Σαν Σήμερα, 15 Νοεμβρίου 1973: Οι φοιτητές κλείνονται στα Πολυτεχνεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης και καλούν το λαό σε εξέγερση κατά της χούντας

Σαν σήμερα το 1973, οι φοιτητές κατέλαβαν το Πολυτεχνείο Αθηνών και Θεσσαλονίκης, καλώντας τον λαό σε εξέγερση κατά της χούντας.

Η Εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973 αποτέλεσε την κορυφαία αντιδικτατορική εκδήλωση, προμηνύοντας την πτώση της Χούντας των Συνταγματαρχών. Από τις 21 Απριλίου 1967, η χούντα είχε επιβάλει ένα στυγνό δικτατορικό καθεστώς στη χώρα.

Το χρονικό της κατάληψης 

Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε στις 14 Φεβρουαρίου 1973, με την εξέγερση των φοιτητών της Αθήνας που συγκεντρώθηκαν στο Πολυτεχνείο. Απαιτούσαν την κατάργηση του Ν.1347, ο οποίος επέβαλλε υποχρεωτική στράτευση σε όσους αναπτύσσουν συνδικαλιστική δράση κατά τη διάρκεια των σπουδών τους.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Η αστυνομία, παραβιάζοντας το πανεπιστημιακό άσυλο, εισέβαλε στο ίδρυμα, συνέλαβε 11 φοιτητές και τους παρέπεμψε σε δίκη με την κατηγορία της «περιύβρισης αρχής». Από αυτούς, 8 καταδικάστηκαν σε διάφορες ποινές, ενώ περίπου 100 άλλοι αναγκάστηκαν να διακόψουν τις σπουδές τους και να καταταγούν στον στρατό.

Επτά ημέρες μετά τα αρχικά γεγονότα του Πολυτεχνείου, στις 21 Φεβρουαρίου, οι φοιτητές κατέλαβαν το κτίριο της Νομικής Σχολής στην Αθήνα, φωνάζοντας συνθήματα όπως «Δημοκρατία», «Κάτω η Χούντα» και «Ζήτω η Ελευθερία». Η αστυνομία επενέβη ξανά για να καταπνίξει την εξέγερση, αλλά η βίαιη απομάκρυνση των φοιτητών από το κτίριο της Νομικής ενίσχυσε ακόμα περισσότερο το αγωνιστικό τους πνεύμα.

Διαβάστε επίσης την ιστορία της 22χρονης Νορβηγής «Μόνα Λίζα» που έπεσε νεκρή από πυρά της Χούντας το 1973

Η εξέγερση πυ ξέσπασε στις 14 Νοεμβρίου 1973 αποτέλεσε την κορύφωση των αντιδικτατορικών κινητοποιήσεων. Εκείνο το πρωινό, οι φοιτητές συγκεντρώθηκαν στο προαύλιο του Πολυτεχνείου και αποφάσισαν την αποχή από τα μαθήματα, διεκδικώντας να διεξαχθούν φοιτητικές εκλογές τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, αντί για τα τέλη του επόμενου, όπως είχε προγραμματίσει το καθεστώς.

Συνελεύσεις πραγματοποιήθηκαν στη σχολή Ιατρικής και στη σχολή Νομικής. Οι φοιτητές της Νομικής, συγκεκριμένα, εξέδωσαν ψήφισμα ζητώντας την ακύρωση των αποφάσεων της Χούντας για τις φοιτητικές εκλογές, τον εκδημοκρατισμό των πανεπιστημίων, την αύξηση των δαπανών για την παιδεία στο 20% του προϋπολογισμού και την κατάργηση του Ν.1347 για την υποχρεωτική στράτευση των φοιτητών.

Καθώς η μέρα προχωρούσε, όλο και περισσότεροι φοιτητές και άλλοι που πληροφορήθηκαν τις εξελίξεις συγκεντρώνονταν στο Πολυτεχνείο. Η αστυνομία δεν κατάφερε να ανακόψει τη ροή του κόσμου. Το απόγευμα ελήφθη η απόφαση για κατάληψη του Πολυτεχνείου.

