Εθνικό Απολυτήριο: Τα 3 σενάρια που αλλάζουν την εισαγωγή στα ΑΕΙ

Νέα δεδομένα μπορεί να φέρει ο σχεδιασμός για το Εθνικό Απολυτήριο στον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές θα ολοκληρώνουν το Λύκειο και θα διεκδικούν μια θέση στα ΑΕΙ. Η Επιτροπή που συμμετέχει στον Εθνικό Διάλογο για την Παιδεία επεξεργάζεται διαφορετικές επιλογές, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει καταλήξει σε ένα οριστικό μοντέλο. Βασικό ζητούμενο είναι να ξεκαθαριστεί εάν η απόκτηση του Απολυτηρίου και η εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα αποτελούν δύο ξεχωριστές διαδικασίες ή εάν θα συνδεθούν μέσα από μία ενιαία εξεταστική διαδικασία. Το Υπουργείο Παιδείας έχει ξεκαθαρίσει ότι οι Πανελλαδικές δεν καταργούνται ούτε αλλάζουν στο παρόν στάδιο, ενώ οι σημερινοί μαθητές Λυκείου δεν επηρεάζονται από τον υπό διαμόρφωση σχεδιασμό. Ως πρώτος πιθανός ορίζοντας εφαρμογής έχει τεθεί το σχολικό έτος 2027-2028, με την προϋπόθεση ότι θα έχουν δημιουργηθεί οι απαραίτητες υποδομές και θα έχει ολοκληρωθεί ο διάλογος.
Τα τρία σενάρια για την εισαγωγή στα ΑΕΙ
Η συζήτηση ξεκινά από έναν βασικό διαχωρισμό: άλλο είναι η πιστοποίηση ότι ένας μαθητής ολοκλήρωσε επιτυχώς το Λύκειο και άλλο η διαδικασία επιλογής των υποψηφίων που θα καταλάβουν τις διαθέσιμες θέσεις στα πανεπιστήμια. Το πρώτο σενάριο προβλέπει δύο διακριτές διαδικασίες. Το σχολείο θα χορηγεί το Εθνικό Απολυτήριο, το οποίο θα αποτυπώνει τη συνολική σχολική πορεία του μαθητή, ενώ η εισαγωγή στα ΑΕΙ θα γίνεται μέσω ξεχωριστών εθνικών εξετάσεων. Σε αυτή την περίπτωση, ο βαθμός του Απολυτηρίου δεν θα αποτελεί κατ’ ανάγκη βασικό κριτήριο για την εισαγωγή. Το πλεονέκτημα θα ήταν ο σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στην αποφοίτηση από το Λύκειο και την ανταγωνιστική διαδικασία για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια.
Παράλληλα, όμως, τίθεται το ζήτημα του κινήτρου των μαθητών, καθώς εάν η σχολική επίδοση δεν επηρεάζει την πρόσβαση στα ΑΕΙ, μπορεί να περιοριστεί η σημασία που θα αποδίδεται στο Εθνικό Απολυτήριο. Το δεύτερο σενάριο προβλέπει δύο εθνικές εξετάσεις: μία για την απόκτηση του Εθνικού Απολυτηρίου και μία δεύτερη για την εισαγωγή στα ΑΕΙ. Με αυτό το μοντέλο, οι μαθητές θα εξετάζονται πρώτα για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης του Λυκείου και στη συνέχεια θα συμμετέχουν σε εξετάσεις προσανατολισμού ή εξειδίκευσης για τη διεκδίκηση μιας θέσης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Το συγκεκριμένο μοντέλο διαχωρίζει με σαφήνεια τις δύο διαδικασίες, δημιουργεί όμως έναν πιθανό πρόσθετο εξεταστικό φόρτο για τους μαθητές. Το τρίτο σενάριο προβλέπει μία κοινή εθνική εξεταστική διαδικασία με δύο διαφορετικές λειτουργίες. Η ίδια εξεταστική διαδικασία θα μπορούσε να χρησιμοποιείται τόσο για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσης του Λυκείου όσο και για την κατάταξη των υποψηφίων στα ΑΕΙ. Σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσαν να υπάρχουν διαφορετικά κριτήρια: ένα για την απόκτηση του Απολυτηρίου και ένα δεύτερο για την κατάταξη των υποψηφίων στις σχολές.
