Επιστρέφει ο ΦΟΒΟΣ για ΝΕΟ μεγάλο σεισμό! Τι προβλέπουν οι σεισμολόγοι και γιατί ανησυχούν

Ο εφιάλτης ζωντάνεψε ξανά! Ο Εγκέλαδος συνεχίζει να βρυχάται στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου σκορπίζοντας τρόμο και θάνατο. Η κακή αρχή έγινε στις 17 Αυγούστου με τα 7,4 ρίχτερ από το (έτσι κι αλλιώς καταραμένο) ρήγμα της Ανατολίας, το οποίο ξεκινά νοτίως του Καυκάσου, διατρέχει τη Βόρεια Τουρκία από ανατολάς προς δυσμάς και καταλήγει στη θάλασσα του Μαρμαρά. Εκεί διχάζεται σε δύο κλάδους: ο ένας κατευθύνεται προς την Κωνσταντινούπολη και από εκεί προς τη Βουλγαρία και ο άλλος εισέρχεται στη θάλασσα του Βορείου Αιγαίου. Οι σεισμολόγοι άρχισαν να μιλούν για μια γενικότερη σεισμική έξαρση στην περιοχή της Μεσογείου και οι έλληνες επιστήμονες εκφράζουν την ανησυχία τους για την εξέλιξη και την εξάπλωση του φαινομένου στον ελληνικό χώρο. Ο σουηδός ερευνητής του Πανεπιστημίου της Ουψάλα κ. Ρόναλντ Αρβιντσον δήλωσε τότε ότι «η Ελλάδα και η Τουρκία βρίσκονται πάνω σε μια “χυλωμένη”,κατακερματισμένη περιοχή». Εκτοτε το έδαφος των δύο χωρών δεν έπαψε στιγμή να τρέμει επιβεβαιώνοντας πολλά από τα σεισμολογικά σενάρια που είχαν ακουστεί.
* Σε πλήρη εξέλιξη
Η σκιά του Εγκέλαδου απλώθηκε απειλητικά πάνω από τον χώρο της Βαλκανικής βάζοντας στο στόχαστρο την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Γιουγκοσλαβία και την ευρύτερη περιοχή του Καυκάσου. Το «τοπίο» δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη. Οι ισχυροί σεισμοί στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου έχουν ήδη ξεπεράσει τον μέσο όρο και, όπως όλα δείχνουν, το φαινόμενο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
Ο ισχυρότατος σεισμός των 7,2 ρίχτερ που σημειώθηκε το βράδυ της Παρασκευής στην Τουρκία έδειξε ότι ενεργοποιήθηκε μια νέα εστία, το ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας, 110 χιλιόμετρα ανατολικότερα από την εστία του σεισμού του Αυγούστου, απομακρύνοντας θεωρητικά για λίγο τον κίνδυνο για τη χώρα μας. Οπως όμως χαρακτηριστικά δήλωσε σε χθεσινή συνέντευξή του ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου της Κωνσταντινούπολης κ. Αχμέτ Ισικάρα, «έχει ενεργοποιηθεί ένα μεγάλο σύστημα ρηγμάτων,γεγονός που δημιουργεί τις προϋποθέσεις κινήσεων ανατολικά, δυτικά, βόρεια και νότια του συστήματος αυτού», αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Οι έλληνες σεισμολόγοι μπορεί να φαίνονται κάπως καθησυχαστικοί ως προς την επίδραση του προχθεσινού σεισμού στην Ελλάδα, αλλά τονίζουν διαρκώς ότι οι επιπτώσεις από τον πρώτο ισχυρότατο σεισμό της Τουρκίας έχουν βάλει ήδη τη χώρα μας στο «κόκκινο» για τα επόμενα τουλάχιστον δύο-τρία χρόνια! Το γεγονός ότι τα τελευταία δύο χρόνια (μετά τον σεισμό των 6,5 ρίχτερ τον Νοέμβριο του 1997 στη Ζάκυνθο) οι σεισμογράφοι δεν έχουν καταγράψει καμία δόνηση άνω των 6 ρίχτερ στον ελλαδικό χώρο δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Σύμφωνα με τους γεωλόγους, οι περισσότεροι και ισχυρότεροι σεισμοί στον πλανήτη συμβαίνουν στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών και δυστυχώς η χώρα μας «χάσκει» στο όριο σύγκλισης τριών τέτοιων πλακών. Με βάση τα ως τώρα δεδομένα και σε συνδυασμό με άλλες παραμέτρους (όπως η σεισμική «ιστορία» ενός τόπου, ο χρόνος που έχει περάσει από την εκδήλωση ενός μεγάλου σεισμού κ.ά.), οι επιστήμονες είναι σε θέση να γνωρίζουν τα επόμενα ισχυρά χτυπήματα του Εγκέλαδου.
