Άρχισε να υποδέχεται τουρίστες μόλις το 2019: 50 πράγματα που δεν γνωρίζατε για τη Σαουδική Αραβία

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η Σαουδική Αραβία αποτελεί, στην παγκόσμια σκηνή, ένα παράδοξο κράτος ακραίων αντιθέσεων: ένα απολύτως συντηρητικό, θεοκρατικό βασίλειο που βρίσκεται ταυτόχρονα στην εμπροσθοφυλακή ενός δυσθεώρητου οικονομικού και αρχιτεκτονικού εκσυγχρονισμού. Σαν ένα πλοίο που ταξιδεύει με πρωτόκολλα του 7ου αιώνα αλλά με κινητήρες του 21ου, η χώρα που θεωρείται η γενέτειρα του Ισλάμ και φιλοξενεί τα ιερότερα προσκυνήματα, τη Μέκκα και τη Μεδίνα, προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στον ακλόνητο θρησκευτικό νόμο και το φιλόδοξο όραμα του «Vision 2030», ανοίγοντας τις πύλες της στον τουρισμό μόλις το 2019.

Η έκταση και η γεωγραφία του βασιλείου είναι εντυπωσιακές. Η Σαουδική Αραβία καλύπτει περίπου το 80% της Αραβικής Χερσονήσου, καθιστώντας την τη δεύτερη μεγαλύτερη αραβική χώρα στον κόσμο. Ωστόσο, η μεγαλύτερη έκπληξη κρύβεται στην υδρογραφία της: είναι η μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο που δεν διαθέτει ούτε έναν ποταμό ή λίμνη, με το 80% του εδάφους να αποτελείται από απέραντες ερήμους, όπως η Ρουμπ αλ Χάλι, γνωστή ως «Κενός Χώρος», η μεγαλύτερη αμμώδης έρημος παγκοσμίως. Η ζωή και ο πληθυσμός των 38 εκατομμυρίων κατοίκων συγκεντρώνονται στις ακτές και γύρω από την πρωτεύουσα, Ριάντ, η οποία βρίσκεται στο κέντρο της χώρας.

Η ιστορική καμπή: Από τη φτώχεια στον πετρελαϊκό πλούτο

Η ιστορία της χώρας συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση του Μωάμεθ στη Μέκκα γύρω στο 571 μ.Χ., ο οποίος ένωσε τις φυλές κάτω από τη νέα θρησκεία, δημιουργώντας το θεμέλιο του σημερινού κράτους. Για πολλά χρόνια, η Σαουδική Αραβία παρέμενε μία από τις πιο αδύναμες και φτωχότερες χώρες της περιοχής. Η απόλυτη αλλαγή ήρθε το 1938, με την ανακάλυψη τεράστιων κοιτασμάτων πετρελαίου, γεγονός που πυροδότησε μια εκρηκτική οικονομική ανάπτυξη και μετέτρεψε το βασίλειο σε μία από τις ισχυρότερες οικονομικά δυνάμεις παγκοσμίως.

Ο πλούτος αυτός, ωστόσο, διανέμεται μέσω μιας απόλυτης μοναρχίας. Ο Βασιλιάς, το Κοράνι και η Σαρία αποτελούν τους μοναδικούς νόμους. Δεν υπάρχει βουλή, κόμματα ή εκλογές. Η βασιλική οικογένεια αποτελείται από περίπου 15.000 άτομα, εκ των οποίων υπολογίζονται σε 7.000 οι πρίγκιπες, οι οποίοι και απολαμβάνουν τα μεγαλύτερα προνόμια αυτού του αμύθητου πλούτου. Η εταιρεία Saudi Aramco, η κρατική πετρελαϊκή, είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στον κόσμο, με ετήσια έσοδα που αγγίζουν τα 600 δισεκατομμύρια δολάρια, γεγονός που επιτρέπει στη χώρα να χρηματοδοτεί έργα τρισεκατομμυρίων.

Το δίλημμα του μέλλοντος: Εκσυγχρονισμός και απαγορεύσεις

Ο σημερινός μονάρχης, Σαλμάν μπιν Αμπντουλαζίζ αλ Σαούντ, και ο διάδοχός του, έχουν ξεκινήσει την υλοποίηση του φιλόδοξου σχεδίου Vision 2030, με στόχο τη διαφοροποίηση της οικονομίας και τη μετατροπή της χώρας σε ένα νέο παγκόσμιο κέντρο, όπως το Ντουμπάι. Αυτό το όραμα συνοδεύεται από την ανέγερση εξωφρενικών mega-projects, όπως:

• The Line: Μια γραμμική πόλη 150 χιλιομέτρων που θα κοστίσει 1 τρισεκατομμύριο δολάρια.
• Mukaab: Ένα από τα μεγαλύτερα κτίρια στον κόσμο, που θα φιλοξενεί τα πάντα, από εμπορικά κέντρα έως νοσοκομεία.
• Trojena: Ένα ορεινό θέρετρο στην έρημο, με πίστες σκι και τεχνητές λίμνες.

