Υπάρχει ζωή στη Τέλενδο: Ο δάσκαλος που διέκοψε τη γονεϊκή άδεια για να σώσει το ακριτικό σχολείο

Στο ακριτικό νησί της Τελένδου, στα Δωδεκάνησα, όπου οι μόνιμοι κάτοικοι τον χειμώνα δεν ξεπερνούν τους 12 με 13, συνεχίζει να χτυπά η καρδιά της εκπαίδευσης. Η λειτουργία του μοναδικού σχολείου, με μόλις δύο μαθητές, κρεμόταν κυριολεκτικά από μια κλωστή στην αρχή της σχολικής χρονιάς 2025-2026. Η απροσδόκητη αποχώρηση της προηγούμενης δασκάλας δημιούργησε ένα κενό που απειλούσε να αφήσει τον Σάββα και τον Κυριάκο –τους μοναδικούς μαθητές του νησιού, αμφότερους στην Πέμπτη Δημοτικού– χωρίς μαθήματα για μήνες.

Την απειλή αυτή ανέλαβε να αποτρέψει ο Στάθης Μαστροκούκος, ένας αναπληρωτής δάσκαλος από την Κάλυμνο. Ο κ. Μαστροκούκος έκανε μια κίνηση που ξεπέρασε τα τυπικά εκπαιδευτικά καθήκοντα: διέκοψε τη γονεϊκή του άδεια –έχει δύο μικρά παιδιά, 2,5 ετών και 8 μηνών– για να αναλάβει άμεσα την κάλυψη της θέσης.

«Η δασκάλα, που υπηρετούσε πέρσι και φέτος στην αρχή της σχολικής χρονιάς, χρειάστηκε να φύγει για προσωπικούς λόγους. Προκειμένου να παραμείνει ανοικτό το σχολείο, αποφάσισα να διακόψω την γονεϊκή άδεια… Διαφορετικά, οι μαθητές θα έπρεπε να περιμένουν να έρθει άλλος εκπαιδευτικός στη Γ’ ή στη Δ’ φάση πρόσληψης αναπληρωτών και να χάσουν μαθήματα», εξηγεί ο ίδιος στο protothema.gr.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Τα προσόντα και η διαφορετική προσέγγιση

Ο κ. Μαστροκούκος διαθέτει ένα εντυπωσιακό ακαδημαϊκό υπόβαθρο: σπουδές στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, μεταπτυχιακές σπουδές στη Διδακτική Θετικών Επιστημών και Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση, και πρόσφατα ολοκλήρωση δεύτερου μεταπτυχιακού στις Νέες μορφές Μάθησης και Εκπαίδευσης Ενηλίκων, καθώς και μάστερ στα Αγγλικά και στους Υπολογιστές.

Αν και τα τυπικά του προσόντα θα οδηγούσαν πολλούς στην υπόθεση ότι «περιορίζεται» σε ένα σχολείο δύο μαθητών, ο ίδιος υιοθετεί μια εντελώς διαφορετική φιλοσοφία: «Τα ‘χαρτιά’ είναι ‘χαρτιά’. Όταν έμαθα ότι κλείνει το σχολείο της Τελένδου, ένιωσα ότι μου δίνεται μία τεράστια ευκαιρία να πάω να το ανοίξω. Θεωρώ ότι είναι τιμή μου να βρίσκομαι εδώ».

Για τον ίδιο, η πρωτοβουλία ήταν ζήτημα ευθύνης: «Το να είναι στο χέρι σου εάν θα μπορεί να είναι ανοικτό το σχολείο, αν αυτά τα παιδιά μάθουν γράμματα… το να εξαρτάται από σένα εάν τη Δευτέρα θα πάνε σχολείο ή θα κάθονται σπίτι τους, είναι το ελάχιστο που θα μπορούσα να κάνω».