Θα μετρά ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου;
Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά αφορά τη βαρύτητα του βαθμού του Εθνικού Απολυτηρίου στην εισαγωγή στα ΑΕΙ. Δεν έχει αποφασιστεί εάν ο βαθμός θα συμμετέχει στην τελική κατάταξη και, εφόσον αυτό συμβεί, ποιο θα είναι το ποσοστό συμμετοχής του. Παράλληλα, εξετάζεται εάν θα συνυπολογίζεται η επίδοση μόνο της Γ΄ Λυκείου ή και των προηγούμενων τάξεων. Στο πλαίσιο του διαλόγου έχει τεθεί ακόμη και το ενδεχόμενο να λαμβάνεται υπόψη η Α΄ Λυκείου, ώστε η αξιολόγηση να αποτυπώνει μεγαλύτερο μέρος της σχολικής διαδρομής. Η επιλογή αυτή θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τη λειτουργία του Λυκείου, καθώς η επίδοση των μαθητών δεν θα αποκτούσε κρίσιμη σημασία μόνο στην τελευταία τάξη.
Εάν οι βαθμοί του σχολείου συνδεθούν με την εισαγωγή στα ΑΕΙ, τότε αποκτά ιδιαίτερη σημασία η συγκρισιμότητα των βαθμών μεταξύ διαφορετικών σχολείων. Ένας βαθμός που προέρχεται από ένα σχολείο θα πρέπει να μπορεί να συγκριθεί με έναν αντίστοιχο βαθμό από οποιοδήποτε άλλο σχολείο της χώρας. Για τον λόγο αυτό εξετάζονται μηχανισμοί εξωτερικής αξιολόγησης και κεντρικής εποπτείας. Το Υπουργείο Παιδείας έχει θέσει ως βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε αλλαγή τη διατήρηση της αξιοπιστίας του συστήματος. Ήδη έχει αναφερθεί η πρόθεση αξιοποίησης ειδικού σώματος έμπειρων εκπαιδευτικών για τη διόρθωση γραπτών του Εθνικού Απολυτηρίου.
Πώς μπορεί να γίνονται οι εξετάσεις
Στο πλαίσιο του διαλόγου εξετάζονται διαφορετικές μορφές εξετάσεων. Μεταξύ των επιλογών που συζητούνται είναι κεντρικές εξετάσεις, δεύτερη εξεταστική περίοδος για βελτίωση βαθμού, αλλά και διαφορετικές εξεταστικές «πύλες» μέσα στη Γ΄ Λυκείου. Παράλληλα, έχει τεθεί στο τραπέζι η αξιοποίηση περισσότερο ψηφιοποιημένων μορφών αξιολόγησης, όπως σπονδυλωτές εξετάσεις ανά θεματική ενότητα ή προσαρμοστικές ψηφιακές δοκιμασίες. Στόχος του σχεδιασμού είναι να εξεταστεί κατά πόσο η αξιολόγηση μπορεί να κατανέμεται περισσότερο μέσα στη σχολική πορεία, αντί να συγκεντρώνεται σε μία και μοναδική εξεταστική περίοδο. Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής αποτελεί επίσης μέρος της συζήτησης για το νέο σύστημα. Το Υπουργείο Παιδείας έχει διευκρινίσει ότι η ΕΒΕ δεν καταργείται στο υφιστάμενο σύστημα. Το πώς θα λειτουργεί ένας αντίστοιχος μηχανισμός στο νέο μοντέλο θα εξαρτηθεί από την τελική αρχιτεκτονική που θα επιλεγεί.
Πότε θα εφαρμοστούν οι αλλαγές
Το χρονοδιάγραμμα δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Το Υπουργείο έχει θέσει ως πρώτο πιθανό ορίζοντα το σχολικό έτος 2027-2028, με την εφαρμογή να αφορά την Α΄ Λυκείου και όχι τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο. Η κυβέρνηση έχει επίσης επισημάνει ότι η μετάβαση θα πρέπει να γίνει σταδιακά και χωρίς αιφνιδιασμό, ενώ η τελική επιλογή θα προκύψει μετά την ολοκλήρωση του εθνικού διαλόγου.
Διαβάστε επίσης
Έτσι, προς το παρόν, τίποτα δεν έχει «κλειδώσει» ως προς τον τρόπο εισαγωγής στα ΑΕΙ. Τα τρία βασικά μοντέλα παραμένουν στο τραπέζι, όπως και τα κρίσιμα ερωτήματα για τον βαθμό του Απολυτηρίου, τις τάξεις που θα συνυπολογίζονται και τον αριθμό των εξετάσεων που θα δίνουν οι μαθητές. Το ζητούμενο της επόμενης περιόδου είναι να αποσαφηνιστεί ποιο από τα μοντέλα αυτά θα αποτελέσει τη βάση του νέου συστήματος και πώς θα διασφαλιστούν ταυτόχρονα η αξιοπιστία, η συγκρισιμότητα και η ομαλή μετάβαση από το σημερινό καθεστώς.






0 ΣΧΟΛΙΑ