Πετράλωνα: Στο επίκεντρο οι εκσκαφές για την κατάρρευση της πολυκατοικίας – Τι ερευνούν οι Αρχές

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα έχει ανοίξει έναν νέο κύκλο προβληματισμού γύρω από την ασφάλεια των παλαιών κτιρίων, τις εργασίες που πραγματοποιούνται σε γειτονικά οικόπεδα και τις ευθύνες όσων συμμετέχουν σε οικοδομικά έργα μέσα στον πυκνό αστικό ιστό. Οι αρμόδιες Αρχές επιχειρούν να εξακριβώσουν αν η πτώση του κτιρίου σχετίζεται με τις εργασίες κατεδάφισης και εκσκαφής που εκτελούνταν στο διπλανό οικόπεδο, ενώ παράλληλα επανέρχεται στο προσκήνιο η ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους, σωστή συντήρηση και αποτελεσματική προστασία των παλαιών πολυκατοικιών.

Οι εργασίες στο διπλανό οικόπεδο στο μικροσκόπιο

Η πολυκατοικία που κατέρρευσε βρισκόταν στην οδό Αλκμήνης 22, στα Πετράλωνα, και σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία το περιστατικό σημειώθηκε ενώ στο γειτονικό οικόπεδο βρίσκονταν σε εξέλιξη εργασίες για την ανέγερση νέας οικοδομής. Τα πρώτα σενάρια που εξετάζονται επικεντρώνονται στις εκσκαφές και στο κατά πόσο είχαν εφαρμοστεί όλα τα απαραίτητα μέτρα αντιστήριξης, δεδομένου ότι οι εργασίες πραγματοποιούνταν σε άμεση γειτνίαση με ένα παλαιό κτίσμα.

Πέντε άτομα στο επίκεντρο της εισαγγελικής έρευνας

Για την υπόθεση οδηγήθηκαν ενώπιον του εισαγγελέα πέντε πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ο ιδιοκτήτης του έργου, ο εργολάβος, ο επιβλέπων μηχανικός και δύο εργαζόμενοι. Σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για παραβάσεις της πολεοδομικής νομοθεσίας, ενώ στη συνέχεια αφέθηκαν ελεύθεροι έως ότου ολοκληρωθεί η προκαταρκτική εξέταση, η οποία θα κρίνει αν υπήρξαν παραλείψεις ή παραβιάσεις των προβλεπόμενων κανόνων ασφαλείας.

Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκονται οι οικοδομικές άδειες, οι τεχνικές μελέτες, η επίβλεψη του έργου και οι παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν στο όμορο οικόπεδο. Σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, η άδεια κατεδάφισης αφορούσε παλαιό διώροφο κτίσμα με ισόγειο κατάστημα και αποθήκη, το οποίο είχε ανεγερθεί το 1956, ενώ στη συνέχεια προβλεπόταν η ανέγερση νέας οικοδομής.

Το κρίσιμο ζήτημα της αντιστήριξης

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όταν πραγματοποιούνται βαθιές εκσκαφές δίπλα σε υφιστάμενα κτίρια, ιδιαίτερα σε παλαιές κατασκευές, η εφαρμογή κατάλληλων έργων αντιστήριξης είναι καθοριστικής σημασίας. Τοίχοι αντιστήριξης, μεταλλικές πασσαλώσεις και διαφράγματα σκυροδέματος αποτελούν ορισμένες από τις τεχνικές λύσεις που χρησιμοποιούνται ώστε να αποτραπεί η υποχώρηση του εδάφους και να διασφαλιστεί η στατικότητα των γειτονικών οικοδομών.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις που έχουν δημοσιευθεί, εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο να μην είχαν εφαρμοστεί επαρκή μέτρα αντιστήριξης στο σημείο της εκσκαφής, κάτι που θεωρείται πιθανός παράγοντας για την κατάρρευση. Παράλληλα, πληροφορίες αναφέρουν ότι το σκάμμα θεμελίωσης παρέμεινε ανοιχτό για μεγάλο χρονικό διάστημα, γεγονός που ενδέχεται να επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τη στατικότητα του γειτονικού κτιρίου.