Παρά τον οικονομικό και αρχιτεκτονικό αυτό οργασμό, ο κοινωνικός ιστός παραμένει άκρως συντηρητικός και ελέγχεται από τη θρησκευτική αστυνομία, τη Muttawin. Η Σαουδική Αραβία θεωρείται από τις χειρότερες χώρες για τις γυναίκες. Μόλις πριν από λίγα χρόνια απέκτησαν το δικαίωμα στην οδήγηση, αλλά παραμένει σε ισχύ το σύστημα κηδεμονίας των ανδρών, οι οποίοι έχουν τον απόλυτο έλεγχο σε πολλές πτυχές της ζωής τους. Οι γάμοι είναι κυρίως κανονισμένοι, και οι γυναίκες στερούνται το δικαίωμα στο διαζύγιο, εκτός από εξαιρετικά τραγικές περιπτώσεις.

Σκληροί νόμοι και θρησκευτική επιβολή

Η ζωή στο βασίλειο κυριαρχείται από τους αυστηρούς κανόνες της Σαρία.

Η κατοχή ναρκωτικών, η ομοφυλοφιλία, η μοιχεία και η δολοφονία τιμωρούνται με θάνατο. Η χώρα πραγματοποιεί ακόμα και μαζικές εκτελέσεις, όπως αυτή του Μαρτίου του 2022 με 81 άτομα. Για τη δολοφονία, ωστόσο, ισχύει η αρχή της Diya («αίμα χρήμα»), όπου η οικογένεια του θύματος μπορεί να δεχτεί χρηματική αποζημίωση αντί της εκτέλεσης.

Το αλκοόλ και το χοιρινό απαγορεύονται. Η λογοκρισία είναι αυστηρή: βιβλία όπως ο Χάρι Πότερ απαγορεύονται λόγω της μαγείας.

Ακόμη και σε δημόσιους χώρους, όπως τα McDonald’s, εφαρμόζεται ο διαχωρισμός των φύλων, με ξεχωριστές ουρές για άνδρες και γυναίκες.

Ένα τραγικό περιστατικό του 2002 αποκάλυψε το πόσο ακραία μπορεί να είναι η εφαρμογή των θρησκευτικών κανόνων: η θρησκευτική αστυνομία εμπόδισε μαθήτριες να βγουν από ένα φλεγόμενο σχολείο στη Μέκκα, επειδή δεν φορούσαν την κατάλληλη ενδυμασία (abaya), με αποτέλεσμα τον τραγικό θάνατο 15 κοριτσιών.

Ο πολιτισμός της ερήμου και η νεανική ορμή

Παρόλα τα αυστηρά μέτρα, ο πληθυσμός της Σαουδικής Αραβίας είναι εξαιρετικά νέος, με το 75% των κατοίκων να είναι κάτω των 35 ετών. Αυτή η νεανική ορμή εκφράζεται μερικές φορές με ασυνήθιστους τρόπους, όπως το Sidewall Skiing, όπου οι οδηγοί οδηγούν με το αυτοκίνητο στις δύο ρόδες και μάλιστα αλλάζουν ρόδες ή πλευρά εν ώρα κίνησης.

Εν τω μεταξύ, η χώρα διατηρεί τις παραδόσεις της ερήμου. Οι καμήλες παραμένουν σημαντικό μέσο μεταφοράς, ενώ η εθνική τους κουζίνα τιμάται με το Kapsa, ένα πιάτο με ψητό κοτόπουλο και ρύζι, που καταναλώνεται παραδοσιακά από ένα τεράστιο ταψί στο έδαφος.

Η Σαουδική Αραβία, με τη σημαία της να απεικονίζει ένα σπαθί και τη φράση «Δεν υπάρχει Θεός εκτός από τον Αλλάχ», βρίσκεται σε μια κρίσιμη στιγμή της ιστορίας της. Η χώρα δαπανά έως και 70 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για τον στρατό της, κατατασσόμενη στην πέμπτη θέση παγκοσμίως σε στρατιωτικές δαπάνες, ενδεικτικό της βαρύτητας που δίνει στην περιφερειακή της ισχύ. Το Βασίλειο επιχειρεί έναν δύσκολο ελιγμό: να διατηρήσει την απόλυτη θρησκευτική του ταυτότητα ως θεματοφύλακας των ιερών τόπων, ενώ παράλληλα να ανοιχτεί στον κόσμο ως ένα τεχνολογικό και οικονομικό μεγαθήριο. Το αποτέλεσμα αυτής της τιτάνιας σύγκρουσης ανάμεσα στην παράδοση και τον εκσυγχρονισμό θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της χώρας, αλλά και ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.