Σαν σήμερα, 16 Μαρτίου 1968: Σφαγή του Μι Λάι – Η ημέρα που η ανθρωπότητα «πέθανε» στη ζούγκλα του Βιετνάμ

16 Μαρτίου 1968. Μια ημερομηνία που παραμένει χαραγμένη στην παγκόσμια ιστορία ως το απόλυτο σύμβολο της κτηνωδίας του πολέμου και της ηθικής κατάρρευσης. Σαν σήμερα, πριν από 58 χρόνια, οι αμερικανικές δυνάμεις διέπραξαν στο Βιετνάμ ένα από τα πιο ειδεχθή εγκλήματα πολέμου του 20ού αιώνα: τη Σφαγή του Μι Λάι. Μέσα σε λίγες ώρες, ένα ήσυχο χωριό μετατράπηκε σε σφαγείο, με θύματα εκατοντάδες αμάχους, στην πλειονότητά τους γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένους.

Το χρονικό της θηριωδίας

Η επιχείρηση ξεκίνησε νωρίς το πρωί. Ο λόχος «Charlie» της 11ης Ταξιαρχίας Πεζικού των ΗΠΑ εισέβαλε στον οικισμό Μι Λάι, μέρος του ευρύτερου χωριού Σον Μι, στην επαρχία Κουάνγκ Νγκάι. Οι πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών ανέφεραν ότι στην περιοχή κρύβονταν δυνάμεις των Βιετκόνγκ. Η διαταγή που είχαν λάβει οι στρατιώτες από τους ανωτέρους τους, και συγκεκριμένα από τον λοχαγό Έρνεστ Μεντίνα και τον υπολοχαγό Ουίλιαμ Κάλει, ήταν σαφής: «Καταστρέψτε τα πάντα».

Ο επίσημος απολογισμός των Βιετναμέζων κάνει λόγο για 504 νεκρούς, ενώ οι αμερικανικές πηγές εκτιμούν τα θύματα μεταξύ 347 και 450

Ωστόσο, όταν οι στρατιώτες πάτησαν το πόδι τους στο χωριό, δεν βρήκαν εχθρούς. Δεν υπήρχαν Βιετκόνγκ, δεν υπήρχαν όπλα, δεν υπήρξε καμία αντίσταση. Βρήκαν μόνο χωρικούς που ετοίμαζαν το πρωινό τους. Αντί να σταματήσουν την επιχείρηση, οι Αμερικανοί στρατιώτες άρχισαν να πυροβολούν αδιάκριτα.
Ακολούθησαν σκηνές που προκαλούν αποτροπιασμό ακόμα και σήμερα. Άνθρωποι οδηγήθηκαν σε χαντάκια και εκτελέστηκαν ομαδικά. Γυναίκες βιάστηκαν πριν δολοφονηθούν. Παιδιά και βρέφη πυροβολήθηκαν εξ επαφής. Σπίτια πυρπολήθηκαν, ζώα σφάχτηκαν και πηγάδια δηλητηριάστηκαν. Ο επίσημος απολογισμός των Βιετναμέζων κάνει λόγο για 504 νεκρούς, ενώ οι αμερικανικές πηγές εκτιμούν τα θύματα μεταξύ 347 και 450.

Οι «φωτεινές» εξαιρέσεις και η συγκάλυψη

Μέσα στο σκοτάδι της σφαγής, υπήρξε μια πράξη ηρωισμού που διέσωσε ψήγματα ανθρωπιάς. Ο πιλότος ελικοπτέρου Χιου Τόμπσον, βλέποντας από ψηλά τη σφαγή, προσγείωσε το σκάφος του ανάμεσα στους στρατιώτες και τους έντρομους χωρικούς. Διέταξε τους άνδρες του να στρέψουν τα πολυβόλα κατά των συμπατριωτών τους αν εκείνοι συνέχιζαν να πυροβολούν αμάχους, καταφέρνοντας να διασώσει περίπου δέκα άτομα.
Παρά τη βαρύτητα του εγκλήματος, ο αμερικανικός στρατός προσπάθησε αρχικά να συγκαλύψει το γεγονός. Οι πρώτες αναφορές μιλούσαν για μια «μεγάλη νίκη κατά των Βιετκόνγκ». Η αλήθεια άρχισε να βγαίνει στο φως πάνω από έναν χρόνο αργότερα, χάρη στην επιμονή του στρατιώτη Ρόναλντ Ράιντεναουρ, ο οποίος έστειλε επιστολές στο Κογκρέσο, και κυρίως χάρη στο ρεπορτάζ του δημοσιογράφου Σέιμουρ Χερς, ο οποίος αποκάλυψε τη σφαγή τον Νοέμβριο του 1969.

VIRAL

Γιώργος Καλλιακμάνης: Αποκάλυψε αυτό που όλοι φοβόντουσαν για το γυναικείο πτώμα σε βαλίτσα!

Έθαψε την οικογένειά του κάτω από τη βεράντα και έγινε καπνός: Το άλυτο θρίλερ που παγώνει το αίμα

Τραγωδία στον Πειραιά: Μετά τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής – Ποιο ήταν το μοναδικό «παράθυρο σωτηρίας» των δύο νέων που έχασαν τη ζωή τους στο γκαράζ

Από τους 26 στρατιώτες που κατηγορήθηκαν αρχικά, μόνο ένας καταδικάστηκε: ο υπολοχαγός Ουίλιαμ Κάλει

Η δίκη και η παρωδία της δικαιοσύνης

Η αποκάλυψη του Μι Λάι συγκλόνισε την αμερικανική κοινή γνώμη και τροφοδότησε το αντιπολεμικό κίνημα σε όλο τον κόσμο. Η δικαιοσύνη, ωστόσο, αποδείχθηκε κατώτερη των περιστάσεων. Από τους 26 στρατιώτες που κατηγορήθηκαν αρχικά, μόνο ένας καταδικάστηκε: ο υπολοχαγός Ουίλιαμ Κάλει.
Ο Κάλει κρίθηκε ένοχος για τη δολοφονία 22 αμάχων και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη το 1971. Ωστόσο, μετά από παρέμβαση του προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον, η ποινή του μετατράπηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό, από τον οποίο αποφυλακίστηκε μετά από μόλις τρία χρόνια. Για πολλούς, ο Κάλει ήταν ο αποδιοπομπαίος τράγος, ενώ οι ανώτεροι αξιωματικοί που έδωσαν τις διαταγές έμειναν ατιμώρητοι.

Η ιστορική παρακαταθήκη: Ένα αιώνιο «Γιατί;»

Η σφαγή του Μι Λάι άλλαξε οριστικά τον τρόπο που ο κόσμος έβλεπε τον πόλεμο του Βιετνάμ. Κατέρριψε τον μύθο του «δίκαιου πολέμου» και της ηθικής ανωτερότητας των δυτικών δυνάμεων. Έγινε το μάθημα που διδάσκεται σε όλες τις στρατιωτικές ακαδημίες παγκοσμίως για την «υπακοή σε παράνομες διαταγές» και την ευθύνη του ατόμου απέναντι στην ανθρωπότητα.
Σήμερα, στο σημείο της σφαγής υπάρχει ένα μνημείο που θυμίζει τα ονόματα των θυμάτων. Η 16η Μαρτίου παραμένει μια ημέρα περισυλλογής για το πώς η πολεμική μηχανή μπορεί να μετατρέψει κανονικούς ανθρώπους σε τέρατα. Το Μι Λάι δεν ήταν απλώς ένα «λάθος» ή μια «παράπλευρη απώλεια»· ήταν η απόλυτη αποτυχία του ανθρώπινου πολιτισμού.