Πέθανε σε ηλικία 91 ετών η Σοφία Κοράντι – Εμπνεύστηκε το πρόγραμμα Erasmus
Σε ηλικία 91 ετών, έφυγε από τη ζωή στη Ρώμη η Σοφία Κοράντι, η καθηγήτρια που, εξαιτίας μιας προσωπικής απογοήτευσης από την ιταλική ακαδημαϊκή γραφειοκρατία το 1969, οραματίστηκε το πρόγραμμα Erasmus. Η ιδέα της για την ελεύθερη κινητικότητα των φοιτητών, που αρχικά απορρίφθηκε, έγινε τελικά ο θεμέλιος λίθος για τη δημιουργία της «Ευρώπης της Γνώσης», αλλάζοντας τη ζωή σε εκατομμύρια νέους.
Η είδηση του θανάτου της Σοφίας Κοράντι στη Ρώμη προκάλεσε θλίψη σε όλη την Ευρώπη, αλλά ταυτόχρονα φώτισε ξανά την τεράστια κληρονομιά που αφήνει πίσω της. Η Κοράντι, καθηγήτρια Παιδαγωγικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Roma 3, ήταν παγκοσμίως γνωστή ως η «μαμά του Erasmus», ένας τίτλος που συνοψίζει το πώς ένα προσωπικό παράπονο μετατράπηκε σε ένα από τα πιο επιτυχημένα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η προσωπική πικρία που γέννησε την ιδέα
Η ιστορία του Erasmus δεν ξεκίνησε με κάποια μεγάλη ευρωπαϊκή οδηγία, αλλά με μια ταπείνωση και μια απογοήτευση.
VIRAL
Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της στη Νομική, η Κοράντι απέκτησε το 1957 το Master in Comparative Law από το φημισμένο Columbia University των Ηνωμένων Πολιτειών, χάρη στην υποτροφία Fulbright. Επιστρέφοντας στην Ιταλία, αντί για αναγνώριση, βρέθηκε αντιμέτωπη με την αδιαλλαξία του πανεπιστημιακού κατεστημένου.
Όπως είχε διηγηθεί η ίδια σε συνέντευξη στη Rai, το πανεπιστήμιο όχι μόνο δεν αναγνώρισε το μεταπτυχιακό της, αλλά της ζήτησε να ολοκληρώσει το κανονικό ιταλικό πρόγραμμα σπουδών. Το πιο προσβλητικό ήταν το σκεπτικό του διοικητικού προσωπικού, το οποίο υποστήριζε ότι η Κοράντι είχε πάει στις ΗΠΑ για να διασκεδάσει και όχι για να σπουδάσει.
Αυτή η πικρή εμπειρία, η άρνηση δηλαδή της αναγνώρισης της γνώσης που αποκτάται στο εξωτερικό, αποτέλεσε το ηθικό ελατήριο για τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα έσπαγε τα εθνικά ακαδημαϊκά σύνορα.
Το υπόμνημα του 1969: Το έμβρυο του Erasmus
Χάρη στην εμπειρία της και την πρόσβασή της σε ακαδημαϊκούς κύκλους, η Κοράντι ανέλαβε αργότερα επιστημονικός σύμβουλος της Ένωσης Πρυτάνεων Ιταλικών Πανεπιστημίων. Το 1969, συνέταξε ένα ιστορικό υπόμνημα που περιείχε, για πρώτη φορά, το έμβρυο του σημερινού Erasmus.
Η πρόταση ήταν απλή, αλλά επαναστατική: ένας φοιτητής θα μπορούσε να πραγματοποιήσει μέρος του προγράμματος σπουδών του σε ξένα πανεπιστήμια, εφόσον λάμβανε προηγούμενη έγκριση από το Συμβούλιο της Σχολής του.
Αν και ο τότε Υπουργός Δημόσιας Εκπαίδευσης, Μάριο Φεράρι Αγγράντι, υιοθέτησε την πρόταση ως βάση για μεταρρύθμιση, η πρόωρη λήξη της νομοθετικής περιόδου πάγωσε το σχέδιο στην Ιταλία.
Η δικαίωση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ο θρίαμβος του 1987
Η δικαίωση ήρθε περίπου δέκα χρόνια αργότερα, το 1976, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση επικύρωσε το σχέδιο, ενθαρρύνοντας την ανταλλαγή φοιτητών μέσω των Joint Study Programs. Αυτό το πρόγραμμα λειτούργησε ως δεκαετής δοκιμή του μοντέλου που είχε σχεδιάσει η Κοράντι.
Το οριστικό βήμα έγινε το 1987. Με την υποστήριξη του Γάλλου Προέδρου Φρανσουά Μιτεράν και της φοιτητικής ένωσης Egee, εγκρίθηκε το πρώτο πρόγραμμα Erasmus (που πήρε το όνομά του από τον Έρασμο του Ρότερνταμ), υπό την ηγεσία του Ντομένικο Λεναρντούτσι.
Από τότε, το πρόγραμμα, που σήμερα ονομάζεται Erasmus+ και καλύπτει εκπαίδευση, κατάρτιση, νεολαία και αθλητισμό, εμπλέκει πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους κάθε χρόνο. Με έναν προϋπολογισμό 26 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2021-2027, το Erasmus+ αποτελεί τη ζωντανή απόδειξη της επιτυχίας του οράματος της Κοράντι.
Το μήνυμα του «μου άλλαξε τη ζωή»
Η Σοφία Κοράντι, μέχρι το τέλος της ζωής της, λάμβανε ευχαριστήριες επιστολές από φοιτητές. «Όλοι χρησιμοποιούν την ίδια έκφραση: ‘το Erasmus μου άλλαξε τη ζωή’», είχε δηλώσει η ίδια συγκινημένη.
Οι ηγέτες της Ευρώπης αναγνώρισαν άμεσα την κληρονομιά της. Η Ιταλίδα Υπουργός Πανεπιστημίων, Άννα Μαρία Μπερνίνι, έγραψε: «Κάθε βαλίτσα, κάθε σακίδιο θα κουβαλάει μαζί του λίγο από την ιδέα της: η γνωριμία με τον άλλον είναι ο καλύτερος τρόπος για να χτίσουμε την Ευρώπη».
Ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, Εμανουέλ Μακρόν, τίμησε τη μνήμη της, δηλώνοντας: «Είχε ονειρευτεί μια ευρωπαϊκή νεολαία που θα συναντιόταν και θα εμπλουτιζόταν από τις διαφορές της. Εκατομμύρια φοιτητές της οφείλουν ένα κομμάτι της ζωής τους και έναν ορίζοντα. Τιμή στη μαμά του Erasmus, το όνειρο της οποίας συνεχίζει να χτίζει την Ευρώπη μας».
Ο θάνατος της Σοφίας Κοράντι, μιας γυναίκας με «μεγάλη ενέργεια και διανοητική και συναισθηματική γενναιοδωρία», αφήνει πίσω του μια Ευρώπη πιο ενωμένη, χτισμένη πάνω σε ένα όραμα που γεννήθηκε από την άρνηση να αποδεχτεί τη στενομυαλιά και τα κλειστά σύνορα.
0 ΣΧΟΛΙΑ