Οκτώ παιδιά, μια οικογένεια και μια ζωή στο Καστελoριζο – Η καθημερινότητα στο ακριτικό νησί

Ήταν ένα ήρεμο κυριακάτικο πρωινό στο ακριτικό Καστελλόριζο, λίγο πριν σημάνει η ολοκλήρωση της Θείας Λειτουργίας, όταν μια ιδιαίτερη σκηνή μέσα στον ναό μαγνήτισε τα βλέμματα των πιστών. Οκτώ αδέλφια, καλοντυμένα και περιποιημένα, στέκονταν ευλαβικά το ένα δίπλα στο άλλο, περιμένοντας με υπομονή τη σειρά τους για να προσέλθουν στη Θεία Κοινωνία. Τα μεγαλύτερα παιδιά φρόντιζαν προστατευτικά τα μικρότερα, ενώ οι δύο γονείς στέκονταν διακριτικά στο πλευρό τους, επιβλέποντας ώστε τα πάντα να κυλούν ομαλά.
Αυτή η εικόνα δεν αποτελεί απλώς μια σπάνια καταγραφή μιας πολυμελούς οικογένειας στη σύγχρονη Ελλάδα, αλλά αποκτά βαθύ συμβολισμό καθώς εκτυλίσσεται σε ένα από τα πλέον απομακρυσμένα σημεία της ελληνικής επικράτειας. Στο Καστελόριζο, όπου η γεωγραφική απόσταση επιβάλλει τους δικούς της απαιτητικούς κανόνες επιβίωσης, κάθε παιδί που μεγαλώνει στον τόπο αντιπροσωπεύει ένα ζωντανό κύτταρο αισιοδοξίας και συνέχειας για το νησί.
Πρωταγωνιστές αυτής της καθημερινής ιστορίας είναι ο Νικόλας Μαλτέζος και η σύζυγός του, Κυριακή. Το ζευγάρι έχει δημιουργήσει μια δεκαμελή οικογένεια, έχοντας φέρει στον κόσμο οκτώ παιδιά, η ηλικία των οποίων ξεκινά από τα 15 έτη και φτάνει μέχρι το μικρότερο μέλος, ένα βρέφος μόλις πέντε μηνών. Αντί να αναζητήσουν τις ανέσεις και τις εύκολες λύσεις ενός μεγάλου αστικού κέντρου, επέλεξαν συνειδητά να ριζώσουν και να αναθρέψουν τα παιδιά τους στην ιδιαίτερη πατρίδα τους.
Με αφορμή εκείνη τη συνάντηση στην εκκλησία, οι δύο γονείς άνοιξαν την καρδιά τους στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, καταθέτοντας μια ειλικρινή μαρτυρία για την πραγματικότητα της ζωής τους: τις οικονομικές πιέσεις, την αδιάκοπη προσπάθεια της καθημερινότητας, αλλά και τη βαθιά πληρότητα που αντλούν από τη μεγάλη τους οικογένεια.
Το υψηλό κόστος ζωής και οι οικονομικές προκλήσεις ενός ακριτικού νησιού
Ο Νικόλας Μαλτέζος προσεγγίζει την κατάσταση με ρεαλισμό, χωρίς να ωραιοποιεί τις συνθήκες. Η αγάπη του για το νησί και η εκτίμησή του για την ποιότητα ζωής που προσφέρει το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον είναι αδιαμφισβήτητες. Ωστόσο, το δυσβάσταχτο οικονομικό κόστος των βασικών αγαθών αποτελεί έναν διαρκή βραχνά για ένα νοικοκυριό δέκα ατόμων. «Στο θέμα της διαβίωσης είναι πολύ πιο ωραία εδώ, δεν το συζητάμε. Αλλά όλα τα υπόλοιπα, τα ψώνια, είναι απλησίαστα στο Καστελόριζο», δηλώνει με έμφαση.
Όταν οι ανάγκες πολλαπλασιάζονται επί οκτώ, ακόμη και οι πιο στοιχειώδεις προμήθειες μετατρέπονται σε δύσκολη εξίσωση. Η αγορά τροφίμων, η ένδυση, ο σχολικός εξοπλισμός και τα βρεφικά είδη απαιτούν αυστηρό οικονομικό προγραμματισμό, καθώς η απόσταση από την ηπειρωτική χώρα και τα μεταφορικά έξοδα εκτοξεύουν τις τελικές τιμές. Στο οικονομικό σκέλος, ο Νικόλας σηκώνει μόνος του το βάρος της εργασίας, ενώ η Κυριακή έχει αφιερωθεί εξ ολοκλήρου στη φροντίδα των παιδιών και τη διαχείριση του σπιτιού, σε έναν ρόλο που απαιτεί σιδερένια πειθαρχία και αντοχές.
