Αυτές είναι οι 10 ελληνικές παραλίες χωρίς λαγοκέφαλους!

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Οι λαγοκέφαλοι, ένα από τα πιο επικίνδυνα ξενικά είδη που έχουν εμφανιστεί στη Μεσόγειο, προκαλούν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία στις ελληνικές ακτές. Ως απάντηση στο πρόβλημα, σε ορισμένες παραλίες της χώρας έχουν αρχίσει να τοποθετούνται ειδικά πλωτά προστατευτικά φράγματα, δημιουργώντας ελεγχόμενες ζώνες κολύμβησης. Οι συγκεκριμένες περιοχές αποτελούν μέχρι στιγμής τις μοναδικές όπου οι λουόμενοι μπορούν να απολαμβάνουν τη θάλασσα με μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας, χωρίς τον φόβο της παρουσίας του τοξικού ψαριού που εξαπλώνεται τα τελευταία χρόνια στα ελληνικά νερά. Για κατοίκους παραθαλάσσιων περιοχών, όπως ο Παύλος Μπελεγιάννης από την Εύβοια, η αλλαγή είναι εμφανής, καθώς πλέον μπορεί να βλέπει τα εγγόνια του να κολυμπούν χωρίς τον έντονο προβληματισμό που υπήρχε μέχρι πρότινος. Όπως επισημαίνει, οι θάλασσες στις οποίες μεγάλωσε δεν είχαν ποτέ να αντιμετωπίσουν έναν τέτοιο κίνδυνο.

Δείτε αναλυτικά στο βίντεο του χρήστη Iefimerida.gr στο Tik tok:

 Η Χαλκίδα ανοίγει τον δρόμο με τα πρώτα προστατευτικά φράγματα

Η Χαλκίδα έγινε ο πρώτος δήμος στην Ελλάδα που προχώρησε στην εγκατάσταση πλωτών φραγμάτων με στόχο την αποτροπή της εισόδου λαγοκέφαλων σε οργανωμένες ακτές. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η μεγαλύτερη ανησυχία των λουομένων αφορούσε κυρίως τις μωβ μέδουσες, οι οποίες κάθε καλοκαίρι προκαλούσαν δεκάδες τσιμπήματα. Ωστόσο, η εμφάνιση του λαγοκέφαλου, ενός ιδιαίτερα επικίνδυνου και τοξικού ψαριού που ευνοείται από την αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών, άλλαξε τα δεδομένα.

Ο αντιδήμαρχος Χαλκίδας, Αντώνης Σπανός, εξηγεί ότι η προστασία των πολιτών αποτέλεσε βασική προτεραιότητα του δήμου. Το δίκτυο των πλωτών φραγμάτων εκτείνεται ήδη σε περίπου δυόμισι χιλιόμετρα, δημιουργώντας ασφαλείς περιοχές για μικρούς και μεγάλους. Όπως σημειώνει, το προηγούμενο διάστημα ο δήμος δεχόταν καθημερινά δεκάδες ερωτήματα από κατοίκους και επισκέπτες σχετικά με τον κίνδυνο που δημιουργεί η παρουσία των λαγοκέφαλων, γεγονός που οδήγησε στην άμεση υλοποίηση της πρωτοβουλίας.

 Επεκτείνονται τα μέτρα προστασίας στις παραλίες

Η προσπάθεια δεν σταματά στη Χαλκίδα. Ο δύτης Νίκος Χουλιέρης, με περισσότερα από σαράντα χρόνια εμπειρίας στις ελληνικές θάλασσες, συμμετέχει στην τοποθέτηση νέων προστατευτικών συστημάτων, επισημαίνοντας ότι ολοένα και περισσότεροι δήμοι εξετάζουν αντίστοιχες παρεμβάσεις.

Η συνεχής άνοδος της θερμοκρασίας των υδάτων ευνοεί την εξάπλωση του λαγοκέφαλου, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη λήψη προληπτικών μέτρων. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, μέσα στις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να τοποθετηθούν ακόμη επτά χιλιόμετρα ειδικών διχτυών που θα προστατεύουν επιπλέον παραλίες. Τα προστατευτικά φράγματα είναι κατασκευασμένα από ιδιαίτερα ανθεκτικά υλικά και διαθέτουν πυκνό πλέγμα, ώστε να εμποδίζουν την είσοδο του ψαριού στις περιοχές κολύμβησης. Οι προδιαγραφές τους έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να αντέχουν τόσο στις καιρικές συνθήκες όσο και στα ισχυρά δόντια του λαγοκέφαλου, εξασφαλίζοντας μακροχρόνια λειτουργία.

