Σαν σήμερα, 14 Οκτωβρίου 1322: Η μάχη που άλλαξε την ιστορία – Ο Ρόμπερτ δε Μπρους νικά τους Άγγλους και ανακηρύσσει την ανεξαρτησία της Σκωτίας

Στην καρδιά των μεσαιωνικών συγκρούσεων που καθόρισαν το μέλλον της Μεγάλης Βρετανίας, η Μάχη του Μπάιλαντ στέκεται ως ένα από τα πιο κρίσιμα, αλλά και πιο παραγνωρισμένα, ορόσημα. Σαν σήμερα, στις 14 Οκτωβρίου του 1322, ο χαρισματικός σκωτσέζος πολέμαρχος Ρόμπερτ δε Μπρους πέτυχε μια εντυπωσιακή νίκη εναντίον του βασιλιά της Αγγλίας, Εδουάρδου Β’, σε μια αναμέτρηση που έλαβε χώρα βαθιά μέσα σε αγγλικό έδαφος. Η συγκεκριμένη νίκη δεν ήταν απλώς μια ακόμη μάχη στους Πολέμους της Σκωτσέζικης Ανεξαρτησίας, αλλά η αποφασιστική στρατιωτική κίνηση που ανάγκασε την Αγγλία να αναγνωρίσει, έστω και άτυπα, την κυριαρχία της Σκωτίας.

Για να κατανοήσει κανείς τη σημασία του Μπάιλαντ, πρέπει να κοιτάξει πίσω στη μεγάλη Μάχη του Μπάννοκμπερν το 1314. Εκείνη η νίκη ήταν η πρώτη που εδραίωσε την εξουσία του Ρόμπερτ δε Μπρους και έδειξε στον κόσμο ότι η Σκωτία δεν θα υποκύψει εύκολα στον αγγλικό ζυγό. Ωστόσο, ο Εδουάρδος Β’ αρνούνταν πεισματικά να αναγνωρίσει τον Μπρους ως βασιλιά, θεωρώντας τον επαναστάτη. Τα επόμενα χρόνια, ο πόλεμος συνεχίστηκε με σκωτσέζικες επιδρομές στα βόρεια εδάφη της Αγγλίας, οι οποίες είχαν ως στόχο να εξαντλήσουν τον εχθρό και να τον αναγκάσουν να έρθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Το 1322, ο Εδουάρδος Β’ ξεκίνησε μια τελευταία, μεγάλη εκστρατεία για να υποτάξει τη Σκωτία μια για πάντα. Προσπάθησε να εισβάλει με έναν μεγάλο στρατό, αλλά ο Μπρους χρησιμοποίησε την τακτική της «καμένης γης», αφήνοντας τους Άγγλους να λιμοκτονήσουν σε μια έρημη γη. Η αγγλική εισβολή κατέληξε σε φιάσκο, με τον στρατό να επιστρέφει στην Αγγλία αποδεκατισμένος από την πείνα και τις ασθένειες.

Ο Ρόμπερτ δε Μπρους είδε την τέλεια ευκαιρία για αντεπίθεση. Διέταξε τον στρατό του να διασχίσει τα σύνορα και να κινηθεί ταχύτατα προς το Γιόρκσαϊρ, όπου βρισκόταν ο Εδουάρδος Β’ με τα εναπομείναντα στρατεύματά του. Ο Άγγλος βασιλιάς είχε στρατοπεδεύσει σε ένα μοναστήρι, το Ριεβώ Αββαείο, αισθανόμενος ασφαλής. Ωστόσο, ο Μπρους προχώρησε σε μια από τις πιο τολμηρές κινήσεις της στρατιωτικής του καριέρας.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Μια αριστοτεχνική τακτική

Ο Εδουάρδος έστειλε τον στρατό του να παρατάξει τις δυνάμεις του στις απόκρημνες πλαγιές του Σάτον Μπανκ, ενός φυσικού οχυρού που προσέφερε στους Άγγλους ένα τεράστιο πλεονέκτημα. Οι Σκωτσέζοι ήταν αναγκασμένοι να επιτεθούν σε ανηφορικό έδαφος, ενώ οι Άγγλοι μπορούσαν να τους αποκρούουν εύκολα από ψηλά.