Η Κυριακή και ο καθημερινός αγώνας με οκτώ παιδιά
Από την πλευρά της, η Κυριακή περιγράφει τη ζωή της με αξιοσημείωτη γαλήνη και καθαρότητα σκέψης. Δεν επιχειρεί να κρύψει την κούραση ούτε να παρουσιάσει μια εξιδανικευμένη εκδοχή της μητρότητας. Μιλά με αμεσότητα για το τι σημαίνει να ανταποκρίνεσαι αδιάλειπτα στις ανάγκες οκτώ διαφορετικών προσωπικοτήτων. «Είναι δύσκολο, αλλά προχωράμε. Είναι και όμορφο και μοναδικό αυτό που έχουμε δημιουργήσει. Είναι η ίδια η ζωή», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Όταν η κουβέντα φτάνει στην ουσία της καθημερινής της ρουτίνας, η τοποθέτησή της είναι αποκαλυπτική: «Είναι ένας αγώνας συνέχεια, ένας αγώνας, δεν το συζητώ».
Πράγματι, το πρόγραμμα της οικογένειας ξεκινά από νωρίς το πρωί και ολοκληρώνεται αργά το βράδυ, χωρίς περιθώρια χαλάρωσης. «Το σχολείο τους, το φροντιστήριό τους, οι δραστηριότητες, τα ρούχα, το φαγητό, όλα αυτά έχουν έναν αγώνα. Πρέπει να υπάρχει ένα αυστηρό πρόγραμμα, με όρια, για να λειτουργήσει η οικογένεια. Αλλιώς δεν λειτουργεί», εξηγεί.
Σήμερα, πέντε από τα οκτώ παιδιά βρίσκονται ήδη στις σχολικές αίθουσες: το μεγαλύτερο φοιτά στο Λύκειο, δύο πηγαίνουν στο Δημοτικό και ακόμη δύο στο Νηπιαγωγείο, ενώ τα τρία μικρότερα παραμένουν στο σπίτι, με νεότερο μέλος το πέντε μηνών βρέφος. Σύμφωνα με την Κυριακή, το κλειδί της επιτυχίας βρίσκεται στη μεθοδικότητα, τη συνεργασία και την αλληλεγγύη μεταξύ των αδελφών. Η εφευρετικότητα της καθημερινότητας αποτυπώνεται ακόμη και στις πιο απλές μετακινήσεις τους. Χαρακτηριστική ήταν η λεπτομέρεια που παρατηρήθηκε στον περίβολο της εκκλησίας, όπου το καροτσάκι του μωρού είχε τροποποιηθεί με ένα ειδικά προσαρμοσμένο καλαθάκι για να εξυπηρετεί ταυτόχρονα τις ανάγκες μεταφοράς του μικρότερου παιδιού.
«Αν δεν ζεις κάτι, δεν μπορείς να σκεφτείς πώς να το κάνεις», παρατηρεί εύστοχα.
Απέναντι στις αντιξοότητες, η ίδια προτάσσει τη θετική σκέψη ως στάση ζωής. «Αν βλέπεις τη ζωή θετικά, μπορείς να τη φτιάξεις με καλό τρόπο», υπογραμμίζει, αποδεικνύοντας πως ακόμη και μέσα στην ένταση και τις υποχρεώσεις, η χαρά παραμένει το κυρίαρχο συναίσθημα στο σπίτι τους.
Οκτώ παιδιά στο Καστελλόριζο και η μάχη να μείνουν οι νέοι στο νησί
Η διαδρομή της οικογένειας Μαλτέζου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν εξεταστεί υπό το πρίσμα του δημογραφικού προβλήματος που αντιμετωπίζουν τα μικρά, ακριτικά νησιά. Σε έναν τόπο όπου η συγκράτηση του πληθυσμού αποτελεί διαρκές στοίχημα, μια οικογένεια με οκτώ παιδιά λειτουργεί ως θεμέλιος λίθος για τη βιωσιμότητα της τοπικής κοινωνίας και τη λειτουργία των σχολικών μονάδων.
Όπως επισημαίνει ο Νικόλας, στο νησί κατοικεί ακόμη μία πολύτεκνη οικογένεια με πέντε παιδιά, η οποία βρέθηκε εκεί λόγω των επαγγελματικών υποχρεώσεων του πατέρα. Παρά ταύτα, η απόφαση μόνιμης εγκατάστασης παραμένει εξαιρετικά δύσκολη για τους πολύτεκνους, με την ακρίβεια να λειτουργεί αποτρεπτικά. «Είναι δύσκολο μια πολύτεκνη οικογένεια να μείνει εδώ πέρα. Γιατί όλα είναι με καπέλο. Ό,τι και να πάρεις», τονίζει χαρακτηριστικά.
