Άγια Θεοφάνια: Τι γιορτάζουμε σήμερα, μια από τις αρχαιότερες και σημαντικότερες εορτές της Χριστιανοσύνης

Τα Άγια Θεοφάνια αποτελούν μία από τις αρχαιότερες εορτές της Εκκλησίας μας, θεσπισμένη τον 2ο αιώνα μ.Χ., και τιμούν τη φανέρωση της Αγίας Τριάδας κατά τη βάπτιση του Ιησού Χριστού. Σήμερα, Τετάρτη 6 Ιανουαρίου, το εορτολόγιο περιλαμβάνει όσους φέρουν τα ονόματα Φώτιος, Φώτης, Φωτεινός, Φωτεινή, Φανή, Φένια, Φώτω, Φώφη, Φωτούλα, Φαίη, Φωφώ, Θεοφάνης, Φάνης, Θεοφανία, Φάνια, Φανή, Φένια, Φανούλα, Ιορδάνης, Ντάνης, Δάνης, Ιορδάνα, Ντάνα, Δάνα, Ουρανία, Ράνια, Περιστέρα, Θεοπούλα, Θεόπη.

Η ιστορία της βάπτισης του Χριστού

Μετά από θεία εντολή, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος εγκατέλειψε την ερημική ζωή και πήγε στον ποταμό Ιορδάνη, όπου κήρυττε και βάπτιζε τους πιστούς. Μια ημέρα παρουσιάστηκε εκεί ο Ιησούς και ζήτησε να βαπτιστεί. Παρά το γεγονός ότι το Άγιο Πνεύμα είχε ενημερώσει τον Ιωάννη για την ταυτότητα του Ιησού, στην αρχή αρνήθηκε, θεωρώντας ότι εκείνος ο ίδιος είχε ανάγκη να βαπτιστεί. Ο Ιησούς όμως του εξήγησε ότι αυτή ήταν η βούληση του Θεού, και τελικά ο Ιωάννης δέχτηκε να τον βαπτίσει.

Σε αυτό το σημείο διαδραματίστηκε μία μοναδική σκηνή: το Άγιο Πνεύμα κατήλθε με τη μορφή περιστεριού και κάθισε επάνω στον Ιησού, ενώ από τον ουρανό ακούστηκε η φωνή του Θεού: «Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός, εν ω ευδόκησα» («Αυτός είναι ο αγαπημένος μου Υιός, ο εκλεκτός μου»).

VIRAL

Αποκλειστικό από το θρίλερ της Καλαμάτας: Το «μαύρο κουτί» του γυναικοκτόνου – Βρέθηκε σκληρός δίσκος με 40 κωδικούς και απόρρητα αρχεία! Τι κρύβει μέσα;

Airbnb-ντροπή: Οι ιδιοκτήτες ξέχασαν να αδειάσουν τη ντουλάπα και η τουρίστρια έπαθε το σοκ της ζωής της!

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Η ανατριχιαστική απόπειρα «ξεπλύματος» του δολοφόνου – Όταν η υπεράσπιση γίνεται «ύβρις» προς το θύμα

Από τότε, το χριστιανικό βάπτισμα δεν είναι απλώς «εν ύδατι», όπως το βάπτισμα μετανοίας του Ιωάννη, αλλά «εν Πνεύματι Αγίω». Με το να βαπτιστεί ο Κύριος, αγίασε το νερό, το μετέτρεψε σε νερό αγιασμού και συμφιλίωσης με το Θεό. Η βάπτιση του Κυρίου άνοιξε την οδό του μυστηρίου του Βαπτίσματος για τους ανθρώπους: με τη χάρη του αγίου Βαπτίσματος, ο αμαρτωλός άνθρωπος ανανεώνεται και, τηρώντας τις θείες εντολές, γίνεται κληρονόμος της Βασιλείας των Ουρανών.

Τελετές των Θεοφανίων

Δύο είναι οι κύριες τελετές των Θεοφανείων:

1. Ο Μέγας Αγιασμός, που τελείται εντός των εκκλησιών.
2. Η Κατάδυση του Τιμίου Σταυρού, που ακολουθεί τον Μεγάλο Αγιασμό.

Ο Σταυρός καταδύεται σε θαλάσσιο χώρο μέσα σε λιμάνια, σε όχθες ποταμών ή λιμνών και, σε περίπτωση ανάγκης, σε δεξαμενές νερού, όπως συμβαίνει στην Αθήνα, μιμούμενη τη βάπτιση του Ιησού. Η τελετή έχει και επίσημο πολιτικό χαρακτήρα, καθώς παρευρίσκονται οι τοπικές αρχές. Στην πρωτεύουσα, η επίσημη κατάδυση γίνεται από το 1900 στον Πειραιά, μπροστά από τον Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα, ενώ παρόμοιες τελετές πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα.

Κάλαντα των Θεοφανίων

Τα παραδοσιακά κάλαντα αναφέρονται στον φωτισμό, τη χαρά και τον αγιασμό της ημέρας, τιμώντας τη βάπτιση στον Ιορδάνη και παρακαλώντας τον Άγιο Ιωάννη για ευλογία.

Σήμερα τα φώτα κι ο φωτισμός

η χαρά μεγάλη κι ο αγιασμός.

Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό

κάθετ’ η κυρά μας η Παναγιά.

Όργανo βαστάει, κερί κρατεί

και τον Αϊ-Γιάννη παρακαλεί.

Άϊ-Γιάννη αφέντη και βαπτιστή

βάπτισε κι εμένα Θεού παιδί.

Ν’ ανεβώ επάνω στον ουρανό

να μαζέψω ρόδα και λίβανο.

Καλημέρα, καλημέρα,

Καλή σου μέρα αφέντη με την κυρά.