Κρήτη: Γυπαετός εντοπίστηκε ανήμπορος να πετάξει σε θάλασσα

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Λουόμενοι εντόπισαν έναν γυπαετό εγκλωβισμένο σε βράχια σε παραλία της Κρήτης, ανήμπορο να πετάξει.

Σύμφωνα με ανάρτηση της εκπαιδευτικού Μαρίας Μελεσσανάκη, το περιστατικό σημειώθηκε χθες (27/7) το απόγευμα στην παραλία Μαριδάκι. Το πτηνό φαινόταν εξαντλημένο, πιθανότατα λόγω της ζέστης.

Η κ. Μελεσσανάκη μαζί με άλλους λουόμενους επικοινώνησαν με τον οργανισμό ΑΝΙΜΑ, το Δασαρχείο και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, λαμβάνοντας οδηγίες για τις απαραίτητες ενέργειες, με το νησί παράλληλα να θρηνεί τον χαμό τριών ανδρών.

Είδος προς εξαφάνιση ο γυπαετός

Ο γυπαετός αποτελεί τον σπανιότερο γύπα της Ελλάδας. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ε.Ο.Ε. στις 14/2/2021, 11 γυπαετοί δηλητηριάστηκαν στην περιοχή του φαραγγιού της Κλεισούρας Αράκυνθου, στο Μεσολόγγι. Το περιστατικό αυτό υπογραμμίζει την αδιαφορία και τη βαναυσότητα απέναντι στην άγρια ζωή της χώρας. Παρά τη μοναδικότητά του, το είδος παραμένει άγνωστο για πολλούς πολίτες, με αποτέλεσμα η κακοποίηση του να περνά απαρατήρητη.

Ο γυπαετός είναι ημερόβιο αρπακτικό πτηνό με τρία είδη, ενώ στην Ελλάδα συναντάται το υποείδος G.b.aureus, ο μεγαλύτερος πληθυσμός του οποίου βρίσκεται στη χώρα. Έχει μέγεθος που φτάνει τα 1,10 μέτρα, βάρος από 5 έως 7 κιλά, και άνοιγμα φτερών έως 2,80 μέτρα, το οποίο του προσφέρει δυναμικό, ευκίνητο πέταγμα. Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι τα φυσικά λευκά φτερά του κεφαλιού και του στήθους του αποκτούν πορτοκαλί απόχρωση, καθώς τα βάφει με οξείδια του σιδήρου από ασβεστολιθικά πετρώματα. Ο λόγος αυτής της συνήθειας παραμένει άγνωστος.

Στο παρελθόν, ο γυπαετός ήταν αρκετά κοινός σε ορεινές περιοχές της Ελλάδας, όπως στην Αττική, τον Ταΰγετο, την Κλεισούρα Μεσολογγίου, τη Λευκάδα και τη Ρόδο. Σήμερα, ωστόσο, παρατηρείται με μεγάλη σπανιότητα. Προτιμά ορεινά οικοσυστήματα με βράχια, φαράγγια και γκρεμούς, σε υψόμετρα άνω των 1.000 μέτρων, με προτίμηση στα 2.000 μέτρα και άνω. Φωλιάζει σε σπηλιές ή προστατευμένες προεξοχές βράχων και τρέφεται σχεδόν αποκλειστικά από κόκαλα, γεγονός που του απέδωσε το παρατσούκλι “Κοκαλάς” από τους βοσκούς της Κρήτης.

Οι γυπαετοί είναι κατά κανόνα μοναχικά ζώα, ωστόσο μερικοί σχηματίζουν ζευγάρια και μένουν μαζί για μία ζωή. Η εποχή ζευγαρώματος ξεκινά νωρίς τον Οκτώβριο και κρατάει μέχρι και τον Ιανουάριο. Στη διαδικασία του ζευγαρώματος πετούν πλάι-πλάι, κυνηγούν ο ένας τον άλλο και πλέκουν τα νύχια τους βουτώντας στο κενό. Το κάθε ζευγάρι έχει τη δική του αποκλειστική περιοχή με μέση επιφάνεια τα 350 τετραγωνικά χιλιόμετρα και την προστατεύουν από άλλους γυπαετούς. Γεννούν δυο αυγά και τα επωάζουν από κοινού για 55-75 ημέρες. Μόνο το ένα από τους δύο νεογνά επιζεί και παραμένει στη φωλιά για 4 περίπου μήνες.

Ο γυπαετός, όπως και τα περισσότερα άγρια ζώα, είναι επιφυλακτικός προς τον άνθρωπο και αντί να περιτριγυρίζει σε πεδινές περιοχές προτιμά να εποπτεύει τον χώρο. Στα πρώτα χρόνια της ζωής του καλύπτει πετώντας μεγάλες αποστάσεις και εξερευνά νέες περιοχές. Με την πάροδο του χρόνου όμως προσκολλάται στην περιοχή του και δεν την εγκαταλείπει.

Τη δεκαετία του ’70 ο αριθμός των ζευγαριών γυπαετών ανερχόταν στα 25, μέσα στα επόμενα χρόνια ο πληθυσμός τους μειώθηκε κατά 84% και η κατανομή τους κατά 75%. Σήμερα, στην Ελλάδα έχουν απομείνει μονάχα 5 με 11 ζευγάρια και τα περισσότερα από αυτά βρίσκονται στην Κρήτη. Η ραγδαία αυτή μείωση είναι αποτέλεσμα της καταστροφής των βιοτόπων τους, της ενόχλησης κατά την αναπαραγωγική περίοδο και της λαθροθηρίας. Βασικός παράγοντας εξαφάνισής τους είναι και τα δηλητηριασμένα δολώματα που τοποθετούνται για την εξολόθρευση λύκων, αλεπούδων και τσακαλιών. Εξαιτίας αυτών των κακοποιητικών τακτικών του ντόπιου και μη πληθυσμού ο Παρνασσός, η Γκιώνα και τα Βαρδούσια, βασικοί βιότοποι του είδους, είναι εντελώς άδεια από γύπες.

Παρόλο που υπάρχουν προγράμματα όπως αυτό του Life, που έχει ως στόχο τη διατήρηση και την προστασία του Γυπαετού, το μέλλον των γυπαετών προμηνύεται δυσοίωνο ιδίως στην Ηπειρωτική Ελλάδα. Η μόνη λύση είναι το να πάψουν οι κακοποιητικές δραστηριότητες και να γίνουν βήματα προς την προστασία και την αποκατάσταση τους στην Κρήτη.