Σαν σήμερα 2 Οκτωβρίου 1968: Η αιματοβαμμένη νύχτα στο Τλατελόλκο

Στις 2 Οκτωβρίου 1968, η Πόλη του Μεξικού μετρά αντίστροφα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Σε δέκα ημέρες, η Ολυμπιακή Φλόγα θα ανάψει στο στάδιο και η χώρα θα επιχειρήσει να παρουσιάσει στον κόσμο μια εικόνα προόδου και σταθερότητας. Εκείνο το απόγευμα, όμως, στην πλατεία των Τριών Πολιτισμών, στο Τλατελόλκο, αυτή η εικόνα θα ραγίσει για πάντα.

Σαν σήμερα το 1968: Χιλιάδες στους δρόμους, πυροβολισμοί στην πλατεία

Η διαδήλωση που εξελίχθηκε σε τραγωδία

Χιλιάδες φοιτητές, εργαζόμενοι και πολίτες έχουν συγκεντρωθεί σε μια μεγάλη διαδήλωση του φοιτητικού κινήματος. Διεκδικούν δημοκρατικές ελευθερίες, διάλογο με την κυβέρνηση, απελευθέρωση κρατουμένων και τον τερματισμό της αστυνομικής καταστολής. Το κλίμα είναι ήδη βαρύ. Τις προηγούμενες εβδομάδες, ο στρατός έχει καταλάβει πανεπιστημιακούς χώρους και έχει προχωρήσει σε μαζικές συλλήψεις. Λίγο πριν από τις έξι το απόγευμα, ενώ η συγκέντρωση πλησιάζει στο τέλος της, ένα ελικόπτερο εμφανίζεται πάνω από την πλατεία. Μια φωτοβολίδα σχίζει τον ουρανό. Για όσους βρίσκονται εκεί, όλα αλλάζουν μέσα σε μια στιγμή.

2 Οκτωβρίου 1968: Δέκα ημέρες πριν από τους Ολυμπιακούς, το Μεξικό βάφτηκε στο αίμα

Οι πυροβολισμοί που συγκλόνισαν και κανένας δεν ξέχασε

Ακολουθούν πυροβολισμοί. Η πλατεία μετατρέπεται σε σκηνή πανικού. Ο κόσμος τρέχει προς κάθε κατεύθυνση, αναζητώντας μια πόρτα, ένα κτίριο, οποιοδήποτε καταφύγιο. Στρατιώτες και ένοπλοι άνδρες ανοίγουν πυρ, ενώ οι έξοδοι της πλατείας ελέγχονται. Πολλοί καταφεύγουν στα γύρω διαμερίσματα, όμως οι δυνάμεις ασφαλείας εισβάλλουν στα κτίρια και πραγματοποιούν συλλήψεις. Το λεγόμενο Τάγμα Ολίμπια, ειδικό σώμα που συνδεόταν με την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων, συμμετέχει στην επιχείρηση. Η νύχτα γίνεται μακριά και εφιαλτική. Υπάρχουν νεκροί, τραυματίες και εκατοντάδες συλληφθέντες.

Σαν σήμερα το 1968: Η σκοτεινή πλευρά των Ολυμπιακών Αγώνων του Μεξικού

Για χρόνια, η πραγματική έκταση της τραγωδίας παραμένει θολή. Ο επίσημος απολογισμός των πρώτων ημερών είναι πολύ χαμηλότερος από μεταγενέστερες εκτιμήσεις. Ακόμη και σήμερα, ο ακριβής αριθμός των νεκρών δεν έχει οριστικοποιηθεί. Το Μεξικανικό Γενικό Αρχείο αναφέρει ότι δεν υπάρχει οριστικός κατάλογος θυμάτων, καθώς οι διαθέσιμες πηγές και οι κατάλογοι παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές. Αυτό που δεν αμφισβητείται είναι η έκταση της καταστολής και το γεγονός ότι η 2α Οκτωβρίου 1968 έμεινε βαθιά χαραγμένη στη συλλογική μνήμη του Μεξικού.

VIRAL

Εικόνες με τον Τάσο Δούση: Πρεμιέρα αυτήν την Κυριακή στις 17:30 στο OPEN – Ποιος είναι ο πρώτος προορισμός «μαργαριτάρι»;

Ο γιατρός του Κολωνακίου με τα μεταξωτά εσώρουχα: «Δεν είναι φυσιολογικό αυτό που έκανε…» – Τι λένε όσοι τον ήξεραν

Βίντεο με πλασμαφαίρεση στο Ντουμπάι: Οι παραλείψεις της 56χρονης με τον Μαζωνάκη και γιατί οι γιατροί λένε όχι σε αυτή την διαδικασία

Δέκα ημέρες μετά, οι Ολυμπιακοί Αγώνες

Και ύστερα, σαν να μην είχε συμβεί τίποτα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες αρχίζουν. Στις 12 Οκτωβρίου 1968, μόλις δέκα ημέρες μετά το μακελειό, η τελετή έναρξης πραγματοποιείται κανονικά. Οι κάμερες μεταδίδουν εικόνες από το στάδιο σε ολόκληρο τον κόσμο. Αθλητές παρελαύνουν, σημαίες ανεμίζουν, η Ολυμπιακή Φλόγα ανάβει. Πίσω από τη λαμπρή γιορτή, όμως, η πλατεία του Τλατελόλκο παραμένει γεμάτη από σιωπή, φόβο και αναπάντητα ερωτήματα.

Η 2α Οκτωβρίου δεν ξεχνιέται: Η σφαγή του Τλατελόλκο

Οι εικόνες εκείνης της νύχτας, οι κραυγές, τα άδεια παπούτσια στην πλατεία και οι οικογένειες που αναζητούσαν επί ώρες τους δικούς τους ανθρώπους έμειναν χαραγμένες στη συλλογική μνήμη. Η σιωπή της εξουσίας έκανε την πληγή ακόμη βαθύτερη. Η τραγωδία δεν ξεχάστηκε. Αντίθετα, έγινε μνήμη για γενιές Μεξικανών. Η φράση «2 de octubre no se olvida» – «Η 2α Οκτωβρίου δεν ξεχνιέται» έγινε διαχρονικό σύνθημα. Τα αρχεία που αποχαρακτηρίστηκαν, οι μαρτυρίες επιζώντων και οι μεταγενέστερες έρευνες συνέβαλαν στην αποκάλυψη περισσότερων πτυχών εκείνης της νύχτας.

Το Τλατελόλκο έμεινε έτσι στην ιστορία ως μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες του Μεξικού. Μια ημέρα πριν από τη μεγάλη αθλητική γιορτή, η νεολαία που ζητούσε να ακουστεί βρέθηκε αντιμέτωπη με τη βία. Δέκα ημέρες αργότερα, ο κόσμος παρακολουθούσε τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Όμως για όσους έζησαν εκείνη τη νύχτα, η 2α Οκτωβρίου δεν τελείωσε ποτέ.