Οι περιορισμένες επαγγελματικές διεξόδοι, η απομόνωση και το αυξημένο κόστος μεταφοράς δημιουργούν ένα απαιτητικό περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό, ο ίδιος ζητά πιο ουσιαστική κρατική μέριμνα, χαιρετίζοντας ωστόσο τα πρόσφατα ψηφισμένα μέτρα οικονομικής ενίσχυσης, τα οποία εκτιμά πως θα δώσουν σημαντική ώθηση στην τοπική κοινωνία. «Θα είναι μια μεγάλη ανάσα για τα σπίτια και τις οικογένειες στο Καστελόριζο. Όχι μόνο για μένα που έχω τόσα παιδιά, αλλά για οποιονδήποτε κάτοικο του νησιού», σημειώνει.
«Πρέπει να υπάρχει κίνητρο για να μείνει ένας νέος στο νησί»
Η σκέψη για το αύριο των παιδιών του απασχολεί έντονα τον Νικόλα Μαλτέζο. Αν και η βαθύτερη επιθυμία του είναι να τα δει να ριζώνουν και να προκόβουν στο Καστελοριζο, σέβεται απόλυτα την ελευθερία της επιλογής τους. Αν κάποιο από αυτά θελήσει να ανοίξει τα φτερά του για σπουδές ή εργασία εκτός νησιού, δεν θα σταθεί εμπόδιο στον δρόμο του. «Δεν είμαστε όλοι οι άνθρωποι το ίδιο», αναφέρει, αναγνωρίζοντας πως κάθε παιδί έχει τη δική του ιδιοσυγκρασία και τα δικά του όνειρα.
Αυτό που διεκδικεί, όμως, ως πατέρας και πολίτης, είναι να διαμορφωθούν εκείνες οι προϋποθέσεις ώστε η παραμονή στον τόπο τους να αποτελεί μια ελκυστική προοπτική και όχι μια αναγκαστική θυσία. «Πρέπει να υπάρξει ένα κίνητρο για να παραμείνει ένας νέος στο νησί», επισημαίνει. Χωρίς ουσιαστικές ευκαιρίες απασχόλησης και ισχυρά οικονομικά κίνητρα, είναι δύσκολο να πειστεί η νέα γενιά να παραμείνει στην εσχατιά της χώρας. Είναι η αγωνία ενός ανθρώπου που βλέπει τα παιδιά του να μεγαλώνουν και αναρωτιέται ποιο θα είναι το περιβάλλον που θα τους υποδεχθεί στην ενήλικη ζωή τους.
Η εικόνα των οκτώ παιδιών που δίνει ελπίδα για το μέλλον του Καστελλόριζου
Καθώς η συζήτηση ολοκληρώνεται, η εικόνα εκείνου του κυριακάτικου πρωινού μένει χαραγμένη στη μνήμη ως το πιο δυνατό μήνυμα. Οκτώ παιδιά στοιχισμένα υπομονετικά στην εκκλησία, και δίπλα τους δύο γονείς που δίνουν έναν καθημερινό, αθόρυβο αγώνα για να τους εξασφαλίσουν τα απαραίτητα, σε έναν τόπο όπου τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο.
Διαβάστε επίσης
Ο Νικόλας και η Κυριακή Μαλτέζου δεν ωραιοποιούν τις δυσκολίες, ούτε αποσιωπούν τις ελλείψεις και το κόστος διαβίωσης. Αντιθέτως, αναδεικνύουν την ανάγκη έμπρακτης στήριξης της ακριτικής Ελλάδας. Ταυτόχρονα, όμως, προσφέρουν ένα φωτεινό παράδειγμα ζωής: ένα σπίτι γεμάτο παιδικές φωνές, ζωντάνια, αλληλεγγύη και αισιοδοξία. Στην άκρη του Αιγαίου, μακριά από τα μεγάλα κέντρα λήψης αποφάσεων, μεγαλώνουν οκτώ παιδιά με οκτώ διαφορετικά όνειρα για το μέλλον. Κανείς δεν μπορεί να προδικάσει ποια πορεία θα ακολουθήσει το καθένα. Προς το παρόν, όμως, η παρουσία τους εκεί υπενθυμίζει με τον πιο εμφατικό τρόπο ότι η ζωή στα μικρά νησιά δεν στηρίζεται μόνο στις υποδομές, αλλά πρωτίστως στην ψυχή και την αποφασιστικότητα των ανθρώπων που επιλέγουν να τα κρατούν ζωντανά.






0 ΣΧΟΛΙΑ