιδράσεις δεν περιορίστηκαν στη διαφωνία. Καταγράφηκαν ύβρεις, προσωπικές επιθέσεις, απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί, ακόμη και έμμεσες προειδοποιήσεις προς όσους επιλέγουν να αναδεικνύουν τέτοιες εικόνες.

Στο σημερινό ψηφιακό περιβάλλον, η δημόσια πίεση δεν εκδηλώνεται μόνο μέσα από τα σχόλια. Συχνά εκφράζεται και με λιγότερο ορατούς τρόπους, που μπορούν να περιορίσουν την κυκλοφορία ενός θέματος ή ακόμη και τη δυνατότητα ενός λογαριασμού να συνεχίσει να ενημερώνει το κοινό του. Το γεγονός αυτό αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται ο δημόσιος διάλογος όταν αγγίζει ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα.

Ένας δημόσιος διάλογος που δεν μπορεί να αναβάλλεται

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν κάποιος αγαπά τα άλογά του, ούτε αν η Λέσβος έχει πλούσια παράδοση, κάτι που κανείς δεν αμφισβητεί. Το ερώτημα είναι αν μια κοινωνία μπορεί να εξετάζει κριτικά τις πρακτικές της όταν προκύπτουν σοβαρά ζητήματα ασφάλειας και ευζωίας ή αν κάθε κριτική θα βαφτίζεται αυτόματα επίθεση.

Το λέμε και θα το λέμε για όσο χρειαστεί. Η παράδοση δεν χάνει την αξία της επειδή εξελίσσεται. Δυναμώνει