Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Οι διάσημες ατάκες της για τους Έλληνες που προκάλεσαν γέλιο και οργή

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η Ελλάδα και ο παγκόσμιος πνευματικός κόσμος αποχαιρετούν σήμερα 17/2 την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, τη γυναίκα που κατάφερε να ξεκλειδώσει τα μυστικά του Βυζαντίου και να το τοποθετήσει με περηφάνια στον χάρτη του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Η σπουδαία βυζαντινολόγος πέθανε σε ηλικία 99 ετών. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ εξέπνευσε στο ξενοδοχείο του κέντρου της Αθήνας που την φιλοξενούσε το τελευταίο διάστημα. Ζώντας αποτραβηγμένη και έχοντας επαφή μόνο με ελάχιστους συνεργάτες και φίλους. Γεννήθηκε τις 29/08/1926 και απεβίωσε στις 16/2/2026.

Τα πιο γνωστά αποφθέγματά της

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ (1926-2026), κορυφαία Ελληνίδα βυζαντινολόγος, ιστορικός και ακαδημαϊκός, υπήρξε γνωστή για τον αιχμηρό, διορατικό και συχνά χιουμοριστικό λόγο της. Οι ατάκες της αντικατοπτρίζουν τη βαθιά γνώση της ιστορίας, την αγάπη της για την Ελλάδα, αλλά και την κριτική της στάση απέναντι στα κακώς κείμενα του νεοελληνικού κράτους. Ακολουθούν μερικές από τις πιο γνωστές και χαρακτηριστικές «ατάκες» και αποφθέγματά της:

Για την Ελλάδα και τους Έλληνες

«Έχουμε έλλειμμα αυτογνωσίας». (Η πιο διάσημη ίσως επισήμανσή της για τη στάση των Ελλήνων).

«Η Ελλάδα κινδυνεύει από τον εαυτό της. Από κανέναν άλλον»..

«Αν είχα τη δυνατότητα να αφαιρέσω ένα ελάττωμα του Έλληνα, θα ήταν το “εγώ”»..

«Ο Έλληνας είναι ορθόδοξος, όχι όμως απαραίτητα χριστιανός». (Σχολιάζοντας τη σχέση θρησκείας και συμπεριφοράς).

«Είμαστε ένα κράτος με μεγάλη ιστορία, αλλά χωρίς μνήμη».

«Ο Έλληνας, αν δεν βρει να πει μια κακία, νιώθει ότι δεν έκανε το καθήκον του».

Για την Ιστορία και την Παιδεία

«Ιστορία είναι αυτό που έγινε. Όχι αυτό που θέλουμε να νομίζουμε ότι έγινε».

«Η Παιδεία είναι το μόνο αντίδοτο στην κρίση και ξεκινά από το σπίτι»..

«Οι άνθρωποι που έχουν βεβαιότητες, είναι τελειωμένοι»..

«Η ιστορία δεν διδάσκει, η ιστορία επαναλαμβάνεται γιατί οι άνθρωποι δεν διδάσκονται».

«Το Βυζάντιο είναι η ελληνική εφηβεία».

Για τη ζωή και την ανθρωπιά

«Να μάθουμε στα παιδιά μας την ανθρωπιά, το μόνο δημιούργημα που δεν σκοτώνει»..

«Οι γιατροί μου έσωσαν τη ζωή, το χιούμορ μου την έφερε πίσω». (Αναφερόμενη στη μάχη της με τον καρκίνο).

«Αν είχα να δώσω μια συμβουλή στους νέους, θα ήταν να έχουν ένα όνειρο και να το κυνηγήσουν με τα πόδια στη γη και τα μάτια στον ουρανό»..

«Φίλος μου δεν είναι αυτός που πιστεύει στις ίδιες λύσεις, αλλά αυτός που θέτει τα ίδια ερωτήματα».

Χιουμοριστικές/Αυτοβιογραφικές

«Τη φαντασία την έχω εγώ, την καλή καρδιά ο άντρας μου (Ζακ Αρβελέρ)»..

«Είμαι η πρώτη γυναίκα που έγινε πρόεδρος τμήματος στη Σορβόννη. Όταν με ρώτησαν αν είμαι φεμινίστρια, απάντησα: “Όχι, είμαι ικανή”».

Μπροστά στα παιδιά πρέπει να είσαι παραδειγματικός. Γενικότερα, αν μπορείς να έχεις έναν σκοπό στη ζωή σου, είναι να είσαι παραδειγματικός.

Αν είχα να δώσω μια συμβουλή στους νέους, θα ήταν να έχουν ένα όνειρο και να το κυνηγήσουν με τα πόδια στη γη και τα μάτια στον ουρανό.

Αν υποφέρει από κάτι η παιδεία μας σήμερα, είναι ότι οι μόνοι ήρωές μας είναι οι ποδοσφαιριστές και οι τηλεπαρουσιαστές.

Αν θεωρείς τον εαυτό σου σοφό, τότε είσαι βλάκας.

Η Παιδεία ξεκινά από το σπίτι και είναι το μόνο αντίδοτο στην κρίση.

Πραγματική απώλεια είναι όταν οι γυναίκες κρύβουν τα χρόνια τους και χάνουν αναμνήσεις…

Η Αρβελέρ, με το έργο της, «φώτισε» το Βυζάντιο ως συνέχεια του ελληνισμού και κατάφερε να μεταφέρει την ιστορική γνώση στο ευρύ κοινό με απλότητα και αμεσότητα.