* Οι ζώνες κινδύνου
«Ασφαλώς γνωρίζουμε καλά τις επικίνδυνες ζώνες στις οποίες συσσωρεύεται ενέργεια με την πάροδο των χρόνων» είχε αναφέρει σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα «Λε Μοντ» ο κ. Πασκάλ Μπερνάρ, ερευνητής του Ινστιτούτου Γεωφυσικής του Παρισιού, εξηγώντας: «Οταν συνέβη ο σεισμός στη Νικομήδεια της Τουρκίας δεν εκπλαγήκαμε.Γνωρίζαμε ότι το ρήγμα ήταν στο τέλος του κύκλου του και ήταν έτοιμο να ενεργοποιηθεί.Αλλά πότε; Το μόνο που μπορούσαμε να πούμε ήταν ότι θα εκδηλωνόταν από τώρα ως μετά από 20-30 χρόνια».
Ακριβώς με το ίδιο σκεπτικό οι επιστήμονες γνωρίζουν σήμερα ότι ένας ισχυρότατος σεισμός θα συγκλονίσει «αύριο» (δηλαδή, από τώρα ως 30 χρόνια αργότερα) και την Κωνσταντινούπολη. Ο φονικός σεισμός της 17ης Αυγούστου διαφοροποίησε την κατανομή των πιέσεων και «φόρτισε» λίγο περισσότερο μια «κρίσιμη ζώνη» στη θάλασσα του Μαρμαρά, 15 χιλιόμετρα νότια από την πόλη. Τις ίδιες απόψεις εκφράζουν οι επιστήμονες και για την τάφρο του Βορείου Αιγαίου. Το παρήγορο για τη χώρα μας είναι ότι, όπως έχει δείξει η ιστορία, οι ισχυρότατοι σεισμοί συμβαίνουν συνήθως στον θαλάσσιο χώρο, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τις καταστροφές και τις επιπτώσεις.
Με ιδιαίτερη προσοχή παρακολουθούν οι έλληνες σεισμολόγοι τα όσα διαδραματίζονται στη γειτονική χώρα. Ο νέος ισχυρός σεισμός φαίνεται να προβληματίζει ένα μέρος των ειδικών επιστημόνων, κυρίως εκείνων που είχαν και το προηγούμενο διάστημα διατυπώσει εκτιμήσεις ότι η σεισμική δραστηριότητα στην Τουρκία επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα ένα μεγάλο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου, δηλαδή ότι η «αφύπνιση» του ρήγματος της Ανατολίας επιδρά και στην ενεργοποίηση των ρηγμάτων του ελληνικού χώρου. Από την άλλη πλευρά, είναι οι σεισμολόγοι που εκτιμούν ότι η μεγάλη απόσταση αποτελεί κατά κάποιον τρόπο ανασταλτικό παράγοντα στη διέγερση των σεισμογενών περιοχών της χώρας μας. Πάντως κοινή είναι η εκτίμηση ότι όλη η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται σε περίοδο έντονης σεισμικής δραστηριότητας, γεγονός που επιβάλλει ετοιμότητα, εγρήγορση και όχι εφησυχασμό, χωρίς όμως κινήσεις πανικού που θα περιέπλεκαν περισσότερο την κατάσταση.
* Β. Παπαζάχος
Ο ομότιμος καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου κ. Βασίλης Παπαζάχος εκτιμά ότι το επίκεντρο και του νέου σεισμού στο Ντούζτσε 170 χιλιόμετρα δυτικά της Κωνσταντινούπολης τοποθετείται στην ίδια ρηξιγενή βάση της Βόρειας Ανατολίας. «Ο σεισμός του Αυγούστου στη Νικομήδεια “έσπασε” το ρήγμα της Ανατολίας, μήκους 100 χιλιομέτρων. Ο σεισμός αυτός είχε αποτέλεσμα να διεγερθεί ένα ρήγμα γύρω στα 70 με 80 χιλιόμετρα, το οποίο αρχίζει εκεί όπου τελειώνει το προηγούμενο» επεσήμανε μιλώντας προς«Το Βήμα» ο κ. Παπαζάχος, τονίζοντας παράλληλα ότι πρόκειται για έναν κύριο και νέο σεισμό, «ο οποίος προβλέπεται να ακολουθηθεί από ισχυρούς μετασεισμούς».
