Ηλεκτρικά πατίνια στις πόλεις: Ποιο είναι το πλαίσιο και πού πρέπει να στραφεί η συζήτηση

Τα ηλεκτρικά πατίνια έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής στις μεγάλες ελληνικές πόλεις. Από την Αθήνα μέχρι τη Θεσσαλονίκη, ο αριθμός τους αυξάνεται διαρκώς, αποτελώντας για πολλούς έναν οικονομικό τρόπο μετακίνησης μέσα στο κυκλοφοριακό χάος και μπροστά στην έλλειψη χώρων στάθμευσης. Ωστόσο, η πραγματικότητα δεν είναι τόσο απλή. Εκεί που για κάποιους τα πατίνια αποτελούν λύση, για άλλους γίνονται καθημερινός πονοκέφαλος. Η απουσία κατάλληλων υποδομών, η μη τήρηση βασικών κανόνων ασφαλείας και το ανεξέλεγκτο παρκάρισμα σε ράμπες ΑμεΑ, πεζοδρόμια, διαβάσεις ή ακόμη και στη μέση του δρόμου, δημιουργούν μια νέα μορφή αστικού χάους.

Οι υποστηρικτές των πατινιών μιλούν για ένα μέσο γρήγορο, οικονομικό και ευέλικτο. Από την άλλη πλευρά, όσοι τα αντιμετωπίζουν αρνητικά θεωρούν πως έχουν μετατραπεί σε «κινούμενους κινδύνους», με πεζούς να φοβούνται ότι θα παρασυρθούν καθώς πολλοί αναβάτες κινούνται χωρίς κράνος, με υπερβολική ταχύτητα και… χωρίς θόρυβο. Μέσα σε αυτή τη σύγχυση, γεννάται το εύλογο ερώτημα: τι ισχύει τελικά και ποιοι κανόνες τα διέπουν και ποιος ελέγχει την εφαρμογή τους;

Τι ισχύει με τα ηλεκτρικά πατίνια

Σε αυτό το φόντο, «ΤΑ ΝΕΑ» ερεύνησαν και παρουσίασαν το επίσημο θεσμικό πλαίσιο που αφορά τα κοινόχρηστα αλλά και ιδιωτικά ηλεκτρικά πατίνια, όπως αυτό συνεχώς διαμορφώνεται και ενισχύεται από την πρώτη μέρα κυκλοφορίας τους μέχρι σήμερα. Παραθέτοντας, παράλληλα, φωτογραφικά ντοκουμέντα που αποδεικνύουν την εικόνα που περιεγράφηκε προηγουμένως.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Ένα από τα πρώτα πράγματα που διαπιστώσαμε είναι ότι, δυστυχώς, ελάχιστοι χρήστες γνωρίζουν κι ακόμη λιγότεροι τηρούν τους προβλεπόμενους κανόνες που αφορούν την οδηγική συμπεριφορά τους, όπως αυτοί ορίζονται από τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Ν. 5209/2025, ΦΕΚ 100/Α/13-06-2025). Το δεύτερο αφορά την «οδηγική παιδεία» της συγκεκριμένης κατηγορίας και είναι όπως μας το επισημαίνει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκπαιδευτών Οδήγησης: «Το σοβαρότερο ζήτημα που αντιμετωπίζουμε με τους χρήστες των πατινιών είναι ότι δυστυχώς – και στις περισσότερες περιπτώσεις λόγω του νεαρού της ηλικίας τους – δεν έχουν κάνει ούτε καν κάποια στοιχειώδη εκμάθηση του ΚΟΚ, με αποτέλεσμα να τον παραβιάζουν συνεχώς. Την ίδια στιγμή, εντείνεται ο προβληματισμός για το γεγονός πως τα συγκεκριμένα ηλεκτροκίνητα πατίνια είναι ανασφάλιστα. Σε περίπτωση δηλαδή οποιουδήποτε ατυχήματος, δεν βαρύνεται κάποιος με αστική ευθύνη, κάτι που, όπως αντιλαμβανόμαστε όλοι, κάνει τα πράγματα επικίνδυνα και περίπλοκα». Το τρίτο είναι πως υπάρχει ένα μάλλον δαιδαλώδες πλαίσιο ευθυνών, που δεν βοηθά. Ενδεικτικά, η υπάρχουσα νομοθεσία προβλέπει ότι το υπουργείο Ανάπτυξης είναι αρμόδιο για την αδειοδότηση των εταιρειών – παρόχων και θέτει συγκεκριμένους κανόνες για τη λειτουργία τους στην ελληνική αγορά. Το υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών, με τη σειρά του, προσθέτει διατάξεις για τις γενικές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις όλων των ΕΠΗΟ. Ο εκάστοτε δήμος, τέλος, μπορεί να ορίσει περιοχές απαγόρευσης κυκλοφορίας του μέσου μετακίνησης, άρα και των ηλεκτρικών πατινιών, ανεξαρτήτως εμπορικής ή προσωπικής χρήσης.

