Σαν σήμερα, 19 Νοεμβρίου 1924: Αποτυγχάνει στρατιωτικό κίνημα των Λούφα και Ντερτιλή κατά της κυβέρνησης του Ανδρέα Μιχαλακόπουλου
Σαν σήμερα, στις 19 Νοεμβρίου του 1924, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με μία ακόμα απόπειρα στρατιωτικής ανατροπής, η οποία, αν και απέτυχε να εκδηλωθεί πλήρως, κατέδειξε την εύθραυστη ισορροπία του πολιτικού συστήματος στην καρδιά της ταραγμένης περιόδου του Μεσοπολέμου. Επρόκειτο για το στασιαστικό κίνημα με επικεφαλής τον υποστράτηγο Χαράλαμπο Λούφα και τον λοχαγό Βασίλειο Ντερτιλή, το οποίο στρεφόταν κατά της κυβέρνησης του Ανδρέα Μιχαλακόπουλου, που είχε μόλις έναν μήνα ζωής.
Η εποχή ήταν ιδιαίτερα φορτισμένη. Μόλις δύο χρόνια είχαν περάσει από τη Μικρασιατική Καταστροφή και την επαναστατική κυβέρνηση που ακολούθησε. Ο Εθνικός Διχασμός είχε αφήσει βαθιά ρήγματα στον στρατό και την κοινωνία, ενώ η εγκαθίδρυση της Β’ Ελληνικής Δημοκρατίας βρισκόταν ακόμα σε φάση εδραίωσης. Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι στρατιωτικοί παράγοντες εξακολουθούσαν να θεωρούν ότι είχαν καθοριστικό λόγο στα πολιτικά πράγματα.
Ο Λούφας, ο Ντερτιλής και η κυβέρνηση Μιχαλακόπουλου
Η κυβέρνηση του Ανδρέα Μιχαλακόπουλου είχε σχηματιστεί στις 7 Οκτωβρίου 1924 και ήταν κυβέρνηση μειοψηφίας, προερχόμενη από τη συντηρητική πτέρυγα του Κόμματος Φιλελευθέρων. Ο Μιχαλακόπουλος, στενός συνεργάτης του Ελευθερίου Βενιζέλου, ήταν ένας εξαιρετικός ρήτορας και πολιτικός, αλλά η κυβέρνησή του αντιμετώπιζε έντονες πιέσεις και δημόσιες αναταραχές.
VIRAL
Ο αρχηγός της κίνησης, υποστράτηγος Χαράλαμπος Λούφας, ήταν ένας αξιωματικός που είχε διακριθεί στους Βαλκανικούς Πολέμους και είχε τη φήμη του αμερόληπτου, καθώς είχε παραμείνει εκτός της πολιτικής διαμάχης του Εθνικού Διχασμού, γεγονός που τον έκανε ιδιαίτερα δημοφιλή στον στρατό. Ωστόσο, φαίνεται πως κινούνταν στον κύκλο του Θεόδωρου Πάγκαλου—ο οποίος, αν και αρνήθηκε αργότερα κάθε γνώση—είχε υπάρξει στενός συνεργάτης του Λούφα στη δίκη των Έξι και αποτελούσε αναδυόμενη στρατιωτική δύναμη.
Στόχος του κινήματος ήταν η ανατροπή της κυβέρνησης Μιχαλακόπουλου, αν και οι ακριβείς προθέσεις των κινηματιών, πέρα από τη δυσαρέσκεια για την πολιτική αστάθεια, παραμένουν ασαφείς.
Η αποτυχία της εκδήλωσης και η συνεργασία των στρατιωτών
Η συνωμοσία των Λούφα και Ντερτιλή, μαζί με άλλους λοχαγούς και υπολοχαγούς, έγινε αντιληπτή από τον διοικητή του Α’ Σώματος Στρατού, αντιστράτηγο Παπαθανασίου. Οι κινηματίες δεν πρόλαβαν να εκδηλωθούν πλήρως. Οι αρχές είχαν ήδη θέσει σε συναγερμό τις μονάδες Στρατού στην Αθήνα, και διατάχθηκε η σύλληψη του Λούφα, του Ντερτιλή και άλλων αξιωματικών.
Κρίσιμο ρόλο στην αποτυχία έπαιξαν τα Δημοκρατικά Τάγματα, στα οποία διεξήχθησαν ανακρίσεις μετά την καταστολή της απόπειρας. Οι καταθέσεις έδειξαν ότι οι στρατιώτες των Ταγμάτων εσκεμμένα καθυστέρησαν να εκτελέσουν τις εντολές των κινηματιών, δίνοντας τον απαραίτητο χρόνο στις νόμιμες Αρχές να αντιδράσουν. Η πειθαρχία των στρατιωτών στις διαταγές του υποδιοικητή τους επισφράγισε την άμεση εκκαθάριση της κίνησης.
Λόγω της μικρής συμμετοχής και της εύκολης καταστολής του, το κίνημα Λούφα θεωρήθηκε τότε ένα μεμονωμένο περιστατικό, χωρίς σοβαρές προεκτάσεις στο στράτευμα, με τον πρωθυπουργό Μιχαλακόπουλο να το διαχειρίζεται με σχετική ηρεμία.
Διαβάστε επίσης
Το πιο μεγάλο μυστήριο
Το κίνημα Λούφα-Ντερτιλή, αν και αποτυχημένο, αποτελεί μία ακόμα υπενθύμιση της πολιτικής αστάθειας που επικρατούσε στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1920. Η αποτυχία του, ωστόσο, δεν σήμανε την εδραίωση της δημοκρατικής ομαλότητας. Λίγους μήνες αργότερα, τον Ιούνιο του 1925, ο Θεόδωρος Πάγκαλος θα ανατρέψει τον Ανδρέα Μιχαλακόπουλο με επιτυχημένο πραξικόπημα, εγκαθιδρύοντας δικτατορία.
Η ιστορία του κινήματος του Χαράλαμπου Λούφα και του Βασίλη Ντερτιλή (ο οποίος δεν πρέπει να συγχέεται με τον Νικόλαο Ντερτιλή της Χούντας των Συνταγματαρχών) αποτελεί ένα άγνωστο κεφάλαιο που δείχνει το πόσο εύκολα η πολιτική ισορροπία μπορούσε να διαρραγεί από τη στρατιωτική φιλοδοξία, ακόμα και όταν η πρώτη αντίδραση του λαού και του στρατού ήταν η υπεράσπιση της νομιμότητας.
0 ΣΧΟΛΙΑ