Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε τσίπουρο, ρακή και τσικουδιά;
Οι λέξεις «ρακή», «τσικουδιά» και «τσίπουρο» χρησιμοποιούνται συχνά στην καθημερινότητα σαν να περιγράφουν το ίδιο πράγμα. Στην πραγματικότητα, όμως, πίσω από αυτά τα τρία ποτά κρύβονται ιστορικές, γλωσσικές και παραγωγικές διαφορές που αξίζει να γνωρίζει κανείς. Την απάντηση στο ερώτημα ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε αυτά τα τρία, έδωσε πρόσφατα η ομάδα «Κουρήτες», μέσα από σχετικό βίντεο που ανέβασαν στο TikTok, βάζοντας τα πράγματα στη σωστή τους βάση.
Ένα από τα πιο διαδεδομένα λάθη αφορά τη ρακή της Κρήτης. Πολλοί θεωρούν ότι η λέξη «ρακή» είναι λανθασμένη και πως το σωστό όνομα του παραδοσιακού κρητικού αποστάγματος είναι αποκλειστικά «τσικουδιά», επειδή το «ρακί» θεωρείται τουρκικός όρος. Σύμφωνα όμως με όσα εξηγούν οι «Κουρήτες», αυτή η άποψη δεν ευσταθεί ιστορικά και γλωσσικά.
Όπως επισημαίνουν, η απόσταξη δεν είναι τουρκική εφεύρεση. Οι Σελτζούκοι Τούρκοι ήταν νομαδικός λαός που ήρθε από τα βάθη της Ανατολής και κατέκτησε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, όμως η τέχνη της απόσταξης και της οινοποίησης ήταν γνωστή στον ελλαδικό χώρο ήδη από την Αρχαία Ελλάδα. Το πάτημα των σταφυλιών, η παραγωγή κρασιού και αποσταγμάτων αναφέρονται τόσο σε αρχαίες πηγές όσο και σε μυθολογικές αφηγήσεις, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ιστορία του Οδυσσέα και του Πολύφημου.
VIRAL
Η λέξη «ρακή», γραμμένη με ήτα, έχει ελληνική ρίζα και προέρχεται από τον αρχαίο όρο «ραξή», που σημαίνει «απόσταγμα από σταφύλια». Συνεπώς, η χρήση της λέξης «ρακή» για το κρητικό απόσταγμα δεν είναι λάθος ούτε ξενόφερτη. Αντίθετα, το «ρακί» με γιώτα, όπως χρησιμοποιείται στην Τουρκία και σε άλλες χώρες, θεωρείται από τους ίδιους όρος που προήλθε μεταγενέστερα, πιθανότατα επηρεασμένος από την ελληνική παράδοση.
Από την άλλη πλευρά, η ονομασία «τσικουδιά» έχει άμεση σχέση με τον τρόπο παραγωγής του ποτού στην Κρήτη. Στην υπόλοιπη Ελλάδα, τα υπολείμματα των σταφυλιών μετά το πάτημα για την παραγωγή κρασιού ονομάζονται «στράφυλλα». Στην Κρήτη, όμως, αυτά τα υπολείμματα λέγονται «τσίκουδα». Από τις τσίκουδες, λοιπόν, παράγεται το απόσταγμα που ονομάστηκε τσικουδιά. Με απλά λόγια, η τσικουδιά είναι το απόσταγμα των τσίκουδων, δηλαδή των υπολειμμάτων των σταφυλιών μετά την οινοποίηση.
Επομένως, τόσο η ονομασία «ρακή» όσο και η «τσικουδιά» είναι σωστές και αναφέρονται στο ίδιο παραδοσιακό κρητικό ποτό, με διαφορετική όμως γλωσσική και ιστορική αφετηρία. Δεν πρόκειται για δύο διαφορετικά αποστάγματα, αλλά για δύο διαφορετικές ονομασίες του ίδιου προϊόντος.
Διαβάστε επίσης
Ποια η διαφορά του τσίπουρου
Η ουσιαστική διαφορά εμφανίζεται όταν η συζήτηση φτάνει στο τσίπουρο. Το τσίπουρο παράγεται επίσης από στέμφυλα σταφυλιών, κυρίως στη βόρεια και κεντρική Ελλάδα, όμως η διαδικασία απόσταξης και το τελικό αποτέλεσμα διαφέρουν. Σε πολλές περιοχές, κατά την απόσταξη του τσίπουρου προστίθεται γλυκάνισος ή άλλα αρωματικά φυτά, αν και υπάρχει και το σκέτο τσίπουρο χωρίς αρωματικές προσθήκες.
Η βασική διαφοροποίηση, σύμφωνα με τους «Κουρήτες», βρίσκεται στους αλκοολικούς βαθμούς. Το τσίπουρο παραδοσιακά αποστάζεται σε υψηλότερους βαθμούς, γεγονός που το κάνει πιο «δυνατό» ποτό. Αντίθετα, η κρητική τσικουδιά –ή ρακή– για να θεωρείται σωστή και «γλυκόπιοτη», όπως έλεγαν οι παλιοί, πρέπει να κυμαίνεται γύρω στους 17 με 17,5 βαθμούς. Παραπάνω αλκοόλ, όπως λένε χαρακτηριστικά, δεν προορίζεται για καθημερινή κατανάλωση, αλλά «για την τριβή τον χειμώνα».
Συμπερασματικά, το τσίπουρο είναι διαφορετικό ποτό, κυρίως λόγω της απόσταξης και των υψηλότερων βαθμών. Αντίθετα, η ρακή και η τσικουδιά είναι δύο απολύτως σωστές και ιστορικά τεκμηριωμένες ονομασίες για το ίδιο παραδοσιακό κρητικό απόσταγμα. Και όπως φαίνεται, πίσω από ένα ποτήρι κρύβεται πολύ περισσότερη ιστορία απ’ όση φανταζόμαστε.
0 ΣΧΟΛΙΑ