Σαν σήμερα, 17 Μαρτίου 1934: Εγκαινιάζεται η Πάντειος Σχολή Πολιτικών Επιστημών στη Λεωφόρο Συγγρού
Σαν σήμερα, πριν από ακριβώς 92 χρόνια, η Αθήνα του μεσοπολέμου ζούσε μια στιγμή ιστορικής πνευματικής ανάτασης. Στις 17 Μαρτίου του 1934, μέσα σε μια ατμόσφαιρα επισημότητας και ελπίδας για το μέλλον της δημόσιας διοίκησης στην Ελλάδα, πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της Παντείου Σχολής Πολιτικών Επιστημών στο εμβληματικό κτήριο της Λεωφόρου Συγγρού. Ήταν η κατάληξη ενός οράματος που ξεκίνησε από τη βαθιά πίστη δύο ανδρών στη δύναμη της μόρφωσης και της πολιτικής παιδείας, και η αφετηρία ενός ιδρύματος που έμελλε να σφυρηλατήσει την πολιτική και κοινωνική σκέψη της χώρας για τον επόμενο αιώνα.
Η Λεωφόρος Συγγρού εκείνης της εποχής δεν θύμιζε σε τίποτα τον σημερινό πολύβουο αυτοκινητόδρομο. Ήταν ένας δρόμος που ακόμη διαμορφωνόταν, συνδέοντας το κέντρο της πρωτεύουσας με το Φάληρο, και η ανέγερση ενός τέτοιου οικοδομήματος σε εκείνο το σημείο συμβόλιζε την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό της Αθήνας. Τα εγκαίνια της Παντείου δεν ήταν απλώς η προσθήκη ενός ακόμη κτηρίου στον χάρτη της πόλης, αλλά η θεσμοθέτηση της ανάγκης για επιστημονική κατάρτιση των στελεχών του κράτους, ακολουθώντας τα πρότυπα των μεγάλων ευρωπαϊκών σχολών της εποχής.
Το όραμα του Αλέξανδρου Πάντου και η επιμονή του Γεωργίου Φραγκούδη
Η ιστορία της Παντείου ξεκινά αρκετά χρόνια πριν από τα εγκαίνια, μέσα από τις διαθήκες και τις ανησυχίες ανθρώπων που έβλεπαν την Ελλάδα να υστερεί στην οργάνωση του κράτους της. Ο Αλέξανδρος Πάντος, ένας ευκατάστατος Έλληνας που είχε σπουδάσει στην École Libre des Sciences Politiques στο Παρίσι, άφησε με τον θάνατό του το 1930 το σύνολο της περιουσίας του για την ίδρυση μιας αντίστοιχης σχολής στην πατρίδα του. Το κίνητρό του ήταν σαφές: η δημιουργία μιας ελίτ δημοσίων λειτουργών που θα διέπονταν από τις αρχές της επιστήμης και όχι της ευνοιοκρατίας.
Ωστόσο, η περιουσία του Πάντου δεν θα ήταν αρκετή χωρίς την καταλυτική παρουσία του Γεωργίου Φραγκούδη. Ο Φραγκούδης, ένας οραματιστής πολιτικός και διανοούμενος, είχε ήδη ιδρύσει από το 1927 την «Εκπαιδευτική Αναγέννηση» και είχε ξεκινήσει τις προσπάθειες για τη δημιουργία μιας Σχολής Πολιτικών Επιστημών. Η σύμπλευση του κληροδοτήματος του Πάντου με τις προσπάθειες του Φραγκούδη ήταν εκείνη που επέτρεψε την ανέγερση του κτηρίου στη Συγγρού. Ο Φραγκούδης θεωρείται δικαίως η ψυχή του ιδρύματος, καθώς ήταν εκείνος που πάλεψε με τη γραφειοκρατία και τις πολιτικές αντιξοότητες της εποχής για να δει το όνειρό του να παίρνει σάρκα και οστά.
VIRAL
Η θεμελίωση από τον Βενιζέλο και η τελετή των εγκαινίων
Η σημασία που έδινε το πολιτικό σύστημα της εποχής στην ίδρυση της Παντείου φαίνεται από το γεγονός ότι ο ίδιος ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε θέσει τον θεμέλιο λίθο του κτηρίου το 1828. Ο Βενιζέλος πίστευε ακράδαντα ότι η Ελλάδα χρειαζόταν μια σχολή που θα προετοίμαζε τους αυριανούς ηγέτες και διοικητικούς υπαλλήλους με σύγχρονες μεθόδους. Όταν έφτασε η 17η Μαρτίου 1934, ο Πάντος δεν ήταν πια στη ζωή για να δει το έργο του ολοκληρωμένο, αλλά η παρουσία του Φραγκούδη και της πνευματικής ελίτ της Αθήνας έδωσε στην τελετή έναν χαρακτήρα γιορτής της γνώσης.