Ποια, λοιπόν, είναι η ενδεδειγμένη απάντηση στο δεδομένο πρόβλημα; Το σίγουρο είναι πως μέχρι να δοθεί, στον υπόλοιπο κόσμο πληθαίνουν οι μεγαλουπόλεις που επιλέγουν να βάλουν «φρένο» στα ηλεκτρικά πατίνια. Ήδη, για του λόγου το αληθές, από το 2023 στο Παρίσι απαγορεύτηκε η ενοικίαση ηλεκτρικών σκούτερ και πατινιών, ενώ στα ίδια χνάρια κινήθηκε πρόσφατα και η Μαδρίτη. Με επίσημες αποφάσεις που επικαλούνται την ασφάλεια των πολιτών, πλέον τα πατίνια δεν κυκλοφορούν στους δρόμους του Μόντρεαλ και της Μελβούρνης. Είναι, άραγε, αυτή η λύση το φάρμακο και για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη; Ή μήπως όχι;

Τι προβλέπει ο ΚΟΚ

Τα Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (ΕΠΗΟ) χωρίζονται σε δύο γενικές κατηγορίες:

• Όσα αναπτύσσουν ταχύτητα έως 6 χιλιόμετρα την ώρα, των οποίων οι αναβάτες λογίζονται ως πεζοί και ως τέτοιοι οφείλουν να τηρούν τους αντίστοιχους κανόνες.
• Όσα αναπτύσσουν ταχύτητα έως 25 χιλιόμετρα την ώρα, οι αναβάτες των οποίων υπάγονται στον ΚΟΚ ως ποδηλάτες.

Οι αναβάτες, σύμφωνα με τον ΚΟΚ: n υποχρεούνται να φορούν κράνος και απαγορεύεται να κινούνται σε δρόμους στους οποίους το όριο ταχύτητας ξεπερνά τα 50 χιλιόμετρα την ώρα πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 12ο έτος της ηλικίας τους για ΕΠΗΟ που αναπτύσσουν ταχύτητα έως 6 χιλιόμετρα την ώρα και τα 15 έτη για πατίνια που πιάνουν ταχύτητα έως 25 χιλιόμετρα την ώρα υποχρεούνται να κατεβαίνουν και να βαδίζουν εάν δημιουργείται εμπόδιο απαγορεύεται να ρυμουλκούν ή να ωθούν αντικείμενα απαγορεύεται να μεταφέρουν συνεπιβάτη/-τες επιβάλλεται να φέρουν κίτρινο ή λευκό φως ενσωματωμένο στο πατίνι τους απαγορεύεται να χρησιμοποιούν ακουστικά όπως και οποιαδήποτε άλλη συσκευή (π.χ. κινητό τηλέφωνο) κατά τη χρήση των ΕΠΗΟ.

Τα προβλεπόμενα πρόστιμα

• €30-150 είναι το εύρος του προστίμου που προβλέπεται για τις περισσότερες κυκλοφοριακές παρανομίες (όπως η στάθμευση σε ράμπα ΑμεΑ)
• €1.000 είναι το πρόστιμο που επιβάλλεται στις εταιρείες οι οποίες δεν συμμορφώνονται με ειδικές διατάξεις του Κανονισμού, ενώ προβλέπεται και διαδικασία ανάκλησης της άδειας χρήσης χωροθετούμενων θέσεων.

Τι υποστηρίζει η πλευρά των εταιρειών

Στην Ελλάδα οι εταιρείες παροχής ηλεκτρικών κοινόχρηστων πατινιών πληθαίνουν: Bee Scooters, Dott, Hop, Hopp, Hoppy, Lime και RideMovi, αλλά και κάποιες ακόμη δραστηριοποιούμενες σε συναφείς χώρους, που επεκτείνονται σε παρόμοιες υπηρεσίες. Σχολιάζοντας την εικόνα που επικρατεί, ο επικεφαλής Δημόσιας Πολιτικής και Συμμόρφωσης της Hop Bikes, Αλέξανδρος Σαλαμές, δηλώνει στα «ΝΕΑ»: «Με κάθε ευκαιρία τονίζουμε ως κλάδος, ότι η μικροκινητικότητα δεν αντικαθιστά τίποτα. Ταυτόχρονα συμπληρώνει και τα πάντα. Δημιουργεί δίκτυο. Κλείνει κενά. Φέρνει τον πολίτη πιο κοντά σε στάσεις, σε υπηρεσίες, στη δουλειά του, χωρίς να επιβαρύνει την πόλη».

Αναφορικά με τα προβλήματα και τα παράπονα, ο ίδιος τονίζει: «Σε ό,τι έχει να κάνει με τις καταγγελίες για κακή στάθμευση, κακή οδήγηση ή κακή εικόνα των στόλων στις πόλης, θεωρώ ότι γενικότερα ως χώρα έχουμε ζήτημα οδηγικής παιδείας. Γι’ αυτό και βρίσκω άδικο η όποια κριτική να επικεντρώνεται στη μικροκινητικότητα. Εξάλλου, η εμπειρία μας από τις χώρες που δραστηριοποιούμαστε δείχνει πως όταν υπάρχουν αμφίδρομοι κανόνες και έλεγχος, η εικόνα βελτιώνεται θεαματικά. Σε μια χώρα όπου το αυτοκίνητο χρησιμοποιείται ακόμη και για 600 μέτρα, τα πατίνια λειτουργούν σαν πραγματική ανάσα. Λιγότερα ΙΧ στον δρόμο σημαίνει πιο ανθρώπινη πόλη, πιο ελεύθερο δημόσιο χώρο και πραγματική αποσυμφόρηση. Η μικροκινητικότητα δεν είναι τάση. Είναι κομμάτι της λύσης. Και όσο οι πόλεις θα ασφυκτιούν, τόσο η ανάγκη για ευέλικτα, ασφαλή και καθαρά μέσα θα γίνεται μονόδρομος».