Οι πόρτες κλείστηκαν και άρχισε η οργάνωση της εξέγερσης. Πρώτο βήμα ήταν η εκλογή Συντονιστικής Επιτροπής, αποτελούμενης από 22 φοιτητές και 2 εργάτες, με στόχο την καθοδήγηση του αγώνα. Επιπλέον, δημιουργήθηκαν επιτροπές σε όλες τις σχολές για την οργάνωση της κατάληψης και τη διασύνδεση με την ελληνική κοινωνία.

Για τον σκοπό αυτό, ιδρύθηκε ένας ραδιοφωνικός σταθμός, αρχικά στο κτίριο του Χημικού και αργότερα στο κτίριο των Μηχανολόγων, με εκφωνητές τη Μαρία Δαμανάκη και τον Δημήτρη Παπαχρήστου. Παράλληλα, στο Πολυτεχνείο τοποθετήθηκαν πολύγραφοι, λειτουργώντας αδιάκοπα μέρα και νύχτα, για να ενημερώνουν τους φοιτητές και το κοινό για τις αποφάσεις της Συντονιστικής Επιτροπής και των φοιτητικών συνελεύσεων.

Δημιουργήθηκαν επίσης ομάδες φοιτητών για την ανάρτηση συνθημάτων σε πλακάτ, τοίχους, τρόλεϊ, λεωφορεία και ταξί, ώστε να γίνουν γνωστά σε όλη την Αθήνα. Στο Πολυτεχνείο οργανώθηκαν εστιατόριο και νοσοκομείο, ενώ ομάδες φοιτητών ανέλαβαν την περιφρούρηση του χώρου, διακρίνοντας τους ενθουσιώδεις και δημοκράτες Αθηναίους από τους προβοκάτορες.

Η πρώτη αντίδραση του δικτατορικού καθεστώτος ήταν να αποστείλει μυστικούς πράκτορες μέσα στο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί στο Πολυτεχνείο και να τοποθετήσει σκοπευτές στα γειτονικά κτίρια. Στις 16 Νοεμβρίου, μεγάλες αστυνομικές δυνάμεις επιτέθηκαν στο πλήθος έξω από το Πολυτεχνείο, χρησιμοποιώντας γκλομπς, δακρυγόνα και σφαίρες ντουμ-ντουμ.

Οι περισσότεροι διαδηλωτές διαλύθηκαν, αλλά όσοι παρέμειναν έστησαν οδοφράγματα, ανατρέποντας τρόλεϊ και συλλέγοντας υλικά από νεοαναγειρόμενες οικοδομές, ενώ άναψαν φωτιές για να αντιμετωπίσουν τα δακρυγόνα. Αργότερα, η αστυνομία έκανε χρήση όπλων, χωρίς να καταφέρει να καταστείλει την εξέγερση.

Όταν ο δικτάτορας Παπαδόπουλος συνειδητοποίησε ότι η αστυνομία δεν μπορούσε να εισέλθει στο Πολυτεχνείο, αποφάσισε να επιστρατεύσει το στρατό. Κοντά στο σταθμό Λαρίσης συγκεντρώθηκαν τρεις μοίρες ΛΟΚ και μία μοίρα αλεξιπτωτιστών από τη Θεσσαλονίκη. Τρία άρματα μάχης κινήθηκαν από το Γουδή προς το Πολυτεχνείο. Τα δύο τοποθετήθηκαν στις οδούς Τοσίτσα και Στουρνάρα, αποκλείοντας τις πλαϊνές πύλες του ιδρύματος, ενώ το τρίτο τοποθετήθηκε απέναντι από την κεντρική πύλη. Η Συντονιστική Επιτροπή των φοιτητών ζήτησε διαπραγματεύσεις, αλλά το αίτημά τους απορρίφθηκε.