Η παλαιότητα του κτιρίου και οι πιθανές φθορές

Ένα ακόμη στοιχείο που εξετάζεται αφορά την κατάσταση της ίδιας της πολυκατοικίας. Το κτίριο ήταν παλαιάς κατασκευής και είχε ανεγερθεί πριν από την εφαρμογή των σύγχρονων αντισεισμικών κανονισμών, γεγονός που σημαίνει ότι ο φέρων οργανισμός του ενδεχομένως διέθετε μικρότερες αντοχές σε σύγκριση με νεότερες οικοδομές. Η φυσική φθορά των υλικών, η διάβρωση του χρόνου αλλά και πιθανές παλαιότερες επεμβάσεις θα μπορούσαν επίσης να έχουν επηρεάσει τη συνολική αντοχή του.

Οι μηχανικοί υπενθυμίζουν ότι ένα κτίριο δεν καταρρέει χωρίς αιτία και πως όταν πραγματοποιούνται τεχνικές εργασίες σε γειτονικά οικόπεδα απαιτείται αυξημένη προσοχή, συνεχής επίβλεψη και αυστηρή τήρηση των εγκεκριμένων μελετών. Το περιστατικό στα Πετράλωνα αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το κατά πόσο οι έλεγχοι στις οικοδομικές εργασίες είναι επαρκείς, ειδικά σε περιοχές όπου υπάρχει μεγάλος αριθμός παλαιών κτιρίων.

Οι αλλαγές που έρχονται για τις πολυκατοικίες

Την ίδια στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη νομοθετική πρωτοβουλία για την αναμόρφωση του πλαισίου που διέπει τις σχέσεις συνιδιοκτησίας στις πολυκατοικίες. Σύμφωνα με τις εξαγγελίες του υπουργείου Δικαιοσύνης, στόχος είναι ο εκσυγχρονισμός του νόμου 3741/1929, ώστε να αντιμετωπιστούν χρόνια ζητήματα που αφορούν τους κανονισμούς πολυκατοικιών, τα κοινόχρηστα, τον διαχωρισμό διαμερισμάτων, τις επισκευές και τη διαχείριση των ακινήτων.

Μεταξύ των βασικών αλλαγών που εξετάζονται περιλαμβάνονται η ευκολότερη τροποποίηση των κανονισμών, η ταχύτερη είσπραξη κοινοχρήστων, η δημιουργία ειδικού αποθεματικού για μελλοντικές εργασίες συντήρησης, αλλά και η υποχρεωτική ασφάλιση των κτιρίων. Αν και η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία δεν συνδέεται άμεσα με την κατάρρευση στα Πετράλωνα, το περιστατικό ανέδειξε με τον πιο έντονο τρόπο την ανάγκη για οργανωμένη συντήρηση και σαφές πλαίσιο ευθυνών.

Μεγαλύτερες ευθύνες για ιδιοκτήτες και διαχειριστές

Το νέο πλαίσιο που προωθείται κινείται προς μια πιο οργανωμένη και αποτελεσματική διαχείριση των πολυκατοικιών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη, τη συντήρηση και τη λήψη αποφάσεων χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις μεταξύ των συνιδιοκτητών. Αυτό σημαίνει ότι τόσο οι διαχειριστές όσο και οι ιδιοκτήτες θα καλούνται να επιδεικνύουν μεγαλύτερη συνέπεια σε ζητήματα τεχνικών ελέγχων, επισκευών, ασφαλιστικής κάλυψης και οικονομικού προγραμματισμού για τις κοινές ανάγκες του κτιρίου.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στις παλαιές πολυκατοικίες, όπου η καθυστέρηση στις απαραίτητες επισκευές, η έλλειψη οικονομικού αποθεματικού και οι δυσκολίες στη λήψη αποφάσεων μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρά προβλήματα. Η συζήτηση πλέον δεν περιορίζεται μόνο στις σχέσεις μεταξύ συνιδιοκτητών, αλλά επεκτείνεται και στην ασφάλεια των ενοίκων, των περιοίκων και όσων εργάζονται σε γειτονικά εργοτάξια.

Η πραγματογνωμοσύνη θα δώσει τις απαντήσεις

Μέχρι να ολοκληρωθούν η πραγματογνωμοσύνη και η προκαταρκτική εξέταση, οι Αρχές δεν αποκλείουν κανένα ενδεχόμενο. Το βασικό ζητούμενο είναι να αποσαφηνιστεί εάν η κατάρρευση οφείλεται αποκλειστικά στις εργασίες που εκτελούνταν στο διπλανό οικόπεδο ή αν συνέβαλαν και άλλοι παράγοντες, όπως η παλαιότητα της κατασκευής, η κατάσταση των θεμελίων, η ποιότητα των υλικών και πιθανές προϋπάρχουσες φθορές του κτιρίου.