«Δεν είμαστε σίγουροι ότι ήταν ο κύριος σεισμός»: Ο Κώστας Παπαζάχος για τον σεισμό 5,2 Ρίχτερ στην Εύβοια

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Στις πρώτες ώρες της 9ης Σεπτεμβρίου, πολλοί κάτοικοι της Αττικής και της Εύβοιας… πετάχτηκαν από τα κρεβάτια τους μετά από τον σεισμό 5,2 Ρίχτερ που σημειώθηκε στον Νότιο Ευβοϊκό, 27 λεπτά μετά τα μεσάνυχτα. Η δόνηση έγινε ιδιαίτερα αισθητή στην Αττική, προκαλώντας ανησυχία και λόγω του έντονου βουητού που ακολούθησε.

Τι είπε ο Κώστας Παπαζάχος

Ο καθηγητής σεισμολογίας Κώστας Παπαζάχος επεσήμανε ότι δεν είναι ακόμη βέβαιο αν πρόκειται για τον κύριο σεισμό της περιοχής, ενώ τόνισε επίσης ότι η περιοχή δεν έχει ιστορικό καταστροφικών σεισμών, ούτε έχουν εντοπιστεί μεγάλα επιφανειακά ή υποθαλάσσια ρήγματα.

«Μην παρεξηγηθεί η έκφραση “άγνωστο ρήγμα”. Αυτή τη στιγμή ο κανονικός όρος έχει εκατοντάδες ρήγματα, που είναι μικρά, δεν έχουν επιφανειακή εκδήλωση, δεν θα αποκτήσουν ποτέ όνομα. Το άγνωστο ρήγμα δεν έχει όνομα…» ανέφερε αρχικά και πρόσθεσε:

«Δεν είμαστε βέβαιοι ότι ήταν ο κύριος σεισμός. Έχουν περάσει ούτε 48 ώρες. Έχει τρία καλά η περιοχή. Ένα, η μετασεισμική ακολουθία. Δεύτερον, ιστορικά ποτέ δεν έχει καταστραφεί η Αθήνα ή κάποια άλλη περιοχή από σεισμούς σε αυτή την περιοχή και τρίτον, ούτε επιφανειακά ούτε υποθαλάσσια έχουν εντοπιστεί πολύ μεγάλα ρήγματα σε αυτή την περιοχή».

Ποιος είναι ο λόγος που γίνονται οι σεισμοί

Η κύρια αιτία των περισσότερων σεισμών είναι η θεωρία των τεκτονικών πλακών. Η εξωτερική στιβάδα της Γης, η λιθόσφαιρα, δεν είναι ένα ενιαίο και συμπαγές κομμάτι, αλλά χωρίζεται σε τεράστιες, άκαμπτες πλάκες – τις τεκτονικές πλάκες. Αυτές οι πλάκες επιπλέουν πάνω στον ημίρρευστο μανδύα της Γης και κινούνται συνεχώς, αν και με πολύ αργούς ρυθμούς (λίγα εκατοστά το χρόνο).

Η κίνηση αυτών των πλακών είναι αποτέλεσμα των ρευμάτων μεταφοράς θερμότητας στο εσωτερικό της Γης. Καθώς αυτές οι πλάκες κινούνται, μπορούν να:

• Συγκρούονται: Όταν δύο πλάκες συγκρούονται, η μία μπορεί να βυθιστεί κάτω από την άλλη (ζώνες καταβύθισης) ή να δημιουργήσουν οροσειρές. Αυτές οι ζώνες είναι ιδιαίτερα σεισμογενείς.
• Απομακρύνονται: Όταν δύο πλάκες απομακρύνονται, δημιουργούνται ρήγματα και νέα υλικά ανεβαίνουν από το εσωτερικό της Γης.
• Ολισθαίνουν η μία δίπλα στην άλλη: Όταν οι πλάκες κινούνται παράλληλα, αλλά σε αντίθετες κατευθύνσεις, οι τριβές που αναπτύσσονται είναι τεράστιες.

Η συσσώρευση και απελευθέρωση ενέργειας

Στα όρια αυτών των πλακών, όπου έρχονται σε επαφή, αναπτύσσονται τεράστιες δυνάμεις και τάσεις. Οι πλάκες δεν ολισθαίνουν πάντα ομαλά. Συχνά, «κλειδώνουν» μεταξύ τους λόγω τριβών, με αποτέλεσμα η ενέργεια να συσσωρεύεται με την πάροδο του χρόνου.

Όταν η συσσωρευμένη ενέργεια ξεπεράσει την αντοχή των πετρωμάτων, αυτά σπάνε απότομα. Αυτή η απότομη ρήξη και η επακόλουθη απελευθέρωση της συσσωρευμένης ενέργειας προκαλεί τα σεισμικά κύματα που διαδίδονται μέσα στη Γη και γίνονται αντιληπτά στην επιφάνεια ως σεισμός. Το σημείο όπου συμβαίνει η ρήξη κάτω από την επιφάνεια της Γης ονομάζεται υπόκεντρο, ενώ το σημείο στην επιφάνεια ακριβώς πάνω από το υπόκεντρο ονομάζεται επίκεντρο.

Άλλες αιτίες σεισμών

Εκτός από τους τεκτονικούς σεισμούς, υπάρχουν και άλλες, λιγότερο συχνές, αιτίες:

• Ηφαιστειακοί σεισμοί: Προκαλούνται από την κίνηση του μάγματος κάτω από τα ηφαίστεια.
• Καταρρευσιγενείς σεισμοί: Συμβαίνουν λόγω της κατάρρευσης οροφών σπηλαίων ή υπόγειων στοών, συνήθως μικρής έντασης.
• Ανθρωπογενείς σεισμοί: Προκαλούνται από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως μεγάλες εκρήξεις, η πλήρωση μεγάλων φραγμάτων ή η εξόρυξη υδρογονανθράκων.