Σαν σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου 1968 – Η τραγωδία στο Δερβένι Κορινθίας – Δύο τρένα συγκρούονται, 34 νεκροί και 125 τραυματίες

Ήταν ξημερώματα της 30ης Σεπτεμβρίου του 1968, όταν μια από τις πιο μαύρες σελίδες στην ιστορία των ελληνικών σιδηροδρόμων γράφτηκε στο Δερβένι Κορινθίας. Ένα τραγικό δυστύχημα που κόστισε τη ζωή σε 34 ανθρώπους και άφησε πίσω του 125 τραυματίες, σημάδεψε για πάντα τη συλλογική μνήμη. Το περιστατικό έλαβε χώρα κάτω από ιδιαίτερες συνθήκες, καθώς οι δύο αμαξοστοιχίες μετέφεραν εκατοντάδες επιβάτες που επέστρεφαν στην Αθήνα, αφού είχαν ταξιδέψει στις πατρίδες τους για να ψηφίσουν στο δημοψήφισμα της προηγούμενης ημέρας για την έγκριση του χουντικού Συντάγματος.

Η ιστορία ξεκινά από τον Πύργο, όπου δύο αμαξοστοιχίες είχαν ξεκινήσει το ταξίδι της επιστροφής για την Αθήνα. Η πρώτη αμαξοστοιχία, γεμάτη ασφυκτικά με ετεροδημότες, είχε σταματήσει 500 μέτρα πριν το σταθμό του Δερβενίου. Ο λόγος της στάσης ήταν η ενεργοποίηση του σήματος κινδύνου από κάποιον άγνωστο επιβάτη. Η ακριβής αιτία αυτής της πράξης δεν διαλευκάνθηκε ποτέ πλήρως, με φήμες να κάνουν λόγο για κάποιον που προσπαθούσε να κατέβει ή για έναν καβγά μεταξύ επιβατών. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η μοιραία αυτή κίνηση έθεσε σε κίνδυνο όλους τους επιβαίνοντες.

Δυστυχώς, η δεύτερη αμαξοστοιχία, που ακολουθούσε με μικρή απόσταση, δεν είχε ενημερωθεί εγκαίρως για την ακινητοποίηση της πρώτης. Με ταχύτητα περίπου 80 χιλιομέτρων την ώρα, ο μηχανοδηγός της δεν πρόλαβε να αντιδράσει όταν αντίκρισε το μπροστινό τρένο μέσα στο σκοτάδι. Η σύγκρουση ήταν σφοδρότατη. Η μηχανή και τα πρώτα βαγόνια της δεύτερης αμαξοστοιχίας σφηνώθηκαν μέσα στα τελευταία βαγόνια της πρώτης, μετατρέποντας τα σε άμορφη μάζα σιδερικών. Οι επιβάτες, που κοιμόντουσαν ή ήταν κουρασμένοι από το ταξίδι, δεν είχαν καμία δυνατότητα αντίδρασης. Ο θόρυβος της σύγκρουσης ήταν εκκωφαντικός, και οι κραυγές των τραυματιών και όσων είχαν επιβιώσει γέμισαν την ησυχία της νύχτας.

VIRAL

Αποκάλυψη Δημογλίδου: «Αυτός είναι ο πραγματικός δολοφόνος μάνας και γιου στο Αίγιο!» – Το στοιχείο-φωτιά που τον «δένει» χειροπόδαρα!

Σπαραγμός από τις ξαδέρφες του 26χρονου στον Λόγγο: «Ο Ιταλός είναι χρήστης και σκότωσε πρώτο τον Ολύμπιο – Το όπλο ήταν του παππού μας»

«Έχω κομμένο τένοντα, αλλά βγαίνω και δέρνω!»: «Nταής» γρονθοκόπησε γυναίκα οδηγό στο Ίλιον – Έντρομο το ανήλικο παιδί της παρακολουθούσε τη σκηνή!

Το έργο της διάσωσης και οι αιτίες της καταστροφής

Αμέσως μετά την τραγωδία, οι τοπικές αρχές και οι κάτοικοι του Δερβενίου έσπευσαν στο σημείο για να βοηθήσουν. Η κατάσταση ήταν χαοτική. Η έλλειψη κατάλληλου εξοπλισμού και η δυσκολία πρόσβασης στο σημείο του δυστυχήματος δυσχέραιναν το έργο της διάσωσης. Οι πρώτες βοήθειες προσφέρθηκαν από τους ίδιους τους επιβάτες που είχαν επιβιώσει, ενώ σταδιακά έφτασαν πυροσβεστικά οχήματα, ασθενοφόρα και δυνάμεις της χωροφυλακής. Οι τραυματίες μεταφέρθηκαν σε νοσοκομεία της Κορίνθου και της Αθήνας. Οι εικόνες ήταν συγκλονιστικές.

Η έρευνα που ακολούθησε έδειξε μια σειρά από παραλείψεις και λάθη που συνέβαλαν στην τραγωδία. Η πρώτη και κυριότερη αιτία ήταν η καθυστέρηση της ενημέρωσης του δεύτερου τρένου για την ακινητοποίηση του πρώτου. Παρόλο που ο μηχανοδηγός του πρώτου τρένου είχε ενημερώσει τον σταθμάρχη του Δερβενίου για το συμβάν, η ειδοποίηση δεν έφτασε ποτέ στον συνάδελφό του που οδηγούσε το δεύτερο τρένο. Επιπλέον, υπήρχαν καταγγελίες για την κακή κατάσταση των σιδηροδρομικών υποδομών, την ανεπαρκή σήμανση και την έλλειψη σύγχρονων συστημάτων ασφαλείας, που θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει το δυστύχημα.

Μια σημαντική υπενθύμιση

Το δυστύχημα του Δερβενίου αποτελεί ένα τραγικό ορόσημο στην ιστορία των ελληνικών σιδηροδρόμων. Ανέδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο τις ελλείψεις και τις ανεπάρκειες ενός συστήματος που δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις ανάγκες της εποχής. Παρόλο που τα χρόνια έχουν περάσει και οι σιδηρόδρομοι έχουν εκσυγχρονιστεί, η μνήμη αυτής της τραγωδίας παραμένει ζωντανή. Μας υπενθυμίζει διαρκώς τη σημασία της ασφάλειας, της τήρησης των κανόνων και της αξιοπιστίας των υποδομών.

Από τότε, έχουν γίνει σημαντικά βήματα για τη βελτίωση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων στην Ελλάδα, με την εισαγωγή νέων συστημάτων σηματοδότησης και ελέγχου, καθώς και την αναβάθμιση του τροχαίου υλικού. Ωστόσο, η σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών το 2023, σχεδόν 55 χρόνια μετά το Δερβένι, απέδειξε δυστυχώς ότι τα προβλήματα παραμένουν και η μάχη για την ασφάλεια των μετακινήσεων δεν σταματά ποτέ. Η 30η Σεπτεμβρίου 1968 θα μείνει στην ιστορία ως μια ημέρα πένθους, μια ημέρα που μας διδάσκει ότι η ανθρώπινη ζωή είναι πολύτιμη και δεν πρέπει ποτέ να την θεωρούμε δεδομένη.