Το κτήριο της Παντείου στη Συγγρού, έργο του αρχιτέκτονα Νικόλαου Κουρεμένου, αποτελούσε κόσμημα για την περιοχή. Με την κλασική του μεγαλοπρέπεια και τις καθαρές του γραμμές, εξέπεμπε το κύρος που αρμόζει σε ένα ίδρυμα πολιτικών επιστημών. Κατά την ημέρα των εγκαινίων, οι ομιλητές τόνισαν ότι η Σχολή θα αποτελούσε τον προμαχώνα της δημοκρατίας και του ορθολογισμού, σε μια περίοδο που η Ευρώπη άρχιζε να συγκλονίζεται από τις πρώτες σκοτεινές δυνάμεις του ολοκληρωτισμού. Η Πάντειος γεννήθηκε μέσα στον μεσοπόλεμο για να θωρακίσει τους θεσμούς της χώρας.
Η εξέλιξη της Σχολής και η συμβολή της στην κοινωνική σκέψη
Από το 1934 και μετά, η Πάντειος Σχολή Πολιτικών Επιστημών διέγραψε μια εντυπωσιακή πορεία. Στα πρώτα της χρόνια, επικεντρώθηκε στην εκπαίδευση των δημοσίων υπαλλήλων, προσφέροντας μαθήματα δικαίου, οικονομίας και κοινωνιολογίας που δεν υπήρχαν σε τέτοιο εύρος σε άλλα ιδρύματα. Σταδιακά, η Σχολή άρχισε να διευρύνει τους ορίζοντές της, αγκαλιάζοντας τις κοινωνικές επιστήμες, την ψυχολογία, την επικοινωνία και τη διεθνή πολιτική, μέχρι να μετεξελιχθεί το 1989 στο Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών.
Η επιλογή της Λεωφόρου Συγγρού αποδείχθηκε στρατηγική. Η Πάντειος έγινε τοπόσημο για την περιοχή, συνδέοντας το όνομά της με τη φοιτητική ζωή και τους αγώνες για δημοκρατία. Στα αμφιθέατρα της Παντείου δίδαξαν μερικές από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας, ενώ από τα θρανία της πέρασαν χιλιάδες νέοι που στελέχωσαν την πολιτική ζωή, τη δημοσιογραφία και τη δημόσια διοίκηση. Η κληρονομιά του Πάντου και του Φραγκούδη ζει μέσα από την κριτική σκέψη και την έρευνα που παράγεται καθημερινά στους χώρους του πανεπιστημίου.
Διαβάστε επίσης
Η Πάντειος ως φάρος εκσυγχρονισμού στον ελληνικό μεσοπόλεμο
Κοιτάζοντας πίσω σε εκείνη την ημέρα του Μαρτίου του 1934, αντιλαμβανόμαστε ότι τα εγκαίνια της Παντείου ήταν μια πράξη πίστης στο μέλλον της Ελλάδας. Σε μια εποχή οικονομικών δυσκολιών και πολιτικής αστάθειας, η επένδυση στην πολιτική επιστήμη ήταν μια δήλωση εκσυγχρονισμού. Η Σχολή κατάφερε να επιβιώσει από τη γερμανική κατοχή, τον εμφύλιο και τη δικτατορία, παραμένοντας πάντα ένας χώρος ελεύθερης διακίνησης ιδεών.
Σήμερα, καθώς το Πάντειον Πανεπιστήμιο συνεχίζει να πρωταγωνιστεί στην ακαδημαϊκή ζωή της χώρας, η επέτειος των εγκαινίων του κτηρίου της Συγγρού αποτελεί αφορμή για αναστοχασμό. Το όραμα για ένα κράτος που διοικείται από επιστήμονες με ήθος και γνώση παραμένει επίκαιρο. Η 17η Μαρτίου 1934 θα θυμίζει πάντα τη στιγμή που η ελληνική πολιτεία αποφάσισε να κοιτάξει κατάματα τις προκλήσεις της εποχής της, χτίζοντας έναν πνευματικό φάρο σε μια από τις πιο κεντρικές οδικές αρτηρίες της πρωτεύουσας.
0 ΣΧΟΛΙΑ