Σαν σήμερα, 31 Οκτωβρίου 1985: Η «άνανδρη» έκρηξη που σόκαρε την Αθήνα – Η βόμβα που «ταξίδεψε» με το λεωφορείο

Σαν σήμερα, στις 31 Οκτωβρίου του 1985, μια σκοτεινή σελίδα γράφτηκε στα αστυνομικά χρονικά της Ελλάδας. Μια έκρηξη βόμβας σε αστικό λεωφορείο της Αθήνας προκάλεσε τον τραυματισμό 39 επιβαινόντων, σε μια ενέργεια που οι αρχές χαρακτήρισαν ως την πρώτη μαζική τρομοκρατική επίθεση στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Ο τότε πρωθυπουργός, Ανδρέας Παπανδρέου, σε δηλώσεις του μίλησε για «άνανδρη και εγκληματική πράξη, που μπορεί να προκαλέσει αποσταθεροποίηση των δημοκρατικών θεσμών».

Το πιο ενδιαφέρον, και ταυτόχρονα τραγικό, στοιχείο της υπόθεσης δεν ήταν μόνο η έκρηξη, αλλά η απίστευτη διαδρομή που ακολούθησε η βόμβα μέχρι να φτάσει στο λεωφορείο και το άσχημο παιχνίδι της μοίρας στους επιβάτες του.

Το χρονικό: Ο μαθητόκοσμος στο δρομολόγιο Ακαδημία – Αργυρούπολη

Το λεωφορείο, τύπου «Ίκαρους», ανήκε στην ΕΑΣ (τον φορέα των αστικών συγκοινωνιών της πρωτεύουσας εκείνη την περίοδο) και εκτελούσε το δρομολόγιο Ακαδημία – Αργυρούπολη. Το βράδυ της Πέμπτης, 31 Οκτωβρίου 1985, ξεκίνησε από την αφετηρία στις 10:40 μ.μ. και ήταν γεμάτο από μαθητόκοσμο που επέστρεφε από τα φροντιστήρια του κέντρου.

VIRAL

Γιώργος Καλλιακμάνης: Αποκάλυψε αυτό που όλοι φοβόντουσαν για το γυναικείο πτώμα σε βαλίτσα!

Έθαψε την οικογένειά του κάτω από τη βεράντα και έγινε καπνός: Το άλυτο θρίλερ που παγώνει το αίμα

Τραγωδία στον Πειραιά: Μετά τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής – Ποιο ήταν το μοναδικό «παράθυρο σωτηρίας» των δύο νέων που έχασαν τη ζωή τους στο γκαράζ

Η έκρηξη σημειώθηκε λίγα λεπτά αργότερα, ενώ το λεωφορείο εκινείτο στην οδό Βουλιαγμένης, στο ύψος της Δάφνης.

Το όχημα άνοιξε σαν «κονσερβοκούτι» και πολλοί από τους επιβάτες του εκσφενδονίστηκαν στο οδόστρωμα. Η περιοχή γύρω από το κουφάρι του λεωφορείου απέκτησε την όψη βομβαρδισμένου τοπίου. Από την έκρηξη τραυματίστηκαν συνολικά 39 επιβαίνοντες, οι 10 σοβαρά, ενώ ένας εξ αυτών υπέστη ακρωτηριασμό.

Η προκήρυξη και η σύγχυση των Αρχών

Ώρες αργότερα, ένας άγνωστος τηλεφώνησε στην εφημερίδα «Απογευματινή» και ανέφερε ότι είχε τοποθετηθεί βόμβα έξω από το σπίτι του μεγαλοβιομήχανου Τσάτσου (ιδιοκτήτη, μεταξύ άλλων, της ΑΓΕΤ Ηρακλής) στην οδό Κανάρη στο Κολωνάκι. Τέτοια, όμως, βόμβα ούτε βρέθηκε, ούτε είχε εκραγεί.

Την επομένη ημέρα, βρέθηκε προκήρυξη της πρωτοεμφανιζόμενης οργάνωσης «Επαναστατική Μαχητική Αριστερά (ΕΜΑ)», η οποία αναλάμβανε την ευθύνη της έκρηξης «στο σπίτι των Τσάτσων» που δεν έγινε ποτέ.

Η απίστευτη διαδρομή της βόμβας: Το παιχνίδι της μοίρας

Το ενδιαφέρον της υπόθεσης επικεντρώθηκε στην αστοχία του τρομοκρατικού χτυπήματος. Οι αρχές, μετά από μεθοδική έρευνα ετών και σε συνδυασμό με ευρήματα σε γιάφκα της «17 Νοέμβρη» το 2002, κατέληξαν στο εξής συμπέρασμα:

Η οργάνωση πράγματι είχε τοποθετήσει τη βόμβα στην οδό Κανάρη, έξω από το σπίτι του Τσάτσου, και την είχε αμπαλάρει με τέτοιο τρόπο ώστε να μην κινεί υποψίες – πιθανώς σαν ένα «πολυτελές» πακέτο. Κάποιος διερχόμενος, ξεγελασμένος από το περιτύλιγμα και νομίζοντας ότι περιέχει κάτι χρήσιμο, την αφαίρεσε από τον δρόμο.

Στη συνέχεια, ο άγνωστος αυτός επιβιβάστηκε στο μοιραίο λεωφορείο, όπου η βόμβα εξερράγη. Οι αρχές υποπτεύθηκαν έναν ιρακινό φοιτητή, ο οποίος ήταν μεταξύ των τραυματιών, αλλά η υπόθεση δεν προχώρησε, καθώς αυτός επέστρεψε στην πατρίδα του λίγους μήνες αργότερα.

Το τέλος της ΕΜΑ και η γέννηση νέων οργανώσεων

Η οργάνωση «Επαναστατική Μαχητική Αριστερά» (ΕΜΑ) δεν επιχείρησε άλλη τρομοκρατική ενέργεια. Ωστόσο, οι αρχές πιστεύουν ότι τα μέλη της ίδρυσαν την οργάνωση «1η Μάη», η οποία ευθύνεται για την απόπειρα δολοφονίας του προέδρου της ΓΣΕΕ Γιώργου Ραυτόπουλου (1987) και τη δολοφονία του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αναστασίου Βερνάρδου (1989). Η «1η Μάη» απορροφήθηκε αργότερα από τον «Επαναστατικό Λαϊκό Αγώνα» (ΕΛΑ).

Η έκρηξη του 1985 παραμένει ένα τραγικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η μοίρα μπορεί να παίξει ένα άσχημο παιχνίδι, μετατρέποντας μια πολιτική επίθεση σε μια μαζική τραγωδία για αθώους πολίτες.