 Γιατί ο λαγοκέφαλος θεωρείται τόσο επικίνδυνος

Ο λαγοκέφαλος (*Lagocephalus sceleratus*) συγκαταλέγεται στα πιο προβληματικά ξενικά είδη της Μεσογείου. Η εξάπλωσή του τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό τόσο στους επιστήμονες όσο και στις τοπικές κοινωνίες που ζουν από την αλιεία και τον τουρισμό. Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός είχε εκδώσει τον Ιούνιο ειδική προειδοποίηση προς τους πολίτες, καλώντας όσους δεχθούν δάγκωμα από το ψάρι να αναζητήσουν άμεσα ιατρική βοήθεια. Τα ιδιαίτερα ισχυρά σαγόνια του μπορούν να προκαλέσουν βαθιά τραύματα και σοβαρή αιμορραγία. Ακόμη μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος από την κατανάλωσή του. Το είδος περιέχει τετροδοτοξίνη, μία εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη που βρίσκεται κυρίως στα εσωτερικά όργανα αλλά και στη σάρκα του ψαριού. Η ουσία αυτή μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση, ενώ μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο. Ο λαγοκέφαλος προέρχεται από τον Ινδο-Ειρηνικό Ωκεανό και εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Η κλιματική αλλαγή και η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών ευνόησαν την ταχεία εξάπλωσή του, ενώ η μεγάλη προσαρμοστικότητα και ο υψηλός ρυθμός αναπαραγωγής του δυσκολεύουν σημαντικά τον περιορισμό του.

Προγράμματα περιορισμού και διαφορετικές απόψεις

Η Κύπρος ήταν από τις πρώτες χώρες που επιχείρησαν να αντιμετωπίσουν οργανωμένα το πρόβλημα, εφαρμόζοντας πρόγραμμα οικονομικών κινήτρων για την αλιεία λαγοκέφαλων. Χάρη στο συγκεκριμένο μέτρο απομακρύνθηκαν περισσότεροι από 100 τόνοι του είδους από τις κυπριακές θάλασσες. Η υπεύθυνη αλιείας Κατερίνα Γεωργίου έχει επισημάνει ότι η παρουσία του ψαριού αποτελεί πλέον μια μόνιμη πραγματικότητα που απαιτεί συνεχή διαχείριση.

Αντίστοιχη πρωτοβουλία εφαρμόζει πλέον και η Ελλάδα. Οι αλιείς αποζημιώνονται με 5,33 ευρώ ανά κιλό λαγοκέφαλου που παραδίδουν στις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ προβλέπονται και επιδοτήσεις καυσίμων μέσω προγράμματος που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως έχει ανακοινωθεί από τον υπουργό Γεωργίας Μαργαρίτη Σχοινά, η εφαρμογή ξεκίνησε από την Κρήτη και το νότιο Αιγαίο, με στόχο να επεκταθεί σταδιακά και σε άλλες περιοχές.

Παράλληλα, δεν λείπουν οι επιφυλάξεις. Ο ερασιτέχνης ψαράς Νίκος Αγιασκουφίτης θεωρεί ότι η εξάπλωση του λαγοκέφαλου συνδέεται άμεσα με την κλιματική αλλαγή και εκτιμά ότι τα οικονομικά κίνητρα από μόνα τους δύσκολα θα ανατρέψουν την κατάσταση. Κατά την άποψή του, πολλοί επαγγελματίες ψαράδες δεν θεωρούν επαρκή την αμοιβή ώστε να αφιερώσουν μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς τους στη σύλληψη του συγκεκριμένου είδους.

Την ίδια στιγμή, η ομάδα «Πρωτοβουλία για τη Σωτηρία των Ψαριών Puffer» έχει εκφράσει την αντίθεσή της στις επιχειρήσεις εξόντωσης, υποστηρίζοντας ότι ακόμη και τα ξενικά είδη αξίζουν προστασία. Ωστόσο, οι περισσότερες επιστημονικές και τουριστικές αρχές υποστηρίζουν ότι η διαχείριση του πληθυσμού του λαγοκέφαλου είναι απαραίτητη για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Ο θαλάσσιος βιολόγος Ιωάννης Μπατζάκας από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου εκτιμά πάντως ότι ο φόβος των πολιτών είναι σε αρκετές περιπτώσεις μεγαλύτερος από τον πραγματικό κίνδυνο. Όπως αναφέρει, στα δεκαπέντε χρόνια που πραγματοποιεί καταδύσεις έχει συναντήσει μόνο μία φορά λαγοκέφαλο, αν και παραδέχεται ότι στην Κρήτη και σε περιοχές του νοτίου Αιγαίου το είδος εμφανίζεται πλέον συχνότερα. Επισημαίνει επίσης ότι οι λαγοκέφαλοι δεν επιτίθενται συνήθως στον άνθρωπο χωρίς πρόκληση, ενώ τα περιστατικά τραυματισμών παραμένουν περιορισμένα.

Παρά τις καθησυχαστικές εκτιμήσεις των επιστημόνων, οι κάτοικοι πολλών παράκτιων περιοχών ζητούν να επεκταθούν τα προστατευτικά μέτρα και σε περισσότερες παραλίες. Μέχρι στιγμής, οι ακτές όπου έχουν εγκατασταθεί ειδικά πλωτά φράγματα αποτελούν τις μοναδικές οργανωμένες ζώνες στις οποίες οι λουόμενοι μπορούν να αισθάνονται ακόμη μεγαλύτερη ασφάλεια απέναντι στην παρουσία του λαγοκέφαλου, απολαμβάνοντας το μπάνιο τους με μεγαλύτερη σιγουριά.