Σαν σήμερα το 1913 έγινε η Μάχη της Βέτρινας: Η Ελληνοβουλγαρική ένοπλη σύγκρουση, κατά τη διάρκεια του Β’ Βαλκανικού Πολέμου

Η ελληνοβουλγαρική ένοπλη σύγκρουση, που έλαβε χώρα στις 26 και 27 Ιουνίου 1913, κατά τη διάρκεια του Β’ Βαλκανικού Πολέμου, είναι γνωστή και ως Μάχη του Δεμίρ Χισάρ. Με την αποφασιστική νίκη του, ο ελληνικός στρατός ανάγκασε τις βουλγαρικές δυνάμεις να αποσυρθούν από την ευρύτερη περιοχή των Σερρών. Αυτή η εξέλιξη άνοιξε τον δρόμο για την απελευθέρωση της Ανατολικής Μακεδονίας, διασφαλίζοντας τον έλεγχο της περιοχής από τον ελληνικό στρατό.

Η Ελληνοβουλγαρική ένοπλη σύγκρουση

Η Βέτρινα, γνωστή σήμερα ως Νέο Πετρίτσι Σερρών, καταλήφθηκε από τους Βουλγάρους στις 19 Οκτωβρίου 1912, κατά τη διάρκεια του Α’ Βαλκανικού Πολέμου. Μέχρι τότε αποτελούσε τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι Βούλγαροι, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία της περιοχής, την οχύρωσαν αμυντικά, μετατρέποντάς τη σε προγεφύρωμα. Ο στόχος τους ήταν να εμποδίσουν την προέλαση του ελληνικού στρατού προς τα στενά του Ρούπελ σε περίπτωση ενός μελλοντικού ελληνοτουρκικού πολέμου.

Σαν σήμερα έγινε η Μάχη της Βέτρινας

Σύμφωνα με το sansimera.gr, μετά τη νικηφόρα μάχη της Δοϊράνης στις 23 Ιουνίου 1913, ο ελληνικός στρατός προέλασε δυναμικά στην κοιλάδα του Στρυμώνα, με στόχο την κατάληψη της Ανατολικής Μακεδονίας. Στην επιχείρηση συμμετείχαν δύο Μεραρχίες: η 1η, υπό τη διοίκηση του αντιστράτηγου Εμμανουήλ Μανουσογιαννάκη, και η 6η, με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Νικόλαο Δελλαγραμάτικα, ενώ υποστηρικτικό ρόλο ανέλαβαν μονάδες της 7ης Μεραρχίας.

Το βράδυ της 25ης Ιουνίου έφτασαν πληροφορίες στο ελληνικό στρατηγείο ότι τη Βέτρινα υπερασπίζονταν 12 τάγματα του βουλγαρικού στρατού, ενώ επιπλέον 10 τάγματα βρίσκονταν στην ανατολική όχθη του Στρυμόνα, μπροστά από το Δεμίρ Χισάρ (σήμερα Σιδηρόκαστρο Σερρών).

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Την επόμενη ημέρα, 26 Ιουνίου, οι ελληνικές δυνάμεις κινήθηκαν προς τη Βέτρινα, οργανωμένες σε δύο φάλαγγες. Η πρώτη φάλαγγα, που βρισκόταν κοντά στο χωριό Χατζημπεϋλίκ (σήμερα Βυρώνεια Σερρών), δέχθηκε πυρά από τους Βούλγαρους, τα οποία, ωστόσο, αποδείχθηκαν σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικά. Η δεύτερη φάλαγγα πέτυχε να καταλάβει στρατηγικά υψώματα της περιοχής, προκαλώντας σημαντικά ρήγματα στην άμυνα των βουλγαρικών δυνάμεων.

Τις πρώτες ώρες της 27ης Ιουνίου, οι ελληνικές δυνάμεις εξαπέλυσαν εκ νέου επίθεση στο μέτωπο της Βετρίνας. Μέχρι τις 9:30 το πρωί, είχαν καταφέρει να διασπάσουν τις βουλγαρικές γραμμές άμυνας. Οι Βούλγαροι, μη μπορώντας να αντέξουν την πίεση, εγκατέλειψαν τις θέσεις τους και υποχώρησαν ανατολικά του Στρυμόνα, καταστρέφοντας το μεσαίο τόξο της γέφυρας πριν την αποχώρησή τους. Η 6η Μεραρχία ανέλαβε την καταδίωξή τους.

