Γιατί οι εκκλησίες του Προφήτη Ηλία δεσπόζουν στις κορυφές των βουνών; Μια ιστορία πίστης και λαϊκής παράδοσης

Οι εκκλησίες του Προφήτη Ηλία αποτελούν ένα χαρακτηριστικό στοιχείο του ελληνικού τοπίου, καθώς δεσπόζουν συχνά σε ψηλά σημεία και κορυφές βουνών. Αυτή η ιδιαίτερη επιλογή τοποθεσίας δεν είναι τυχαία, αλλά συνδέεται άμεσα τόσο με τη ζωή του ίδιου του Προφήτη όσο και με μια βαθιά ριζωμένη λαϊκή παράδοση.

Ο Προφήτης Ηλίας, του οποίου η μνήμη τιμάται από την Ορθοδοξία στις 20 Ιουλίου, συνδέεται άρρηκτα με τα μετεωρολογικά φαινόμενα στη συνείδηση των αγροτών. Ο Ηλίας, ή Ελιγιάου στα Εβραϊκά, καταγόταν από τη Θέσβη της περιοχής Γαλαάδ και έζησε τον 9ο αιώνα π.Χ., κατά τις βασιλείες του Αχαάβ και του Οχοζία. Ήταν γιος του Σωβάκ και ανήκε στη φυλή του Ααρών. Κατά τη γέννησή του, ο πατέρας του είχε ένα θεϊκό όραμα: δύο άνδρες ενδεδυμένοι στα λευκά κάλεσαν τον Ηλία, τον τύλιξαν με φωτιά και του έδωσαν φλόγα να φάει. Οι ιερείς στην Ιερουσαλήμ ερμήνευσαν αυτό το όραμα, δηλώνοντας ότι ο γιος του θα γινόταν προφήτης και θα κρίνει το Ισραήλ με δίκοπο ξίφος και φωτιά. Ο Ηλίας άσκησε το προφητικό του χάρισμα για 25 χρόνια, προφητεύοντας την έλευση του Χριστού 816 χρόνια πριν τη γέννησή Του.

Προικισμένος με θαυματουργή δύναμη και έναν φλογερό ζήλο για τη λατρεία του Θεού, πολέμησε την ειδωλολατρία και αγωνίστηκε για τη βελτίωση της ηθικής ζωής του λαού του. Η πίστη του ήταν τόσο μεγάλη που τρεις φορές κάλεσε φωτιά από τον ουρανό, σταμάτησε τη βροχή και ανέστησε νεκρούς. Μάλιστα, έκαψε με φωτιά τους στρατιώτες που έστειλε ο βασιλιάς Οχοζίας για να τον συλλάβουν. Στο Όρος Χωρήβ, βίωσε θεοφάνεια (θέαση του Θεού), διέσχισε τον Ιορδάνη με τη μηλωτή του και τελικά αναλήφθηκε στον ουρανό με πύρινο άρμα. Εμφανίστηκε επίσης με τον Μωυσή κατά τη Μεταμόρφωση του Χριστού.

VIRAL

Σοκ στην υπόθεση του Πολωνού καθηγητή: Αυτοκτόνησε στις φυλακές η πρώην σύζυγος και ηθική αυτουργός στη δολοφονία

«Δεν ρίχνεις λάδι στη φωτιά…»: Όλοι τον κατηγορούν πως δικαιολογεί τον συζυγοκτόνο της Καλαμάτας αλλά αυτός ο τύπος λέει την μεγαλύτερη αλήθεια

«Τι σου έκανα και με σπρώχνεις έτσι;» – Γείτονας καταγράφει τον καβγά ζευγαριού σε πολυκατοικία και φέρνει μνήμες… Καλαμάτας

Πέρα από τη βιβλική του ιστορία, ο λόγος που οι εκκλησίες του κτίζονται σε βουνά συνδέεται και με μια ευρέως διαδεδομένη λαϊκή παράδοση. Αυτή η παράδοση θέλει τον Άγιο Ηλία να ήταν αρχικά ναύτης, ο οποίος κουράστηκε από τη θάλασσα που προσπαθούσε να τον πνίξει. Αποφάσισε να βρει ένα μέρος όπου οι άνθρωποι δεν θα γνώριζαν τι είναι θάλασσα ή πλοίο. Πήρε ένα κουπί στον ώμο του και περπάτησε προς το εσωτερικό της στεριάς, ρωτώντας όποιον συναντούσε τι κρατούσε. Όσο του απαντούσαν «κουπί», αυτός συνέχιζε να ανεβαίνει ψηλότερα. Όταν έφτασε σε ένα ψηλό βουνό, συνάντησε έναν βοσκό ο οποίος, αφού τον παρατήρησε προσεκτικά, του είπε πως ήταν «ξύλο». Ο Άγιος Ηλίας, ικανοποιημένος, έμεινε με τους ορεσίβιους ανθρώπους, έχτισε μια καλύβα και αποφάσισε να ζήσει εκεί μόνιμα, γι’ αυτό και πάντα τοποθετείται σε ψηλά μέρη.

Είναι αξιοσημείωτο ότι σχεδόν κανένα νησί ή παράκτια περιοχή στην Ελλάδα δεν στερείται ένα ξωκλήσι αφιερωμένο στον Προφήτη Ηλία. Για παράδειγμα, στα Κουφονήσια, στην περιοχή του Προφήτη Ηλία, σώζονται ίχνη μιας πρωτοβυζαντινής εκκλησίας, με τα ερείπια του ναού, την εικόνα του Αγίου και την Αγία Τράπεζα να χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα, συντηρούμενα από τους πιστούς. Κάθε χρόνο, στις 20 Ιουλίου, οι πιστοί συγκεντρώνονται στο ξωκλήσι για τον Εσπερινό, όπου προσφέρονται κεράσματα. Παρόλο που η γη όπου βρίσκεται το ξωκλήσι είναι ιδιωτική, η είσοδος είναι ελεύθερη για όλους.