«Έπεσα έξω και το αναγνωρίζω»: Η δημόσια συγγνώμη του Γιάννη Καλλιάνου

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Τη δική του εξήγηση για την πρόγνωση του καιρού που δεν επιβεβαιώθηκε πλήρως έδωσε ο μετεωρολόγος Γιάννης Καλλιάνος, μέσα από μια εκτενή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Με αφορμή τα καιρικά φαινόμενα που εκδηλώθηκαν την Κυριακή 1 Νοεμβρίου, αναφέρθηκε στην εκτίμησή του για τις βροχοπτώσεις στην Αττική, αναγνωρίζοντας ότι υπήρξε σημαντική απόκλιση ως προς τις περιοχές που τελικά επηρεάστηκαν. Όπως εξήγησε, ενώ σε ορισμένα τμήματα της Δυτικής και Βορειοδυτικής Αττικής καταγράφηκαν μεγάλα ύψη βροχής, σε πολλές άλλες περιοχές του νομού τα φαινόμενα ήταν πολύ πιο περιορισμένα ή δεν εκδηλώθηκαν καθόλου. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν αρκεί να επαληθεύονται οι εκτιμήσεις για την ποσότητα του νερού σε μεμονωμένες περιοχές, όταν η συνολική γεωγραφική έκταση των βροχοπτώσεων έχει υπολογιστεί λανθασμένα. Για τον λόγο αυτό, ανέλαβε προσωπικά την ευθύνη και απηύθυνε συγγνώμη στους πολίτες που περίμεναν εντονότερα φαινόμενα σε περισσότερες περιοχές της Αττικής. Παράλληλα, επιχείρησε να εξηγήσει με επιστημονικούς όρους τις δυσκολίες που συνοδεύουν την πρόγνωση των καταιγίδων, υπογραμμίζοντας ότι η Μετεωρολογία δεν μπορεί να προσφέρει πάντοτε απόλυτη ακρίβεια.

Η απόκλιση στην πρόγνωση και τα ύψη βροχής που καταγράφηκαν

Στην ανάρτησή του, ο Γιάννης Καλλιάνος υπενθύμισε ότι στην πρόγνωση που είχε δημοσιεύσει την προηγούμενη ημέρα είχε κάνει λόγο για πιθανότητα βροχής 30 έως 40 χιλιοστών σε περιοχές της Αττικής, καθώς και για ισχυρές καταιγίδες κατά τόπους. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν μετά την εκδήλωση των φαινομένων έδειξαν ότι σε δυτικές και βορειοδυτικές περιοχές του νομού καταγράφηκαν ακόμη και 49 χιλιοστά βροχής, δηλαδή ποσότητα μεγαλύτερη από εκείνη που είχε αρχικά εκτιμήσει. Σε άλλα σημεία των ίδιων περιοχών τα ύψη βροχής κυμάνθηκαν μεταξύ 25 και 40 χιλιοστών, ενώ στο νοτιότερο άκρο της Αττικής καταγράφηκαν περίπου 15 χιλιοστά. Η εικόνα, ωστόσο, ήταν εντελώς διαφορετική στο μεγαλύτερο μέρος του λεκανοπεδίου, όπου οι βροχοπτώσεις ήταν ασθενείς, πρόσκαιρες ή ακόμη και ανύπαρκτες. Σύμφωνα με τον μετεωρολόγο, το βασικό λάθος της πρόγνωσης δεν αφορούσε τόσο τις ποσότητες νερού που θα έπεφταν σε συγκεκριμένα σημεία, όσο την έκταση στην οποία αναμενόταν να εκδηλωθούν τα έντονα φαινόμενα. Η εκτίμησή του ήταν ότι οι ισχυρές βροχές και οι καταιγίδες θα επηρέαζαν περισσότερες περιοχές της Αττικής, κάτι που τελικά δεν συνέβη. Όπως παραδέχθηκε, τα φαινόμενα είχαν πολύ πιο τοπικό χαρακτήρα και περιορίστηκαν σε μικρότερη γεωγραφική έκταση από εκείνη που είχε προβλέψει.

