Σαν σήμερα, 29 Οκτωβρίου 1863: Η γέννηση της ανθρωπιάς – Πώς η φρίκη του πολέμου γέννησε τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό

Σαν σήμερα, 29 Οκτωβρίου του 1863, γράφτηκε μία από τις σημαντικότερες σελίδες στην ιστορία του διεθνούς ανθρωπισμού. Στη Γενεύη της Ελβετίας, ολοκληρώθηκε η Διεθνής Διάσκεψη που οδήγησε στην επίσημη ίδρυση του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, του μεγαλύτερου παγκόσμιου ανθρωπιστικού οργανισμού. Πρωταγωνιστής αυτής της κοσμοϊστορικής πρωτοβουλίας ήταν ο Ελβετός επιχειρηματίας και φιλάνθρωπος Ερρίκος Ντινάν (Jean Henry Dunant), του οποίου το όραμα γεννήθηκε μέσα από τη φρίκη και τη σφαγή του πολέμου.

Το βάπτισμα του πυρός στο Σολφερίνο

Η ιδέα του Ερυθρού Σταυρού δεν προήλθε από κάποιο διπλωματικό γραφείο, αλλά από ένα πεδίο μάχης. Στις 24 Ιουνίου 1859, ο Ερρίκος Ντινάν βρέθηκε τυχαία παρών στο τέλος της Μάχης του Σολφερίνο στη Λομβαρδία της Ιταλίας. Η μάχη αυτή, μεταξύ των συνασπισμένων δυνάμεων Γαλλίας και Πεδεμοντίου εναντίον του αυστριακού στρατού, υπήρξε η πιο φονική στην Ευρώπη μετά το Βατερλώ.

Μετά από δεκαπέντε ώρες σφοδρής σύγκρουσης, ο τόπος έμεινε γεμάτος με περίπου 40.000 νεκρούς, τραυματίες και αγνοούμενους. Οι νικητές και οι νικημένοι εγκατέλειψαν τους πληγωμένους για να συνεχίσουν αλλού τον αγώνα, αφήνοντας χιλιάδες τραυματίες αβοήθητους και εκτεθειμένους. Η ιατρική περίθαλψη ήταν ανύπαρκτη, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να πεθάνουν από έλλειψη φροντίδας. Ο Ντινάν, συγκλονισμένος από τις φρικαλεότητες και την οδυνηρή εγκατάλειψη, οργάνωσε ένα δίκτυο βοήθειας με τη συνδρομή ντόπιων εθελοντών.

Η «ανάμνηση» που κινητοποίησε τον κόσμο

Επιστρέφοντας στη Γενεύη, ο Ντινάν μετέφερε την τρομακτική του εμπειρία στο περίφημο έργο του, «Μία ανάμνηση από το Σολφερίνο». Το βιβλίο, που δημοσιεύτηκε το 1862, συγκλόνισε την κοινή γνώμη της Ευρώπης. Μέσα από τις σελίδες του, ο Ντινάν πρότεινε δύο ρηξικέλευθες ιδέες, πρωτόγνωρες για την εποχή:

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Θανατική ποινή για τους άνδρες που κακοποίησαν τουρίστρια μπροστά στα παιδιά της αφού το αυτοκίνητό της έμεινε από καύσιμα

Την ίδρυση εθελοντικών οργανώσεων αρωγής σε κάθε χώρα, με σκοπό την παροχή βοήθειας στους τραυματίες πολέμου.

Τη σύναψη διεθνούς σύμβασης που θα καθιέρωνε την ουδετερότητα των τραυματιών, του ιατρικού προσωπικού και των υγειονομικών μονάδων στο πεδίο της μάχης, προστατεύοντάς τους από τις εχθροπραξίες.

Η ίδρυση και η σύμβαση της Γενεύης

Το ανθρωπιστικό όραμα του Ντινάν βρήκε άμεση υποστήριξη. Μαζί με τέσσερις επιφανείς πολίτες της Γενεύης (Γκιστάβ Μουανιέ, Λουί Απιά, Τεοντόρ Μωνουάρ, Γκιγιόμ Ντυφούρ) ίδρυσε τη Διεθνή Επιτροπή για τη Βοήθεια των Τραυματιών, η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε Διεθνή Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού (ICRC).

Η κρίσιμη στιγμή της ίδρυσης του οργανισμού ήρθε με τη Διεθνή Διάσκεψη που συγκαλέστηκε στη Γενεύη μεταξύ 26 και 29 Οκτωβρίου 1863. Σε αυτή τη Διάσκεψη, υιοθετήθηκε το έμβλημα του Ερυθρού Σταυρού σε λευκό φόντο.

Ένα χρόνο αργότερα, τον Αύγουστο του 1864, υπογράφηκε η πρώτη Σύμβαση της Γενεύης. Η συνθήκη αυτή, που αποτελεί τη βάση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου μέχρι σήμερα, εδραίωσε την υποχρέωση των εμπολέμων να παρέχουν βοήθεια και θεραπεία στους τραυματίες και αρρώστους οποιασδήποτε εθνικότητας, καθώς και την ουδετερότητα των υγειονομικών εγκαταστάσεων και του προσωπικού.

Η τιμή του Νόμπελ και η αιώνια κληρονομιά

Παρόλο που ο Ερρίκος Ντινάν αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τη Διεθνή Επιτροπή το 1867 λόγω οικονομικής πτώχευσης, μην επιθυμώντας η δεινή οικονομική του κατάσταση να επηρεάσει τη φήμη της ιδέας, η διεθνής του προσφορά αναγνωρίστηκε καθυστερημένα. Το 1901, το Συμβούλιο Νόμπελ του απένειμε το πρώτο Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο μοιράστηκε με τον Φρεντερίκ Πασσύ.

Ο Ντινάν, που πέθανε το 1910, άφησε πίσω του μια κληρονομιά που υπερβαίνει τα όρια του πολέμου. Ο Ερυθρός Σταυρός, σήμερα ένα παγκόσμιο δίκτυο, συνεχίζει τον αγώνα του για την ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου σε περιόδους πολέμου και ειρήνης, στηρίζοντας ευπαθείς ομάδες, πρόσφυγες και θύματα καταστροφών. Η 29η Οκτωβρίου 1863 δεν είναι απλώς η επέτειος της ίδρυσης ενός οργανισμού, αλλά η ημέρα που η ανθρωπιά επιβλήθηκε θεσμικά στη βαρβαρότητα του πολέμου.