Σαν σήμερα, 20 Ιανουαρίου 1833: Η άφιξη του Όθωνα στο Ναύπλιο – Η μέρα που η Ελλάδα πίστεψε στο «θαύμα»
Ο ορίζοντας του Αργολικού κόλπου άρχισε να γεμίζει από τα κατάρτια μιας διεθνούς ναυτικής δύναμης που θα άλλαζε για πάντα την πορεία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Στο επίκεντρο αυτής της επιβλητικής πομπής βρισκόταν η αγγλική φρεγάτα «Μαδαγασκάρη», φέροντας στο κατάστρωμά της όχι μόνο τον πρώτο βασιλιά της Ελλάδας, τον δεκαεπτάχρονο Βαυαρό πρίγκιπα Όθωνα, αλλά και τις ελπίδες ενός λαού που είχε εξαντληθεί από την πολυετή επανάσταση και τον αιματηρό εμφύλιο σπαραγμό που ακολούθησε τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια. Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη, καθώς το Ναύπλιο, η πρώτη πρωτεύουσα της ελεύθερης Ελλάδας, ετοιμαζόταν να υποδεχθεί τον άνθρωπο που υποσχόταν να φέρει την ειρήνη και την οργάνωση σε έναν τόπο ερειπίων.
Η μεγαλειώδης πομπή των μεγάλων δυνάμεων
Η εικόνα που αντίκρισαν οι κάτοικοι του Ναυπλίου ήταν σχεδόν κινηματογραφική και πρωτόγνωρη για τα δεδομένα της εποχής. Η «Μαδαγασκάρη», υπό τη διοίκηση του πλοιάρχου Έντμουντ Λάιονς, δεν έφτασε μόνη της, αλλά συνοδευόμενη από μια εντυπωσιακή αρμάδα πλοίων των τριών Προστάτιδων Δυνάμεων –της Γαλλίας, της Ρωσίας και της Αγγλίας– που έριξαν άγκυρα εν μέσω εκκωφαντικών κανονιοβολισμών. Οι ήχοι των πυροβόλων από το Παλαμήδι και το Μπούρτζι αντηχούσαν στους λόφους, δίνοντας το σύνθημα για την έναρξη μιας νέας εποχής. Μαζί με τον νεαρό ηγεμόνα, αποβιβάστηκαν και τα μέλη της Αντιβασιλείας, οι άνδρες που θα κυβερνούσαν ουσιαστικά τη χώρα μέχρι την ενηλικίωσή του: ο κόμης Ιωσήφ Λουδοβίκος Άρμανσπεργκ, ο νομικός Γεώργιος Λούντβιχ φον Μάουρερ και ο υποστράτηγος Κάρολος Γουλιέλμος φον Χάιντεκ. Αυτή η τριάδα έφερε μαζί της το δυτικό μοντέλο διοίκησης, έτοιμη να το εφαρμόσει σε μια κοινωνία που ακόμα προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές της.
Η σιδερένια συνοδεία των 4.000 Βαυαρών
Το πιο επιβλητικό και ίσως ανησυχητικό στοιχείο της άφιξης ήταν η σιδερένια συνοδεία που πλαισίωνε τον θρόνο. Περίπου 4.000 Βαυαροί στρατιώτες, το λεγόμενο Βαυαρικό Επικουρικό Σώμα, αποβιβάστηκαν στις ελληνικές ακτές με σκοπό να αντικαταστήσουν τα γαλλικά στρατεύματα και να αποτελέσουν τη ραχοκοκαλιά του νέου τακτικού στρατού. Για πολλούς ιστορικούς, αυτοί οι στρατιώτες λειτουργούσαν διττά: ήταν ταυτόχρονα εγγυητές της εσωτερικής τάξης απέναντι στις εξεγέρσεις των οπλαρχηγών, αλλά και μια ξένη δύναμη «πραιτωριανών» που υπογράμμιζε την κηδεμονία των ξένων δυνάμεων πάνω στην απελευθερωμένη Ελλάδα. Η παρουσία τους στους δρόμους του Ναυπλίου με τις γυαλιστερές στολές και τον πειθαρχημένο βηματισμό προκαλούσε δέος, αλλά και την πρώτη σπίθα μιας μελλοντικής δυσαρέσκειας για την «Ξενοκρατία».