Οι επιστημονικοί παράγοντες που δυσκολεύουν την πρόγνωση

Ο Γιάννης Καλλιάνος εξήγησε ότι η αρχική του εκτίμηση δεν έγινε αυθαίρετα, αλλά βασίστηκε στην αξιολόγηση των αριθμητικών προγνωστικών μοντέλων και σε μια σειρά από μετεωρολογικές παραμέτρους που εξετάζονται πριν από την έκδοση μιας πρόγνωσης. Ανάμεσα σε αυτές βρίσκονται η υγρασία στα χαμηλά και μεσαία στρώματα της τροπόσφαιρας, οι δείκτες ατμοσφαιρικής αστάθειας, η διαθέσιμη ενέργεια για τη δημιουργία καταιγιδοφόρων νεφώσεων, καθώς και οι κατακόρυφες κινήσεις των αέριων μαζών. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης η μεταφορά στροβιλισμού και η δυναμική υποστήριξη από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, η σύγκλιση των ανέμων κοντά στην επιφάνεια, αλλά και οι ποσότητες υετού που υπολογίζουν τα προγνωστικά μοντέλα. Όπως επισήμανε, η πρόβλεψη ότι οι ατμοσφαιρικές συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη καταιγίδων δεν σημαίνει ότι μπορεί να προσδιοριστεί με απόλυτη ακρίβεια κάθε περιοχή που θα επηρεαστεί. Ακόμη και μικρές μεταβολές στη σύγκλιση των ανέμων, στην τοπική θέρμανση, στην ορογραφία, στην κίνηση του βαρομετρικού χαμηλού ή στον χρόνο ενεργοποίησης της ατμοσφαιρικής αστάθειας μπορούν να αλλάξουν σημαντικά την τελική εικόνα. Αυτή ακριβώς η δυσκολία, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην πρόγνωση των καταιγίδων, καθώς η εξέλιξή τους εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που δεν είναι πάντοτε δυνατόν να αποτυπωθούν με απόλυτη ακρίβεια.

«Δεν θα κρύβομαι όταν αστοχώ» – Η συγγνώμη και η ανάληψη ευθύνης

Ο μετεωρολόγος ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσει τις εκτιμήσεις άλλων συναδέλφων ως δικαιολογία για την απόκλιση της δικής του πρόγνωσης. Όπως ανέφερε, θα ήταν ανώριμο να επιχειρήσει να δικαιολογήσει το αποτέλεσμα συγκρίνοντας τη δική του εκτίμηση με εκείνες άλλων μετεωρολόγων, καθώς η ευθύνη για όσα ο ίδιος δημοσιεύει τού ανήκει αποκλειστικά. Τόνισε ότι τα προγνωστικά μοντέλα αποτελούν εργαλεία στα χέρια των επιστημόνων και πως την τελική πρόγνωση την υπογράφει ο μετεωρολόγος, ο οποίος οφείλει να αναλαμβάνει και την ευθύνη της. Παράλληλα, σχολίασε ότι η αξιολόγηση μιας πρόγνωσης πρέπει να γίνεται με βάση τα δεδομένα που ήταν διαθέσιμα τη στιγμή που αυτή εκδόθηκε και όχι αποκλειστικά εκ των υστέρων, όταν πλέον είναι γνωστή η πραγματική εξέλιξη των φαινομένων. Δεν παρέλειψε, μάλιστα, να επισημάνει ότι δεν θα ήταν υπεύθυνο από την πλευρά των μετεωρολόγων να αποφεύγουν τις προειδοποιήσεις για πιθανές καταιγίδες μόνο και μόνο επειδή υπάρχει το ενδεχόμενο να μην επαληθευτούν σε όλες τις περιοχές.

Η Μετεωρολογία, όπως υπογράμμισε, είναι επιστήμη και όχι μαντεία, με αναπόφευκτες αβεβαιότητες και περιορισμούς. Ο ίδιος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι δεν επιθυμεί να εμφανίζεται δημόσια μόνο όταν οι προβλέψεις του επιβεβαιώνονται, ούτε να αναζητά επιλεκτικά στοιχεία που θα μπορούσαν να παρουσιάσουν μια πρόγνωση ως απόλυτα επιτυχημένη. Δεν σκοπεύει, όπως είπε, να χρησιμοποιήσει τα 49 χιλιοστά βροχής που καταγράφηκαν σε συγκεκριμένη περιοχή ως απόδειξη ότι είχε προβλέψει σωστά το σύνολο των φαινομένων, ούτε να επιλέξει εικόνες από τοπικά πλημμυρισμένους δρόμους για να υποστηρίξει τη θέση του. Αντίθετα, προτίμησε να αναγνωρίσει ανοιχτά ότι η έκταση των ισχυρών βροχοπτώσεων υπερεκτιμήθηκε και να ζητήσει συγγνώμη από όσους πολίτες περίμεναν εντονότερα και πιο εκτεταμένα φαινόμενα. Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η εμπιστοσύνη του κοινού δεν οικοδομείται μέσα από την προσπάθεια να εμφανίζεται κάποιος αλάνθαστος, αλλά μέσα από τη συνέπεια, την επιστημονική υπευθυνότητα, την ειλικρίνεια και την αναγνώριση των λαθών του.