Σαν σήμερα, 18 Απριλίου 1996: Το μακελειό στο Κάιρο που βύθισε την Ελλάδα στο πένθος – 18 Έλληνες νεκροί για ένα «τραγικό λάθος»

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Συμπληρώνονται σήμερα, 18 Απριλίου, ακριβώς 30 χρόνια από μία από τις πιο αιματηρές και αδιανόητες τραγωδίες που έπληξαν ποτέ τον ελληνισμό εκτός συνόρων. Ήταν το πρωινό της 18ης Απριλίου 1996, όταν ο ήλιος της Αιγύπτου «σκοτείνιασε» από τις σφαίρες των φανατικών ισλαμιστών, αφήνοντας πίσω του 18 νεκρούς Έλληνες τουρίστες και μια ολόκληρη χώρα σε κατάσταση σοκ. Το χρονικό εκείνης της ημέρας παραμένει μέχρι σήμερα μια ανοιχτή πληγή, υπενθυμίζοντας με τον πιο σκληρό τρόπο πώς η τύχη και η τυφλή βία μπορούν να μετατρέψουν ένα ταξίδι αναψυχής σε εθνική τραγωδία.

Το μακελειό έξω από το ξενοδοχείο Europa

Όλα ξεκίνησαν γύρω στις 11:00 το πρωί, στην περιοχή της Γκίζας, κοντά στις Πυραμίδες. Μια ομάδα 92 Ελλήνων τουριστών, οι περισσότεροι ηλικιωμένοι και συνταξιούχοι από την Αθήνα και τον Πειραιά, είχαν μόλις ολοκληρώσει την ξενάγησή τους και ετοιμάζονταν να επιβιβαστούν στο τουριστικό λεωφορείο έξω από το ξενοδοχείο «Europa». Η ατμόσφαιρα ήταν χαλαρή, γεμάτη αναμνήσεις από τα αξιοθέατα, μέχρι τη στιγμή που τέσσερις ένοπλοι άνδρες εμφανίστηκαν από το πουθενά.

Οι τρομοκράτες, οπλισμένοι με αυτόματα όπλα, άρχισαν να πυροβολούν αδιακρίτως κατά του πλήθους που περίμενε στο πεζοδρόμιο. Οι σφαίρες θέρισαν τους ανυποψίαστους τουρίστες, οι οποίοι δεν είχαν χρόνο ούτε να καταλάβουν τι συνέβαινε, πόσο μάλλον να καλυφθούν. Για αρκετά λεπτά, η περιοχή έξω από το ξενοδοχείο μετατράπηκε σε εμπόλεμη ζώνη. Οι κραυγές των τραυματιών και ο ήχος των ριπών συνέθεταν ένα σκηνικό κόλασης. Όταν οι δράστες διέφυγαν με ένα λευκό αυτοκίνητο, το πεζοδρόμιο είχε βαφτεί κόκκινο: 18 Έλληνες κείτονταν νεκροί, ενώ άλλοι 16 μεταφέρονταν αιμόφυρτοι στα νοσοκομεία του Καΐρου.

Η οργάνωση «Γκαμά αλ Ισλαμίγια» και το μοιραίο λάθος

Λίγες ώρες μετά την επίθεση, η τρομοκρατική οργάνωση «Γκαμά αλ Ισλαμίγια» (Ισλαμική Ομάδα) ανέλαβε την ευθύνη για το χτύπημα. Ωστόσο, η ανακοίνωσή τους προκάλεσε ακόμα μεγαλύτερη οργή και αποτροπιασμό. Οι φανατικοί ισλαμιστές ισχυρίστηκαν ότι ο στόχος τους δεν ήταν οι Έλληνες, αλλά Ισραηλινοί τουρίστες. Σύμφωνα με την οργάνωση, η επίθεση έγινε ως αντίποινα για τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο εκείνης της περιόδου.

Οι τρομοκράτες είχαν πληροφορίες ότι στο ξενοδοχείο «Europa» διέμεναν Ισραηλινοί και, βλέποντας το γκρουπ των Ελλήνων να επιβιβάζεται στο λεωφορείο, θεώρησαν λανθασμένα ότι επρόκειτο για τον στόχο τους. Η ειρωνεία της τύχης και το «τραγικό λάθος» της αναγνώρισης κόστισαν τη ζωή σε ανθρώπους που δεν είχαν καμία απολύτως σχέση με τη διένεξη στη Μέση Ανατολή. Οι Έλληνες τουρίστες έγιναν τα αθώα θύματα ενός ακήρυχτου πολέμου, πληρώνοντας με το αίμα τους τη φανατική τύφλωση των δραστών.

Εθνικό πένθος και η επιστροφή των θυμάτων

Η είδηση έφτασε στην Ελλάδα σαν κεραυνός εν αιθρία. Οι εικόνες από το Κάιρο με τα προσωπικά αντικείμενα των θυμάτων διασκορπισμένα στο πεζοδρόμιο συγκλόνισαν την κοινή γνώμη. Η τότε κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη κήρυξε εθνικό πένθος, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος Πάγκαλος και ο υπουργός Υγείας Κώστας Γείτονας μετέβησαν αμέσως στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα για να συντονίσουν τον επαναπατρισμό των σορών και των τραυματιών.

Η υποδοχή των θυμάτων στην αεροπορική βάση της Ελευσίνας παραμένει μια από τις πιο θλιβερές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Δεκαοκτώ φέρετρα τυλιγμένα με την ελληνική σημαία παρατάχθηκαν στην πίστα του αεροδρομίου, ενώ συγγενείς και επίσημοι ξέσπασαν σε λυγμούς. Η Αίγυπτος, από την πλευρά της, εξέφρασε τη βαθιά της οδύνη, με τον Πρόεδρο Χόσνι Μουμπάρακ να δεσμεύεται για την παραδειγματική τιμωρία των ενόχων, φοβούμενος παράλληλα το τεράστιο πλήγμα που θα δεχόταν ο τουρισμός της χώρας του.

Οι συνέπειες και η μνήμη 30 χρόνια μετά

Η επίθεση στο Europa άλλαξε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο η διεθνής κοινότητα έβλεπε την ασφάλεια των τουριστών στην Αίγυπτο. Οι αρχές του Καΐρου εξαπέλυσαν ένα ανηλεές κυνηγητό κατά των μελών της «Γκαμά αλ Ισλαμίγια», οδηγώντας πολλούς από αυτούς στην αγχόνη ή σε ισόβια κάθειρξη. Για την Ελλάδα, το 1996 έγινε η χρονιά που ο διεθνής τρόμος χτύπησε την πόρτα της με τον πιο βίαιο τρόπο, υπενθυμίζοντας ότι κανείς δεν είναι στο απυρόβλητο.

Σήμερα, τριάντα χρόνια μετά, οι μνήμες των επιζώντων παραμένουν ζωντανές. Άνθρωποι που είδαν τους φίλους και τους συντρόφους τους να πέφτουν δίπλα τους από τις σφαίρες, συνεχίζουν να κουβαλούν τα ψυχικά και σωματικά τραύματα εκείνης της ημέρας. Το μακελειό στο Κάιρο παραμένει ένα σύμβολο της παράλογης βίας του φανατισμού, αλλά και μια υπενθύμιση της αξίας της ειρήνης και της ασφάλειας. Η 18η Απριλίου θα είναι πάντα μια ημέρα μνήμης για τους 18 αδικοχαμένους Έλληνες που δεν επέστρεψαν ποτέ από το ταξίδι τους στην ιστορία.