Σαν σήμερα, 22 Δεκεμβρίου 1985: Πεθαίνει στον ύπνο της από «μαράζι» η ηθοποιός Μήτση Κωνσταντάρα – Λίγους μήνες μετά τον θάνατο του αδελφού της, Λάμπρου

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Όταν το πρωινό της 22ας Δεκεμβρίου 1985 η είδηση του θανάτου της Μήτσης Κωνσταντάρα έγινε γνωστή, η Ελλάδα ένιωσε πως έχανε ένα δικό της άνθρωπο, την «εθνική αδελφή» που στάθηκε με αυταπάρνηση δίπλα στον μεγαλύτερο ζεν πρεμιέ της κωμωδίας μας. Ο θάνατός της δεν ήταν απλώς μια βιολογική κατάληξη, αλλά η τελευταία πράξη ενός δράματος που ξεκίνησε λίγους μήνες νωρίτερα. Η Μήτση «έφυγε» αθόρυβα στον ύπνο της, σαν να μην ήθελε να ενοχλήσει κανέναν, λίγο μετά την απώλεια του αγαπημένου της αδελφού, Λάμπρου. Για όσους γνώριζαν τον βαθύ ψυχικό τους δεσμό, η καρδιά της δεν σταμάτησε από κάποια ασθένεια, αλλά από το αβάσταχτο μαράζι μιας απουσίας που δεν μπορούσε να διαχειριστεί.

Η καλλιτεχνική πορεία στη σκιά και το φως του Λάμπρου

Γεννημένη στην Αθήνα το 1922, η Μήτση Κωνσταντάρα μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον που λάτρευε τις τέχνες, με τον αδελφό της Λάμπρο να αποτελεί το μεγάλο της πρότυπο. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και ξεκίνησε την καριέρα της με εφόδια το ταλέντο και την ιδιαίτερη αύρα της. Αν και η μοίρα και οι επιλογές της την έφεραν συχνά σε δεύτερους ρόλους, η Μήτση κατάφερε να κάνει αυτό που ελάχιστοι ηθοποιοί πετυχαίνουν: να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της συλλογικής μνήμης. Δεν υπήρχε ταινία στην οποία συμμετείχε που να μην κέρδιζε τον θεατή με το λεπτό της χιούμορ, την αυστηρή αλλά γλυκιά φυσιογνωμία της και την απόλυτη χημεία που είχε με τους συμπρωταγωνιστές της.

Η συνεργασία της με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα υπήρξε ιστορική. Στις περισσότερες ταινίες της «χρυσής εποχής», η Μήτση υποδυόταν συνήθως την αδελφή, την οικονόμο ή τη στενή συνεργάτιδα του Λάμπρου. Από το «Κάτι κουρασμένα παλικάρια» και το «Ο στρίγγλος που έγινε αρνάκι» μέχρι το «Η γυναίκα μου τρελάθηκε», η παρουσία της δίπλα στον κορυφαίο κωμικό ήταν ο καταλύτης που ισορροπούσε τις υπερβολές των χαρακτήρων του. Η σχέση τους δεν ήταν απλώς επαγγελματική. Η Μήτση ήταν ο φύλακας άγγελος του Λάμπρου, ο άνθρωπος που φρόντιζε για τις λεπτομέρειες της καθημερινότητάς του και η φωνή της λογικής στις δύσκολες στιγμές του. Αυτή η απόλυτη ταύτιση, όμως, έμελλε να αποβεί μοιραία.

Το πένθος που έγινε βιολογική κατάρρευση

Όταν ο Λάμπρος Κωνσταντάρας έφυγε από τη ζωή τον Ιούνιο του 1985, η Μήτση ένιωσε το έδαφος να χάνεται κάτω από τα πόδια της. Οι μαρτυρίες ανθρώπων που τη γνώριζαν μιλούν για μια γυναίκα που «άδειασε» απότομα. Η θλίψη της δεν ήταν εκρηκτική, αλλά σιωπηλή και βαθιά, μια σταδιακή αποσύνδεση από την πραγματικότητα. Παρά τις προσπάθειες των οικείων της να την κρατήσουν ενεργή, η ίδια έμοιαζε να έχει πάρει την απόφασή της. Η καθημερινότητά της είχε περιοριστεί στις αναμνήσεις και στην προσμονή μιας επανένωσης που φαινόταν αναπόφευκτη.

Το πρωινό της 22ας Δεκεμβρίου 1985, λίγο πριν τις γιορτές των Χριστουγέννων, η Μήτση Κωνσταντάρα δεν ξύπνησε ποτέ. Ο θάνατός της στον ύπνο θεωρήθηκε από πολλούς ως μια «θεϊκή χάρη» για έναν άνθρωπο που δεν άντεχε άλλο τον πόνο της απώλειας. Η ιατρική επιστήμη μπορεί να κατέγραψε μια καρδιακή ανακοπή, όμως η λαϊκή συνείδηση και οι συνάδελφοί της το ονόμασαν «μαράζι». Ήταν η καρδιά που έπαψε να χτυπά επειδή δεν είχε πλέον λόγο να προσδοκά το αύριο. Η είδηση του θανάτου της προκάλεσε ρίγη συγκίνησης, καθώς μέσα σε λίγους μήνες η οικογένεια Κωνσταντάρα —και μαζί της όλη η Ελλάδα— έχασε δύο από τα πιο αγαπημένα της πρόσωπα.

Η διαχρονική αξία μιας σπουδαίας κυρίας

Η κληρονομιά που άφησε πίσω της η Μήτση Κωνσταντάρα ξεπερνά τους τίτλους των ταινιών. Υπήρξε το υπόδειγμα της ηθοποιού που υπηρέτησε το σύνολο και όχι την προσωπική προβολή. Η ικανότητά της να υποστηρίζει τον πρωταγωνιστή, δημιουργώντας έναν στέρεο καμβά πάνω στον οποίο εξελισσόταν η κωμωδία, είναι ένα μάθημα υποκριτικής που μελετάται μέχρι σήμερα. Οι χαρακτήρες που ενσάρκωσε είχαν πάντα μια δόση αλήθειας, μια ποιότητα που έκανε τον θεατή να νιώθει ότι η Μήτση ήταν η θεία, η αδελφή ή η γειτόνισσα της διπλανής πόρτας.

Σήμερα, 40 χρόνια μετά την απώλειά της, η Μήτση Κωνσταντάρα συνεχίζει να μας χαρίζει το χαμόγελο μέσα από τις ασπρόμαυρες και έγχρωμες λήψεις της τηλεόρασης. Η ιστορία της παραμένει μια από τις πιο συγκινητικές αφηγήσεις του ελληνικού θεάματος, μια υπενθύμιση ότι πίσω από τα φώτα της δημοσιότητας υπάρχουν ψυχές που αγαπούν με έναν τρόπο απόλυτο και καταστροφικό. Η Μήτση και ο Λάμπρος παραμένουν μαζί στη μνήμη μας, αχώριστοι όπως στη ζωή και στη σκηνή, θυμίζοντάς μας ότι μερικές φορές ο θάνατος δεν είναι το τέλος, αλλά μια σιωπηλή συμφωνία επιστροφής στην αγκαλιά των αγαπημένων μας.