Ένας υποπυραγός τα λέει χύμα και σταράτα στα κανάλια

Έντονη συζήτηση προκάλεσαν οι δημόσιες τοποθετήσεις ενός υποπυραγού (@sifugeorge), ο οποίος επέλεξε να μιλήσει ανοιχτά για τον τρόπο με τον οποίο καλύπτονται τηλεοπτικά οι πλημμύρες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Χωρίς περιστροφές και ωραιοποιήσεις, έθεσε ερωτήματα που σπάνια ακούγονται, αλλά αφορούν άμεσα την ασφάλεια τόσο των δημοσιογράφων όσο και των πολιτών που παρακολουθούν.

Τα λόγια που προβληματίζουν

Η εικόνα είναι γνώριμη: κάμερες στημένες δίπλα –ή και μέσα– σε ενεργά ρέματα, ρεπόρτερ να μιλούν στο μικρόφωνο ενώ το νερό περνά με ορμή λίγα εκατοστά από τα πόδια τους, δραματική αφήγηση και πλάνα που «κόβουν την ανάσα». Εκεί ακριβώς, όπως τονίζει ο υποπυραγός, γεννιέται το κρίσιμο ερώτημα: ποιος έκρινε ότι αυτό το πλάνο είναι αποδεκτό και ασφαλές;

Ο ίδιος επισημαίνει ότι σε κάθε επιχείρηση διάσωσης ή σε κάθε επικίνδυνο συμβάν, υπάρχει σαφής ιεραρχία και αυστηρά πρωτόκολλα. Τίποτα δεν αφήνεται στην τύχη. Στην τηλεοπτική κάλυψη όμως, αναρωτιέται αν υπάρχει αντίστοιχη λογική. Υπάρχει υπεύθυνος ασφάλειας στο σημείο; Κάποιος που να λέει «μέχρι εδώ και όχι παραπέρα»; Ή οι αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά με γνώμονα την τηλεθέαση και την εντυπωσιακή εικόνα;

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Σύμφωνα με όσα εξηγεί, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο κίνδυνος για τον ίδιο τον δημοσιογράφο. Είναι και το μήνυμα που περνά στον πολίτη. Όταν ο τηλεθεατής βλέπει έναν άνθρωπο να στέκεται μέσα σε ορμητικά νερά και να μιλά «κανονικά» στην κάμερα, υποσυνείδητα δημιουργείται η αίσθηση ότι «δεν τρέχει και τίποτα». Ότι είναι μια κατάσταση διαχειρίσιμη. Κι αυτό, όπως τονίζει, είναι μια επικίνδυνη – ακόμη και θανατηφόρα – ψευδαίσθηση.

Υποπυραγός καταγγέλλει επικίνδυνες τηλεοπτικές πρακτικές

Ο υποπυραγός αναφέρεται σε αριθμούς που συχνά αγνοούμε. Ακόμη και με 20 ή 30 εκατοστά νερού, η δύναμη της ροής μπορεί να παρασύρει έναν ενήλικα άνθρωπο σχεδόν ακαριαία. Πόσο μάλλον ένα παιδί. Το νερό δεν είναι απλώς «νερό»: μεταφέρει αντικείμενα, κάδους απορριμμάτων, ξύλα, πέτρες, μεταλλικά αντικείμενα. Όλα αυτά λειτουργούν σαν κινούμενα βλήματα, ικανά να τραυματίσουν σοβαρά ή να σκοτώσουν.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στο λεγόμενο «φαινόμενο του σουρωτηριού», έναν ύπουλο κίνδυνο που λίγοι γνωρίζουν. Πρόκειται για σημεία όπου το νερό περνά μέσα από σχάρες, φρεάτια ή στενές διόδους. Εκεί, η ροή μπορεί να «κολλήσει» έναν άνθρωπο, να τον τραβήξει προς τα κάτω και να τον εγκλωβίσει. Σε τέτοιες συνθήκες, ακόμη και ένας εκπαιδευμένος διασώστης δυσκολεύεται να απεγκλωβιστεί μόνος του. Για έναν απλό πολίτη – ή έναν δημοσιογράφο χωρίς εξοπλισμό – ο κίνδυνος πνιγμού είναι τεράστιος.

Η προειδοποίηση για τα τηλεοπτικά πλάνα πλημμυρών

«Ο άνθρωπος δεν μπορεί πάντα να σώσει τον εαυτό του», τονίζει χαρακτηριστικά. Και όμως, συνεχίζει, βλέπουμε συχνά ρεπόρτερ να καλύπτουν τέτοιες καταστάσεις, με δραματική φωνή και εικόνα στα όρια του επικίνδυνου. Όχι επειδή δεν γνωρίζουν τον κίνδυνο, αλλά επειδή η εικόνα «πουλάει». Η κριτική του δεν στρέφεται προσωπικά εναντίον των δημοσιογράφων. Αντιθέτως, αναγνωρίζει ότι πολλοί από αυτούς πιέζονται από τις συνθήκες και τις απαιτήσεις των καναλιών. Το ερώτημα, όπως λέει, αφορά τη συνολική ευθύνη: ποιος βάζει το όριο; Ποιος λέει ότι καμία είδηση και κανένα πλάνο δεν αξίζει όσο μια ανθρώπινη ζωή;

Το μήνυμα που επιχειρεί να περάσει είναι ξεκάθαρο: η ενημέρωση είναι απαραίτητη, αλλά δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος της ασφάλειας. Ούτε των επαγγελματιών που βρίσκονται στο πεδίο, ούτε των πολιτών που επηρεάζονται από όσα βλέπουν. Γιατί όταν η εικόνα μετατρέπεται σε παράδειγμα προς μίμηση, τότε ο κίνδυνος δεν μένει στην οθόνη – περνά στην πραγματική ζωή.