Σαν σήμερα, 21 Οκτωβρίου 1879: Η νύχτα που το φως νίκησε το σκοτάδι – Η πρώτη επιτυχημένη δοκιμή του Θωμά Έντισον

Στις 21 Οκτωβρίου 1879, ο εφευρέτης Θωμάς Έντισον και η ομάδα του στο Μένλο Παρκ των ΗΠΑ έγραψαν ιστορία. Μετά από χιλιάδες αποτυχημένες δοκιμές και ατέλειωτες ώρες εργασίας, ένας λαμπτήρας πυράκτωσης με ίνες από ανθρακοποιημένο βαμβακερό νήμα κατάφερε να λάμψει για 13,5 ώρες, αποδεικνύοντας ότι το ηλεκτρικό φως μπορούσε να γίνει επιτέλους πρακτικό και εμπορικά βιώσιμο. Ήταν η στιγμή που η ανθρωπότητα άφησε πίσω της την εποχή του φωταερίου.

Η ιστορία της ηλεκτρικής λάμπας, ενός από τα πιο επαναστατικά επιτεύγματα του 19ου αιώνα, δεν είναι απλώς η ιστορία μιας εφεύρεσης, αλλά η ιστορία της επιμονής του Θωμά Άλβα Έντισον και της ομάδας του (γνωστών ως “Muckers“). Παρόλο που ο Έντισον δεν ήταν ο πρώτος που οραματίστηκε την ηλεκτρική λάμπα—δεκάδες εφευρέτες είχαν πειραματιστεί με το φως τόσα χρόνια—ήταν αυτός που μετέτρεψε τη θεωρία σε πρακτική και προσιτή τεχνολογία.

Ο αγώνας ενάντια στον χρόνο και το φωταέριο

Στα τέλη της δεκαετίας του 1870, ο Έντισον, ήδη διάσημος από την επιτυχία του φωνογράφου, έστρεψε την προσοχή του σε έναν μεγαλύτερο στόχο: τη δημιουργία ενός διαρκούς και οικονομικά βιώσιμου ηλεκτρικού φωτισμού που θα μπορούσε να ανταγωνιστεί το κυρίαρχο τότε φωταέριο. Οι υπάρχουσες ηλεκτρικές λύσεις, όπως η λάμπα τόξου του Χάμφρεϊ Ντέιβι, ήταν πολύ ισχυρές, ακριβές και ακατάλληλες για οικιακή χρήση.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Το μεγάλο πρόβλημα ήταν το νήμα (filament). Πώς θα μπορούσε ένα υλικό να πυρακτωθεί χωρίς να καεί ή να λιώσει μέσα σε λίγα λεπτά; Ο Έντισον και η ομάδα του στο εργαστήριο του Μένλο Παρκ του Νιου Τζέρσεϊ, δοκίμασαν χιλιάδες υλικά—από πλατίνα, άνθρακα, διάφορα μέταλλα, μέχρι φθηνά οργανικά υλικά, ακόμη και… τρίχες από γενειάδες υπαλλήλων του.

Ο ίδιος ο Έντισον φέρεται να είπε: “Δεν απέτυχα. Απλώς βρήκα 10.000 τρόπους που δεν λειτουργούν.”

Η καθοριστική νύχτα της 22ας Οκτωβρίου

Η επιμονή απέδωσε καρπούς. Μετά από δεκατέσσερις μήνες αδιάκοπης δουλειάς (και ένα κόστος που υπολογίζεται σε $40.000—ποσό τεράστιο για την εποχή), η ομάδα έφτασε στην κρίσιμη δοκιμή.

Η 21α Οκτωβρίου 1879 (κάποιες πηγές αναφέρουν την 21η) ήταν η ημέρα που επιτεύχθηκε η πρώτη ουσιαστική επιτυχία. Οι εφευρέτες χρησιμοποίησαν ένα νήμα από κοινό βαμβακερό νήμα (cotton thread), το οποίο ανθρακοποιήθηκε (κάηκε για να γίνει άνθρακας) μέσα σε ένα κλειστό δοχείο. Αυτό το λεπτό, σπειροειδές νήμα τοποθετήθηκε μέσα σε μια γυάλινη σφαίρα, από την οποία αφαιρέθηκε ο αέρας (δημιουργώντας υψηλό κενό) με τη χρήση μιας ειδικής αντλίας (Sprengel pump).

Στη 1:30 π.μ., ο Έντισον συνέδεσε το νήμα με την πηγή ενέργειας. Ο λαμπτήρας άρχισε να λάμπει. Η επιτυχία ήταν ότι το φως συνεχίστηκε για 13,5 ολόκληρες ώρες, φτάνοντας τη φωτεινότητα που αντιστοιχούσε σε περίπου 33 κεριά.

Αυτό το διάστημα ήταν αρκετό για να αποδείξει την εμπορική βιωσιμότητα της εφεύρεσης. Το μυστικό της επιτυχίας του Έντισον δεν ήταν μόνο το νήμα, αλλά και ο συνδυασμός τριών παραγόντων: α) το κατάλληλο υλικό πυράκτωσης (άνθρακας), β) η επίτευξη υψηλότερου κενού και γ) η υψηλή αντίσταση του νήματος, που επέτρεπε την οικονομικά αποδοτική διανομή ισχύος από μια κεντρική πηγή.

Η εφεύρεση ως ολοκληρωμένο σύστημα

Ο Έντισον, ως ιδιοφυΐα της καινοτομίας, αντιλήφθηκε ότι για να επικρατήσει η λάμπα του, δεν αρκούσε η ίδια η λάμπα. Χρειαζόταν ένα πλήρες, ολοκληρωμένο σύστημα ηλεκτρικού φωτισμού. Η λάμπα ήταν μόνο ένα μικρό κομμάτι του παζλ.

Μέσα στα επόμενα χρόνια, ο Έντισον και η ομάδα του εφηύραν και τελειοποίησαν:

• Τη γεννήτρια Edison Jumbo.
• Τους διακόπτες (switches).
• Τις ασφάλειες (fuses).
• Τις γραμμές διανομής (wiring and distribution lines).
• Τη βίδα-βάση της λάμπας (socket) που χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα.

Στις 31 Δεκεμβρίου 1879, ο Έντισον πραγματοποίησε την πρώτη δημόσια επίδειξη του νέου του συστήματος στο Μένλο Παρκ, προκαλώντας τεράστιο ενθουσιασμό. Η Pennsylvania Railroad Company οργάνωσε ειδικά δρομολόγια για να μεταφέρει τους περίεργους θεατές.

Τόμας Έντισον (1847 – 1931)

Η κληρονομιά που αλλάζει τον κόσμο

Η επιτυχία της 21ας Οκτωβρίου 1879 ήταν η αρχή μιας νέας εποχής. Ο Έντισον εξασφάλισε την πατέντα για την εφεύρεσή του στις 27 Ιανουαρίου 1880 και το 1882 ίδρυσε την Edison Electric Illuminating Company της Νέας Υόρκης, φέρνοντας το ηλεκτρικό φως στο Μανχάταν.

Η εφεύρεση της εμπορικά πρακτικής λάμπας πυράκτωσης μεταμόρφωσε τη ζωή: αύξησε τη διάρκεια της εργάσιμης ημέρας, άλλαξε τον σχεδιασμό των κτιρίων και αποτέλεσε τον καταλύτη για τη γέννηση ολόκληρης της βιομηχανίας ηλεκτρισμού. Το φως που άναψε εκείνη τη νύχτα στο Μένλο Παρκ δεν έσβησε ποτέ, αποτελώντας ένα διαχρονικό σύμβολο της ανθρώπινης εφευρετικότητας και του θριάμβου της επιμονής.