Αυτοψία στα ετοιμόρροπα μπαλκόνια της Αττικής: Γιατί πέφτουν και ποιοι ευθύνονται

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η εικόνα επαναλαμβάνεται όλο και συχνότερα: κομμάτια τσιμέντου να βρίσκονται στο πεζοδρόμιο, κορδέλες αποκλεισμού γύρω από εισόδους πολυκατοικιών και ανήσυχοι κάτοικοι να κοιτούν προς τα πάνω πριν περάσουν κάτω από ένα μπαλκόνι. Το φαινόμενο των επικίνδυνων εξωστών στην Αττική έχει μετατραπεί σε καθημερινή απειλή, με τα περιστατικά αποκόλλησης υλικών να αυξάνονται τα τελευταία χρόνια. Ρεπορτάζ του Action24 κατέγραψε εικόνες από περιοχές του λεκανοπεδίου αλλά και από τον χώρο στην Ευελπίδων, όπου αρκετές υποθέσεις καταλήγουν πλέον στις αίθουσες, καθώς αναζητούνται ευθύνες μετά από ατυχήματα ή καταγγελίες πολιτών.

Τα σημάδια της φθοράς

Οι περισσότεροι εξώστες που παρουσιάζουν πρόβλημα βρίσκονται σε πολυκατοικίες κατασκευασμένες μεταξύ δεκαετίας ’60 και ’80. Εκείνη την περίοδο η οικοδομική δραστηριότητα ήταν έντονη και τα κτίρια ανεγείρονταν γρήγορα για να καλύψουν τις ανάγκες αστικοποίησης. Ωστόσο, η συντήρηση δεν ακολούθησε τον ίδιο ρυθμό. Παράλληλα, διαβάστε εδώ για ανήλικη που έχασε τη ζωή της, πέφτοντας από τον πέμπτο όροφο.

Η υγρασία, η οξείδωση των σιδήρων και οι απότομες μεταβολές θερμοκρασίας έχουν αποδυναμώσει τον οπλισμένο σκυρόδεμα. Στην αρχή εμφανίζονται μικρές ρωγμές, έπειτα αποκολλώνται σοβάδες και τελικά πέφτουν ολόκληρα κομμάτια μπετόν. Μηχανικοί εξηγούν ότι όταν ο σίδηρος στο εσωτερικό διογκώνεται λόγω σκουριάς, σπρώχνει το τσιμέντο προς τα έξω. Το αποτέλεσμα είναι ένα «φούσκωμα» που μοιάζει αθώο, αλλά στην πραγματικότητα προμηνύει αποκόλληση.

Γιατί δεν γίνονται επισκευές

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι τα μπαλκόνια αποτελούν κοινόχρηστο τμήμα του κτιρίου. Αυτό σημαίνει ότι η επισκευή απαιτεί απόφαση της γενικής συνέλευσης και οικονομική συμμετοχή όλων των ιδιοκτητών. Σε πολλές πολυκατοικίες, όμως, υπάρχουν διαφωνίες. Άλλοι ιδιοκτήτες δεν κατοικούν στο ακίνητο, άλλοι δεν μπορούν να πληρώσουν και άλλοι θεωρούν ότι η ζημιά δεν είναι άμεση. Έτσι η επισκευή αναβάλλεται μέχρι να συμβεί το ατύχημα. Διαχειριστές πολυκατοικιών περιγράφουν ότι συχνά χρειάζονται μήνες – ή και χρόνια – για να συμφωνηθεί μια εργασία αποκατάστασης. Στο μεταξύ, η φθορά προχωρά.

Η ευθύνη σε περίπτωση ατυχήματος

Όταν ένα κομμάτι μπαλκονιού πέσει και προκαλέσει ζημιά ή τραυματισμό, το ζήτημα περνά στη δικαιοσύνη. Εκεί εξετάζεται ποιος είχε την υποχρέωση συντήρησης και αν υπήρχε αμέλεια. Συνήθως υπεύθυνοι θεωρούνται οι συνιδιοκτήτες του κτιρίου, όμως ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να εμπλέκεται ο διαχειριστής ή ακόμη και ο ενοικιαστής, αν είχε ενημερωθεί και δεν ειδοποίησε. Δικηγόροι σημειώνουν ότι η ύπαρξη προηγούμενων καταγγελιών ή εκθέσεων μηχανικού παίζει καθοριστικό ρόλο. Αν έχει διαπιστωθεί επικινδυνότητα και δεν έγιναν ενέργειες, η ευθύνη γίνεται βαρύτερη.

Οι έλεγχοι και τα πρωτόκολλα επικινδυνότητας

Οι δήμοι μπορούν να επέμβουν όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος. Μετά από αυτοψία μηχανικού εκδίδεται πρωτόκολλο επικινδύνου οικοδομής και ο ιδιοκτήτης υποχρεώνεται να λάβει μέτρα. Συχνά τοποθετούνται προστατευτικά δίχτυα ή σκαλωσιές, όμως αυτά είναι προσωρινά. Αν δεν γίνει πλήρης αποκατάσταση, ο κίνδυνος παραμένει. Το πρόβλημα είναι ότι οι υπηρεσίες δεν έχουν επαρκές προσωπικό για προληπτικούς ελέγχους. Έτσι, οι περισσότερες παρεμβάσεις γίνονται μετά από καταγγελία ή ατύχημα.

Τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες

Οι ειδικοί προτείνουν να δίνεται σημασία σε συγκεκριμένα σημάδια:

• Ρωγμές στο κάτω μέρος του μπαλκονιού
• Σκουριασμένα σίδερα που φαίνονται
• Κομμάτια σοβά που πέφτουν
• Σημεία με εμφανή υγρασία

Αν εντοπιστούν, πρέπει να ενημερώνεται άμεσα διαχειριστής ή ιδιοκτήτης και να καλείται μηχανικός.

Η γήρανση του κτιριακού αποθέματος της Αττικής καθιστά το ζήτημα όλο και πιο πιεστικό. Χιλιάδες πολυκατοικίες έχουν ξεπεράσει τα 40 ή 50 χρόνια ζωής χωρίς εκτεταμένες εργασίες συντήρησης. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς οργανωμένο πρόγραμμα ελέγχου, τα περιστατικά θα αυξάνονται. Το θέμα δεν αφορά μόνο την αισθητική των κτιρίων αλλά την ασφάλεια των πεζών. Η πόλη, χτισμένη σε άλλες εποχές με διαφορετικές ανάγκες, καλείται πλέον να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της παλαιότητας. Και κάθε κομμάτι μπετόν που πέφτει θυμίζει ότι η συντήρηση δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα.