Σαν σήμερα, 23 Φεβρουαρίου 1966: 1.500 δέκτες λαμβάνουν το πρόγραμμα του ΕΙΡ, της σημερινής ΕΡΤ – Η πρώτη εκφωνήτρια

Σαν σήμερα, στις 23 Φεβρουαρίου 1966 η καθημερινότητα των Ελλήνων άλλαξε σιωπηλά αλλά οριστικά. Εκείνη την ημέρα μεταδόθηκε για πρώτη φορά τηλεοπτικό πρόγραμμα από το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας, τωρινή ΕΡΤ, σηματοδοτώντας την είσοδο της χώρας στην εποχή της εικόνας. Μέχρι τότε η ενημέρωση και η ψυχαγωγία περνούσαν αποκλειστικά από το ραδιόφωνο. Από εκείνο το βράδυ, όμως, οι Έλληνες μπορούσαν να δουν — όχι μόνο να ακούσουν — τον κόσμο να ξεδιπλώνεται μπροστά τους.

Η μετάδοση δεν είχε τη λάμψη και τη φαντασμαγορία που έχουμε συνηθίσει σήμερα. Ήταν μια δοκιμαστική εκπομπή περίπου δύο ωρών, αποτέλεσμα πειραματικής λειτουργίας ενός νέου μέσου που ακόμη έψαχνε την ταυτότητά του. Ωστόσο, το ενδιαφέρον του κόσμου υπήρξε τεράστιο. Λίγοι διέθεταν τηλεόραση στο σπίτι τους και έτσι το κοινό συγκεντρώθηκε έξω από καταστήματα ηλεκτρικών ειδών, όπου οι συσκευές λειτουργούσαν ως μικρές δημόσιες αίθουσες προβολής.

Οι πρώτες εικόνες που καθήλωσαν την πόλη

Χιλιάδες Αθηναίοι στάθηκαν όρθιοι μπροστά στις βιτρίνες για να παρακολουθήσουν τις πρώτες κινούμενες εικόνες. Ο κόσμος παρατηρούσε με απορία αλλά και ενθουσιασμό. Κάποιοι προσπαθούσαν να καταλάβουν πώς μεταδίδεται η εικόνα, άλλοι απλώς απολάμβαναν το γεγονός ότι μπορούσαν να βλέπουν πρόσωπα και σκηνές σε πραγματικό χρόνο. Εκείνη την εποχή λειτουργούσαν περίπου 1.500 τηλεοπτικοί δέκτες σε ολόκληρη την Αθήνα. Μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, η ζήτηση αυξήθηκε θεαματικά και πουλήθηκαν χιλιάδες νέες συσκευές. Η τηλεόραση μετατράπηκε από περιέργεια σε αντικείμενο πόθου και σύντομα σε βασικό στοιχείο κάθε ελληνικού σπιτιού.

Το πρώτο πρόγραμμα της ΕΙΡ

Η πρώτη φωνή — και ταυτόχρονα το πρώτο πρόσωπο — που εμφανίστηκε στους δέκτες ήταν η εκφωνήτρια Ελένη Κυπραίου. Με λιτό ύφος και τυπική διατύπωση της εποχής, παρουσίασε το πρόγραμμα, το οποίο αποτελούνταν κυρίως από μικρά κινηματογραφικά αποσπάσματα και υλικό που είχε παραχωρηθεί από ξένες πρεσβείες.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Ένα τεχνικό εγχείρημα με περιορισμένα μέσα

Οι συνθήκες παραγωγής απέχουν πολύ από τα σύγχρονα τηλεοπτικά δεδομένα. Ο σταθμός λειτουργούσε με δανεικό πομπό, ενώ το στούντιο είχε παραχωρηθεί από άλλον οργανισμό. Το προσωπικό προσπαθούσε να δημιουργήσει πρόγραμμα χωρίς εμπειρία, χωρίς υποδομές και χωρίς προηγούμενο στην ελληνική πραγματικότητα. Παρά τις δυσκολίες, το εγχείρημα πέτυχε. Η τηλεόραση δεν ήταν απλώς ένα τεχνολογικό επίτευγμα· έγινε κοινωνικό γεγονός. Οι οικογένειες άρχισαν να οργανώνουν τη βραδιά τους γύρω από το πρόγραμμα, οι γειτονιές συγκεντρώνονταν σε σπίτια που διέθεταν δέκτη και η εικόνα έγινε μέρος της καθημερινής κουλτούρας.

Η ιστορική μετάδοση που άλλαξε την καθημερινότητα

Το ΕΙΡ, που είχε ήδη καθιερωθεί ως βασικός φορέας ραδιοφωνίας από το 1945, έκανε έτσι το επόμενο μεγάλο βήμα. Η μετάβαση από τον ήχο στην εικόνα δεν ήταν απλή τεχνολογική αναβάθμιση, ήταν πολιτισμική αλλαγή. Οι ειδήσεις απέκτησαν πρόσωπο, οι καλλιτέχνες έγιναν αναγνωρίσιμοι, και η κοινωνία άρχισε να διαμορφώνει κοινές εμπειρίες μπροστά στην ίδια οθόνη.

Στα επόμενα χρόνια η τηλεόραση θα εξελισσόταν ραγδαία. Το πειραματικό πρόγραμμα θα μετατρεπόταν σε κανονικό πρόγραμμα, τα στούντιο θα οργανώνονταν, οι παραγωγές θα αυξάνονταν και το κοινό θα εξοικειωνόταν πλήρως με το νέο μέσο. Εκείνη η πρώτη βραδιά όμως παρέμεινε ιστορική: ήταν η στιγμή που η εικόνα μπήκε για πρώτη φορά στα ελληνικά σπίτια. Η σημασία εκείνης της μετάδοσης δεν περιορίζεται στο τεχνολογικό γεγονός. Σηματοδότησε την αρχή μιας εποχής όπου η ενημέρωση, η ψυχαγωγία και η δημόσια συζήτηση θα περνούσαν μέσα από την οθόνη. Από τις πρώτες ασπρόμαυρες εικόνες μέχρι τα σημερινά ψηφιακά προγράμματα, όλα ξεκίνησαν από εκείνο το δίωρο.