Μπορεί να υπάρξει επίδραση του νέου σεισμού στον ελλαδικό χώρο; Ο κ. Παπαζάχος εμφανίζεται καθησυχαστικός ως προς το ενδεχόμενο αυτό: «Πιστεύω ότι ο σεισμός της Πάρνηθας συνδέεται με την ισχυρή δόνηση που σημειώθηκε στη Νικομήδεια τον Αύγουστο.Ο νέος σεισμός όμως, επειδή είναι σε μεγαλύτερη απόσταση από την “πλάκα του Αιγαίου”αλλά και μικρότερης έντασης, δεν νομίζω ότι έχει να προσθέσει τίποτε περισσότερο από τον προηγούμενο. Κατά συνέπεια, δεν βλέπω κάποιο λόγο για νέα διέγερση».
Πάντως τα πράγματα για τη γειτονική χώρα φαίνεται ότι θα είναι αρκετά δύσκολα και στο μέλλον. Οπως τόνισε ο κ. Παπαζάχος, σε βάθος χρόνου η σεισμική δραστηριότητα θα είναι έντονη. Προβλέπεται μια «αλυσίδα» ισχυρών σεισμικών δονήσεων, που δεν αποκλείεται να προκαλέσει ακόμη και μετακινήσεις πληθυσμών. Ωστόσο αυτή η εκτίμηση δεν είναι αφορά το άμεσο μέλλον: «Οι σεισμικές αυτές δονήσεις αναμένεται να συμβούν σε βάθος χρόνου και όχι σε σύντομο χρονικό διάστημα».
* Γ. Παπαδόπουλος
Επιφυλακτικός στις εκτιμήσεις του εμφανίζεται ο καθηγητής Σεισμολογίας κ. Γεράσιμος Παπαδόπουλος: «Η διεθνής επιστήμη δέχεται ότι οι μεγάλοι σεισμοί επηρεάζουν ευρύτερες γεωγραφικές περιοχές. Οι κρίσιμες αποστάσεις μπορούν να προσδιορισθούν σε 300 ως και 1.000 χιλιόμετρα. Κατά συνέπεια, και κάτω από αυτό το πρίσμα, πρέπει να αξιολογήσουμε και τη νέα ισχυρή σεισμική δόνηση στην Τουρκία. Βεβαίως δεν έχουμε ακόμη όλες τις πληροφορίες και όλα τα στοιχεία στη διάθεσή μας».
Το ενδεχόμενο να είμαστε «σε απόσταση βολής» ο κ. Παπαδόπουλος εμμέσως δεν φαίνεται να το αποκλείει. Ο γνωστός σεισμολόγος είναι εξάλλου κατηγορηματικός για τη σύνδεση των σεισμών σε Αθήνα και Νικομήδεια: «Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ο σεισμός της Αθήνας συνδέεται με το ρήγμα της Ανατολίας. Μία περίπτωση στις 500 να ήταν τυχαίο γεγονός. Βεβαίως η περιοχή ήταν “ώριμη” να δώσει σεισμό. Ο σεισμός της Ανατολίας όμως επιτάχυνε τις εξελίξεις. Γι’ αυτό πρέπει να δίνουμε μεγάλη προσοχή στις αξιολογήσεις μας στον νέο σεισμό, ο οποίος μπορεί να επιδράσει προσθετικά, μετά και τον πρώτο σεισμό».
Πάντως η περιοχή της Αθήνας φαίνεται ότι είναι «υπεράνω υποψίας». Τουλάχιστον αυτό προκύπτει από την απάντηση που έδωσε ο κ. Παπαδόπουλος σε σχετικό ερώτημα: «Νομίζω ότι δεν υπάρχει θέμα να συζητάμε για την Αθήνα. Εκτιμώ ότι το ρήγμα που ενεργοποιήθηκε δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί ξανά. Ωστόσο δεν μπορώ να είμαι το ίδιο καθησυχαστικός για όλον τον ελληνικό χώρο».
* Γ. Σταυρακάκης
Περισσότερο συγκρατημένη είναι η εκτίμηση του διευθυντή του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Αστεροσκοπείου Αθηνών κ. Γιώργου Σταυρακάκη: «Από το καλοκαίρι είχα εκφράσει την εκτίμηση ότι το ανατολικό τμήμα από τον σεισμογόνο χώρο που έδωσε τον πολύ ισχυρό σεισμό της 17ης Αυγούστου ήταν πολύ πιθανόν να ενεργοποιηθεί λόγω του τεράστιου μήκους του και της ιστορίας του».
