Σαν σήμερα, 23 Ιουνίου 1913: Όταν οι ελληνικές δυνάμεις κατέλαβαν τη Δοϊράνη κατά τη διάρκεια του Β’ Βαλκανικού Πολέμου

Η Μάχη της Δοϊράνης, η οποία διεξήχθη σαν σήμερα, στις 23 Ιουνίου 1913, αποτέλεσε κρίσιμο επεισόδιο του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου. Έλαβε χώρα στα νότια της ομώνυμης λίμνης, κοντά στα τότε βόρεια σύνορα της Ελλάδας, και κατέληξε σε σημαντική ελληνική νίκη έναντι των βουλγαρικών δυνάμεων. Το αποτέλεσμα της μάχης συνέβαλε καθοριστικά στην εδραίωση της ελληνικής κυριαρχίας στη Μακεδονία και στην περαιτέρω προώθηση των ελληνικών στρατευμάτων προς τον βορρά.

Το ιστορικό πλαίσιο της μάχης

Κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, η περιοχή της Δοϊράνης είχε καταληφθεί από τις σερβικές δυνάμεις χωρίς αντίσταση, με την αποχώρηση της τοπικής οθωμανικής φρουράς. Ο ελληνικός στρατός εκείνη την περίοδο βρισκόταν σε νοτιότερες περιοχές. Στις αρχές του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου, η αποτυχημένη βουλγαρική επίθεση οδήγησε σε οργανωμένη ελληνική αντεπίθεση και κατέληξε σε νίκη στη Μάχη Κιλκίς-Λαχανά (19-21 Ιουνίου 1913).

Το σχέδιο επιχείρησης της Μάχης της Δοϊράνης

Μετά τη μάχη αυτή, το ελληνικό αρχηγείο, υπό την ηγεσία του διαδόχου Κωνσταντίνου, αναγνώρισε την καίρια σημασία της Δοϊράνης. Η τοποθεσία αυτή ήταν στρατηγικής σημασίας, καθώς έλεγχε τις νότιες και δυτικές προσβάσεις του όρους Κερκίνη (Μπέλες) και διέθετε σιδηροδρομικό κόμβο κρίσιμο για τον ανεφοδιασμό των βουλγαρικών δυνάμεων. Ως εκ τούτου, αποφασίστηκε άμεση στρατιωτική ενέργεια για την κατάληψή της.

Το ελληνικό σχέδιο προέβλεπε ταυτόχρονες επιθέσεις από τρεις Μεραρχίες:

VIRAL

Η «κατάρα» που διέλυσε την οικογένεια Σεργιανόπουλου: Πέθαναν όλοι του οι συγγενείς μετά την δολοφονία του – Μάνα και αδελφή του την ίδια μέρα!

Μεγάλες αλήθειες από μία απλή κοπέλα για το κέρατο και τις γυναικοκτονίες 

Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Η ανατριχιαστική απόπειρα «ξεπλύματος» του δολοφόνου – Όταν η υπεράσπιση γίνεται «ύβρις» προς το θύμα

• Η 3η Μεραρχία θα κινούνταν κατά μήκος της σιδηροδρομικής γραμμής και θα έπληττε τον πυρήνα των βουλγαρικών δυνάμεων.
• Η 10η Μεραρχία, προερχόμενη από τις περιοχές Μπαγιάλτσα και Καλινόβου, θα επιτίθετο από τα νοτιοδυτικά εναντίον του υψώματος 420, βασικού σημείου άμυνας των Βουλγάρων.
• Η 5η Μεραρχία θα ακολουθούσε πορεία προς την ανατολική πλευρά του Μπέλες, καλύπτοντας το πλάγιο των επιτιθέμενων και παρέχοντας ενίσχυση αν χρειαστεί.

Η βουλγαρική άμυνα ήταν ισχυρή: στηριζόταν στην 3η και ενισχυμένη 6η Μεραρχία και υποστηριζόταν από δέκα πυροβολαρχίες. Οι δυνάμεις τους είχαν οργανωθεί αμυντικά στα υψώματα νότια της λίμνης.

Η στιγμή της μάχης

Το πρωί της 23ης Ιουνίου, οι ελληνικές δυνάμεις ξεκίνησαν την επίθεση. Η 10η Μεραρχία αντιμετώπισε σφοδρή αντίσταση και πυρά, καθώς η καθυστέρηση της 3ης Μεραρχίας επέτρεψε στους Βούλγαρους να επικεντρώσουν τις δυνάμεις τους εκεί. Παρ’ όλα αυτά, λίγο μετά τις 10:00, η 3η Μεραρχία εξαπέλυσε δυναμική επίθεση και κατόρθωσε να διασπάσει τις βουλγαρικές γραμμές, οδηγώντας στην απελευθέρωση της πόλης της Δοϊράνης.

Πώς ξεκίνησε η Μάχη της Δοϊράνης

Κατά την άτακτη υποχώρηση των Βουλγάρων, αυτοί προέβησαν σε βιαιοπραγίες: απήγαγαν τον Μητροπολίτη Πολυανής Φώτιο και άλλους προκρίτους της πόλης, ενώ πυρπόλησαν τη Μητρόπολη και τα πολύτιμα αρχεία της. Οι ελληνικές δυνάμεις συνέχισαν την καταδίωξη και ως το βράδυ είχαν κυριαρχήσει στα γύρω υψώματα.

Η ελληνική νίκη στη Δοϊράνη συνέβαλε στην περαιτέρω διάσπαση του βουλγαρικού μετώπου και διευκόλυνε την ελληνική προέλαση προς τη βόρεια Μακεδονία. Παρά τη στρατιωτική επιτυχία, το βορειοδυτικό τμήμα της περιοχής πέρασε στη βουλγαρική κυριαρχία μετά τη χάραξη των συνόρων, με αποτέλεσμα πολλοί κάτοικοι να καταφύγουν στην ελεύθερη Ελλάδα.

Οι ελληνικές απώλειες ήταν σημαντικές:

• Η 3η Μεραρχία είχε 146 νεκρούς και τραυματίες.
• Η 10η κατέγραψε 106 νεκρούς και 755 τραυματίες.

Από την πλευρά των Βουλγάρων, οι απώλειες ήταν μεγαλύτερες, ενώ αρκετοί στρατιώτες αιχμαλωτίστηκαν ή πνίγηκαν προσπαθώντας να διαφύγουν από τη λίμνη.