Φωνές ανάστασης και λαϊκή αποθέωση
Παρά τις μετέπειτα πολιτικές περιπέτειες, η υποδοχή του κόσμου εκείνη την ημέρα υπήρξε αποθεωτική, σχεδόν μεσσιανική. Χιλιάδες άνθρωποι από κάθε γωνιά της Πελοποννήσου και της Στερεάς είχαν συρρεύσει στο λιμάνι, πολλοί με δάκρυα στα μάτια, βλέποντας στον νεαρό Όθωνα τον ειρηνοποιό που θα σταματούσε την ακυβερνησία και τον αλληλοσπαραγμό. Ο στρατηγός Μακρυγιάννης, εκφράζοντας το κοινό αίσθημα της εποχής, περιέγραψε τη στιγμή με λόγια που έμειναν στην ιστορία, σημειώνοντας πως εκείνη τη μέρα ξαναγεννιόταν η πατρίδα που ήταν για τόσο καιρό χαμένη και σβησμένη. Η επίσημη Διοικητική Επιτροπή, αποτελούμενη από ισχυρές μορφές όπως οι Ζαΐμης, Κωλέττης και Μεταξάς, χαιρέτισε τον ερχομό του «κοινού σωτήρα των Ελλήνων», ελπίζοντας ότι η βασιλική εξουσία θα αποτελούσε τη βέβαιη άγκυρα της σταθερότητας.
VIRAL
Η σκληρή αφύπνιση στην πραγματικότητα
Ωστόσο, πίσω από τους πανηγυρισμούς, τις θριαμβευτικές αψίδες στην Πύλη της Ξηράς και τους διθυράμβους, η πραγματικότητα που περίμενε τον Όθωνα ήταν αμείλικτη. Ο νεαρός βασιλιάς κλήθηκε να ηγηθεί μιας χώρας ερειπωμένης, με πληθυσμό που μόλις άγγιζε τις 750.000 ψυχές, βυθισμένης σε υπέρογκα χρέη προς τις ξένες τράπεζες και με μια κοινωνία που δεν είχε καμία εμπειρία από τα συγκεντρωτικά, γραφειοκρατικά πρότυπα διακυβέρνησης που έφεραν μαζί τους οι Βαυαροί σύμβουλοι. Η Αντιβασιλεία ξεκίνησε αμέσως ένα τιτάνιο έργο οικοδόμησης σύγχρονου κράτους –από τη δικαιοσύνη και την εκπαίδευση μέχρι τη δημόσια διοίκηση– συχνά όμως αγνοώντας επιδεικτικά τις βαθιές ρίζες, τις ιδιαιτερότητες και τις προσδοκίες των ανθρώπων που είχαν πολεμήσει για την ελευθερία τους.
Διαβάστε επίσης
Η άφιξη του Όθωνα στο Ναύπλιο σηματοδότησε την έναρξη της οθωνικής περιόδου, μιας τριακονταετίας που ξεκίνησε με απόλυτη λαϊκή ευφορία για να καταλήξει, τρεις δεκαετίες αργότερα, στην εκθρόνιση του βασιλιά και την απομάκρυνσή του από τη χώρα. Παρά τις μετέπειτα συγκρούσεις, την επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 για την παραχώρηση Συντάγματος και την τελική του αποτυχία να ριζώσει δυναστικά, η ημέρα εκείνη παρέμεινε στη συλλογική μνήμη ως η στιγμή που η Ελλάδα προσπάθησε να φορέσει το «ευρωπαϊκό της κοστούμι» και να ενταχθεί στη χορεία των σύγχρονων εθνών. Σήμερα, κοιτάζοντας πίσω σε εκείνη την απόβαση από τη «Μαδαγασκάρη», βλέπουμε τη γέννηση της σύγχρονης ελληνικής κρατικής μηχανής, με όλα τα προτερήματα και τις παθογένειές της, να ξεκινά από έναν έφηβο πρίγκιπα και 4.000 ξένους στρατιώτες σε μια γη που διψούσε για ελπίδα.
0 ΣΧΟΛΙΑ