Μετά από διέλευση του ποταμού από ένα προσβάσιμο σημείο, οι ελληνικές δυνάμεις προχώρησαν και την ίδια ημέρα απελευθέρωσαν το Σιδηρόκαστρο. Ωστόσο, κατά την αποχώρησή τους, οι Βούλγαροι διέπραξαν φρικαλεότητες, δολοφονώντας κατοίκους της πόλης. Παράλληλα, πήραν μαζί τους ως ομήρους τον επίσκοπο Πολυανής Φώτιο, τριάντα επιφανείς πολίτες, καθώς και ιερείς και δασκάλους.

Η Μάχη της Βέτρινας (φωτογραφία: sansimera.gr)

Ο πρώτος Έλληνας αξιωματικός που εισήλθε στο Σιδηρόκαστρο ήταν ο Θεόδωρος Πάγκαλος, ο οποίος αργότερα έγινε στρατηγός και δικτάτορας. Εκείνη την εποχή, υπηρετούσε ως διοικητής του 9ου Τάγματος Ευζώνων. Στα «Απομνημονεύματά» του, περιγράφει με γλαφυρότητα τις πρώτες του εντυπώσεις από εκείνη τη σημαντική στιγμή.

Τα κύματα των πανικοβλήτων εξηκολούθουν παρελαύνοντα τροχάδην και με κραυγάς τρόμου προς δυσμάς. Υπό την σκέψιν ότι δεν δύναταί τις να βασισθή εις τας πληροφορίας ανθρώπων αλλοφρονούντων εκ του τρόμου, έσχισα την αναφοράν και διέταξα τους ιππείς (30 περίπου) να ιππεύσουν. Εξαπέστειλα δύο ελαφράς περιπολίας εμπρός και με την ημιλαρχίαν εν παρατάξει, δια των αγρών εκάλπασα προς τα βορείως της πόλεως υψώματα. Ομάδες τινές προ της θέας του επερχομένου ιππικού ετράπησαν εις φυγήν. Αλλά παρέμειναν επί του υψώματος τρεις τέσσαρες χωρικού ψυχραιμότεροι των άλλων […] Απέστειλα αμέσως δύο εκ των προυχόντων μετά τινών ιππέων όπως σταματήσουν τον φεύγοντα πληθυσμόν, ο οποίος μετά την μεσημβρίαν ήρχισεν επανερχόμενος εις τας οικίας του. Μετά σύντομον εξέτασιν ανεύρον εν των προαυλίω της Σχολής τεράστιον λάκον, ο οποίος περιείχε άνω των 60 πτωμάτων εκ των σφαγέντων την προηγουμένην. Μεταξύ αυτών ήταν και ο μητροπολίτης Μελενίκου. Εις έτερον τάφον επί αμμώδους εδάφους ήσαν περί τα 30 πτώματα, εν οις και δύο ιερείς της πόλεως. Περί τα 20 ακόμη πτώματα εύρομεν εις μεμονωμένους τάφους και τινά άταφα. Οι κάτοικοι και ιδία τα γυναικόπαιδα με σπαρακτικούς θρήνους παρηκολούθουν την εκταφήν των οικείων των. Μετά την σύνταξιν λεπτομερούς καταλόγου των ανεγνωρισθέντων θυμάτων ανεχώρησα μ.μ προς συνάντησιν της Μεραρχίας βαδιζούσης επί της αμαξιτής οδού προς βορράν εις Μαρτικοστίνοβο.

Οι ελληνικές απώλειες στη μάχη της Βετρίνας ανήλθαν σε 39 νεκρούς και 209 τραυματίες, αποδεικνύοντας το βαρύ τίμημα της σύγκρουσης. Μετά τη λήξη της μάχης, οι δύο μεραρχίες προχώρησαν προς βορρά, ενώ την κατάληψη των Σερρών, του διοικητικού κέντρου της περιοχής, ανέλαβε η 7η Μεραρχία υπό την ηγεσία του συνταγματάρχη Σωτήλη.