Μήπως όμως αυτή τη φορά υπάρχει ο κίνδυνος «αλυσιδωτών αντιδράσεων»; Ο κ. Σταυρακάκης θεωρεί υπερβολικές τέτοιες υπεραπλουστεύσεις: «Η περιβόητη “θεωρία του ντόμινο”, η οποία έχει παρουσιασθεί στην κοινή γνώμη με πολύ απλοϊκό τρόπο λες και οι σεισμοί ακολουθούν τους νόμους των “αλυσιδωτών αντιδράσεων” ή των “ωρολογιακών βομβών” έχει προκαλέσει πρόσθετο φόβο στον κόσμο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση του ρήγματος της Ανατολίας οι σεισμολόγοι γνωρίζουν ότι η διάρρηξη ενός τμήματός του είναι θα υπεύθυνη και για μια μελλοντική γειτονική διέγερση, πάνω όμως στην ίδια ρηξιγενή ζώνη, όπως συμβαίνει και τώρα. Αυτό επιβεβαιώνει τη θεωρία της μετανάστευσης της σεισμικής δράσης, με συνέχεια στο ίδιο γνωστό ρήγμα. Βλέπουμε λοιπόν ότι αυτό που λεγόταν, ότι ο σεισμός της 17ης Αυγούστου θα προκαλούσε σεισμική δραστηριότητα σε μεγάλες αποστάσεις π.χ. στο κεντρικό τμήμα της Τουρκίας ή στο νοτιοανατολικό άκρο της , δεν επιβεβαιώθηκε».
Πολλοί υποστηρίζουν ότι η δραστηριότητα αυτή μπορεί να επηρεάσει άλλα μεγάλα ρήγματα, που βρίσκονται σε σχετικά μεγάλες αποστάσεις. Κατηγορηματική είναι η απάντηση του κ. Σταυρακάκη: «Τέτοια τεράστια ρήγματα, όπως αυτό της Ανατολίας, δεν υπάρχουν στη χώρα μας. Ο ρυθμός σύγκρουσης της τεκτονικής πλάκας της Αραβίας είναι εντελώς διαφορετικός από πλευρά τάξεως μεγέθους με αυτόν που ισχύει στον ελληνικό χώρο. Επομένως αυτή η απλοϊκή αντιστοιχία που κάνει ο κόσμος “σεισμός στην Τουρκία, σεισμός και στην Ελλάδα” δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα».
Δεν υπάρχει λοιπόν ενδεχόμενο «μετανάστευσης» της δραστηριότητας προς το Αιγαίο; Ο κ. Σταυρακάκης δεν αποκλείει εντελώς αυτό το ενδεχόμενο: «Οσον αφορά την πιθανή μετανάστευση προς Δυσμάς, η γνωστή περιοχή της τάφρου του Βορείου Αιγαίου αποτελεί ένα ενδεχόμενο. Η σεισμική δράση όμως σ’ αυτή την περιοχή είναι γνωστή. Εχουν συμβεί σεισμοί χωρίς να προηγηθεί κάποιο αντίστοιχο φαινόμενο στη γειτονική χώρα. Εξάλλουλόγω της μορφολογίας της περιοχής δηλαδή των μεγάλων θαλάσσιων βαθών τα σεισμικά φαινόμενα περνούν, χωρίς συνέπειες».
Η ελληνική βοήθεια
Στις 10 το πρωί έφθασε η ελληνική ομάδα διάσωσης στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί αναχώρησε αεροπορικώς για την περιοχή Μπόλου, την οποία έπληξε ο νέος καταστρεπτικός σεισμός των 7,2 ρίχτερ. Η ελληνική ομάδα ήταν η πρώτη που έφθασε στην Τουρκία, ξεκινώντας χθες στις 7 π.μ. από το στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας με τρία αεροσκάφη C-130 και επικεφαλής τον γενικό γραμματέα Πολιτικής Προστασίας κ. Δ.Κατριβάνο.
Η δύναμη αποτελείται από 25 άνδρες της ΕΜΑΚ με τέσσερα οχήματα πλήρως εξοπλισμένα με τα εργαλεία διάσωσης και τρία σκυλιά. Μαζί είναι και 11 άνδρες του Εθνικού Κέντρου Αμεσης Βοήθειας με δύο κινητές μονάδες, τέσσερα στελέχη του Οργανισμού Αντισεισμικής Προστασίας και δύο στελέχη του υπουργείου Εσωτερικών, συνεργάτες του κ. Κατριβάνου. Ακολουθεί και δεύτερη αποστολή ιατροφαρμακευτικής βοήθειας. Την ελληνική αντιπροσωπεία υποδέχθηκαν στην Κωνσταντινούπολη εκπρόσωποι της οργάνωσης ACUT και των τουρκικών αρχών.
Μήνυμα συμπάθειας και συμπαράστασης απέστειλε ο πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης στον τούρκο πρωθυπουργό κ. Μπ. Ετζεβίτ για τα θύματα του χθεσινού καταστρεπτικού σεισμού.
Πηγή: tovima.gr
0 ΣΧΟΛΙΑ