Σαν σήμερα, 21 Νοεμβρίου 1974: Η βομβιστική επίθεση σε παμπ του Μπέρμιγχαμ – 21 νεκροί, 182 τραυματίες

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σαν σήμερα, 21 Νοεμβρίου 1974, η Μεγάλη Βρετανία συγκλονίστηκε από μία από τις πιο φρικτές τρομοκρατικές επιθέσεις της περιόδου των «Ταραχών» (The Troubles) της Βόρειας Ιρλανδίας. Η οργάνωση IRA (Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός) τοποθέτησε βόμβες σε δύο παμπ του Μπέρμιγχαμ, μετατρέποντας μια συνηθισμένη βραδιά σε μακελειό. Το αποτέλεσμα ήταν τραγικό: 21 θαμώνες σκοτώθηκαν και 182 τραυματίστηκαν. Ωστόσο, η φρίκη του τρομοκρατικού χτυπήματος επισκιάστηκε γρήγορα από ένα από τα μεγαλύτερα δικαστικά σκάνδαλα στην ιστορία του βρετανικού δικαίου: τη σύλληψη, την ισόβια καταδίκη και την τελική, δεκαετίες αργότερα, αθώωση έξι αθώων ανδρών, γνωστών ως «Οι 6 του Μπέρμιγχαμ».

Η καταστροφή της 21ης Νοεμβρίου

Η επίθεση σημειώθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης, όταν το κλίμα στην πόλη, μία ημέρα μετά την αποτυχημένη απόπειρα ανακωχής, ήταν ήδη τεταμένο. Η πρώτη βόμβα εξερράγη στις 8:15 μ.μ. στην παμπ «The Mulberry Bush», η οποία βρισκόταν κοντά στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό. Λίγα λεπτά αργότερα, η δεύτερη βόμβα εξερράγη στην παμπ «The Tavern in the Town», η οποία ήταν γεμάτη νέους ανθρώπους.

Η βαρύτητα της επίθεσης ήταν καταστροφική. Η βρετανική κοινή γνώμη αντέδρασε με οργή και αντι-ιρλανδική υστερία. Η πίεση προς την αστυνομία και την κυβέρνηση για άμεση σύλληψη των υπευθύνων ήταν τεράστια, γεγονός που οδήγησε σε μία απερίσκεπτη και βιαστική έρευνα.

Η Σύλληψη των αθώων

Μόλις λίγες ώρες μετά τις βομβιστικές επιθέσεις, η αστυνομία συνέλαβε έξι Ιρλανδούς μετανάστες –τους Πάντι Χιλ, Χιου Κάλαχαν, Γκέρι Χάνλον, Ρίτσαρντ ΜακΊλκενι, Τζον Γουόκερ και Μπιλ Πάουερ– οι οποίοι είχαν μόλις ξεκινήσει το ταξίδι τους για το Μπέλφαστ, προκειμένου να περάσουν το Σαββατοκύριακο με τις οικογένειές τους.

Οι άνδρες υπέστησαν βασανιστήρια και ψυχολογική πίεση κατά τη διάρκεια της ανάκρισης. Η αστυνομία, κάτω από την πίεση του πανικού και της δημόσιας οργής, προσπάθησε να εξασφαλίσει ομολογίες με τη βία. Οι ομολογίες που δόθηκαν τελικά ήταν προϊόν εκβιασμού και αποδείχθηκαν ψευδείς.

Το κεντρικό, δήθεν, επιστημονικό στοιχείο που χρησιμοποιήθηκε εναντίον τους ήταν το τεστ Griess, μία αμφιλεγόμενη εξέταση που υποτίθεται ότι ανίχνευε ίχνη εκρηκτικών στα χέρια των κατηγορουμένων. Αργότερα αποδείχθηκε ότι το τεστ ήταν πλήρως αναξιόπιστο και μπορούσε να δώσει θετικά αποτελέσματα από την επαφή με απλές ουσίες, όπως ο καπνός τσιγάρων ή ακόμη και η τράπουλα.

Δεκαέξι χρόνια στην κόλαση: Η καταδίκη και ο αγώνας

Το 1975, εν μέσω ενός κλίματος δικαστικής αντι-ιρλανδικής προκατάληψης και λαϊκής οργής, οι έξι άνδρες καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη για τη δολοφονία των 21 θυμάτων.

Για τα επόμενα δεκαέξι χρόνια, οι «6 του Μπέρμιγχαμ» έζησαν τη φρίκη της φυλακής, ενώ οι οικογένειές τους, υποστηριζόμενες από δικηγόρους, δημοσιογράφους και ακτιβιστές, ξεκίνησαν μία αδιάκοπη εκστρατεία για την αποκατάσταση της αλήθειας. Η υπόθεση έγινε σύμβολο της δικαστικής αυθαιρεσίας και της εγγενούς αδυναμίας του συστήματος, όταν αυτό λειτουργεί υπό συνθήκες υστερίας και πολιτικής πίεσης.

Δικαστικοί εμπειρογνώμονες και δημοσιογράφοι αποκάλυψαν με τον καιρό τις πλημμέλειες της αρχικής αστυνομικής έρευνας, τα πλαστά στοιχεία και τις αποκρύψεις αποδείξεων από την πλευρά της αστυνομίας.

Ο θρίαμβος της αθώωσης 

Η δικαίωση ήρθε τον Μάρτιο του 1991. Το Εφετείο του Λονδίνου, μετά από μακρά διαδικασία, έκρινε την αρχική καταδίκη ανασφαλή και άκυρη. Οι έξι άνδρες αθωώθηκαν πλήρως, αποφυλακίστηκαν και επέστρεψαν στις οικογένειές τους, έχοντας χάσει 16 ολόκληρα χρόνια από τη ζωή τους άδικα.

Η αθώωση των «6 του Μπέρμιγχαμ» δεν ήταν απλώς η λήξη μιας ποινικής υπόθεσης. Ήταν ένα τεράστιο πλήγμα για το κύρος του βρετανικού δικαστικού συστήματος και της αστυνομίας. Οδήγησε σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις στον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι αστυνομικές ανακρίσεις και οι ιατροδικαστικές έρευνες, τονίζοντας την ανάγκη για προστασία των δικαιωμάτων των κατηγορουμένων, ιδιαίτερα σε περιόδους εθνικής κρίσης.

Η 21η Νοεμβρίου 1974 παραμένει μία ημέρα μνήμης για τους 21 αθώους νεκρούς, αλλά και μία διαρκής υπενθύμιση ότι η απονομή της δικαιοσύνης πρέπει να παραμένει ανεπηρέαστη από τον φόβο, την οργή και την πολιτική πίεση.