Σχολείο εθνικής σημασίας: Η παρουσία του προέδρου

Η σπουδαιότητα του έργου του δασκάλου στην Τέλενδο αποκτά εθνικές διαστάσεις. Η Τέλενδος, με τις δύο οικογένειες που έχουν επιλέξει συνειδητά να ζουν εκεί, βιοποριζόμενες από τη γη και τη θάλασσα, υποστηρίζει ενεργά την αποκέντρωση και την εθνική κυριαρχία στα ακριτικά σύνορα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η φετινή σχολική χρονιά (2025–2026) ξεκίνησε με τον καθιερωμένο αγιασμό στις 11 Σεπτεμβρίου, στον οποίο παρευρέθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας. Ο Πρόεδρος, με την παρουσία του, επεσήμανε εμφατικά ότι «η ανθρώπινη παρουσία στις ακριτικές περιοχές δικαιώνει και δίνει πολύτιμο νόημα στην εθνική κυριαρχία», προσθέτοντας πως «τα σύνορά μας είναι και οι άνθρωποί μας».

Ο κ. Μαστροκούκος αντιλαμβάνεται πλήρως αυτή τη διάσταση: «Πρέπει να έχουμε κατά νου, πως πρόκειται για ένα σχολείο εθνικής σημασίας… Αλίμονό μας, δηλαδή, αν ερημώσουν αυτά τα νησιά! Και να τονίσουμε πως εγώ σήμερα είμαι, αύριο δεν είμαι… Οι κάτοικοι είναι που κρατούν το μέρος ζωντανό».

Βιωματική μάθηση και υποδομές

Παρά το μικρό του μέγεθος, το δημοτικό της Τελένδου είναι άρτια εξοπλισμένο. Διαθέτει προτζέκτορα, πίνακα, υπολογιστή, εκτυπωτή, φωτοτυπικό και άφθονο εκπαιδευτικό υλικό, χάρη και στις δωρεές (Cosmote, Ίδρυμα Χατζηγάκη).

Η καθημερινότητα κυλά χωρίς το άγχος των μεγάλων πόλεων, αλλά με πλήρη εφαρμογή του προγράμματος του Υπουργείου Παιδείας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βιωματική μάθηση, με την ίδια τη φύση να γίνεται εργαστήριο: «Στη Φυσική βγαίνουμε έξω για να δούμε τι είναι ύλη, υγρό, στερεό ή αέριο. Στη Γεωγραφία πηγαίνουμε στο άλσος, στο ποταμάκι, ή στη θάλασσα για να παρατηρήσουμε την παλίρροια».

Ο δάσκαλος αναλαμβάνει τα περισσότερα μαθήματα, ενώ ο γυμναστής έρχεται κάθε Δευτέρα και τα Αγγλικά γίνονται κάθε Πέμπτη, με εκπαιδευτικό από την Κάλυμνο. Μάλιστα, ο κ. Μαστροκούκος ήδη δρομολογεί κοινή δράση για την επέτειο της 17ης Νοέμβρη με τα παιδιά από το 3ο Δημοτικό Σχολείο Πόλεως Καλύμνου, δείχνοντας τη διάθεση για συνεργασία και ένταξη του μικρού σχολείου στην ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα.

Ο κ. Μαστροκούκος, ως γιος δασκάλου σε ακριτικό χωριό (Λαέρμα Ρόδου), αντιλαμβάνεται πλήρως τον ρόλο του ως ενός από τους τρεις πυλώνες της μικρής κοινωνίας – τον δάσκαλο, τον παπά και τον πρόεδρο. Ωστόσο, η μεγαλύτερη πρόκληση βρίσκεται στο μέλλον. Με δύο παιδιά στην πέμπτη τάξη και χωρίς νέους μαθητές στην Α’ Δημοτικού, το σχολείο αντιμετωπίζει την πιθανότητα να κλείσει οριστικά σε δύο χρόνια, αν δεν εγκατασταθούν νέες οικογένειες με μικρά παιδιά.

Σημείωση: Ο καθημερινό δρομολόγιο του δασκάλου γίνεται με το καΐκι από τις Μυρτιές σε μόλις πέντε λεπτά, αν και τον χειμώνα τα δρομολόγια είναι λιγοστά, κάτι που θέτει ερωτήματα για την αντιμετώπιση των απαγορευτικών λόγω καιρού. «Ίσως χρειαστεί τηλεκπαίδευση, αλλά τα παιδιά δεν έχουν υπολογιστές στο σπίτι τους. Τα μοναδικά κλειδιά του σχολείου τα έχω εγώ», καταλήγει ο δάσκαλος, αφήνοντας το μέλλον στο χέρι της φύσης και των πολιτικών αποφάσεων.