Ο Ρόμπερτ δε Μπρους αναγνώρισε την κατάσταση, αλλά δεν δίστασε. Διέταξε μια άμεση μετωπική επίθεση, με τους Σκωτσέζους να προσπαθούν να ανέβουν την απότομη πλαγιά. Την ίδια στιγμή, όμως, εκμεταλλεύτηκε τη γνώση των δυνάμεών του. Απέσπασε ένα τμήμα των Χαϊλάντερς, των ορεσίβιων Σκωτσέζων, οι οποίοι ήταν συνηθισμένοι σε δύσκολα εδάφη, και τους έστειλε να κάνουν μια παράκαμψη, να ανέβουν από ένα πιο δύσβατο αλλά αφύλακτο μονοπάτι και να επιτεθούν από τα πλάγια στους Άγγλους.

Η τακτική του ήταν αριστοτεχνική. Ενώ οι Άγγλοι ήταν απασχολημένοι με την μετωπική επίθεση, οι Χαϊλάντερς εμφανίστηκαν ξαφνικά από τα πλάγια. Η έκπληξη ήταν τόσο μεγάλη που ο αγγλικός στρατός πανικοβλήθηκε και διαλύθηκε. Η μάχη μετατράπηκε σε μια ολοκληρωτική ήττα για τον Εδουάρδο Β’.

Η φυγή και η επίσημη αναγνώριση

Ο ίδιος ο βασιλιάς των Άγγλων κινδύνεψε να αιχμαλωτιστεί. Έφυγε βιαστικά από το μοναστήρι του Ριεβώ Αββαείου, εγκαταλείποντας όχι μόνο τον στρατό του, αλλά και τα προσωπικά του υπάρχοντα, τον θησαυρό του, ακόμη και τη Μεγάλη Σφραγίδα της Αγγλίας, το σύμβολο της βασιλικής εξουσίας. Ήταν μια εξευτελιστική φυγή που έδειξε την πλήρη αδυναμία του να αντιμετωπίσει τον Ρόμπερτ δε Μπρους.

Η νίκη στο Μπάιλαντ ήταν η πιο σημαντική για τους Σκωτσέζους από το Μπάννοκμπερν. Ο Μπρους είχε πλέον τον πλήρη έλεγχο της κατάστασης και η στρατιωτική του υπεροχή ήταν αναμφισβήτητη. Η Αγγλία ήταν σε κατάσταση σοκ, και η αδυναμία του Εδουάρδου να τον αντιμετωπίσει ενίσχυσε τη θέση του Μπρους.

Η Μάχη του Μπάιλαντ ανάγκασε την Αγγλία να εγκαταλείψει τις προσπάθειες για πλήρη υποταγή της Σκωτίας. Μόλις πέντε χρόνια αργότερα, το 1327, ο Εδουάρδος Β’ ανατράπηκε και ο γιος του, Εδουάρδος Γ’, υπέγραψε την Συνθήκη του Εδιμβούργου-Νορθάμπτον το 1328. Με τη συνθήκη αυτή, η Αγγλία αναγνώριζε επίσημα την ανεξαρτησία της Σκωτίας και τον Ρόμπερτ δε Μπρους ως τον νόμιμο βασιλιά της.

Η νίκη στο Μπάιλαντ δεν ήταν μόνο μια στρατιωτική επιτυχία. Ήταν το κύκνειο άσμα του αγώνα του Μπρους για την αναγνώριση του σκωτσέζικου έθνους. Χωρίς αυτή την αποφασιστική μάχη, ίσως η ιστορία της Σκωτίας να είχε γραφτεί πολύ διαφορετικά. Η σημερινή επέτειος μας θυμίζει έναν ήρωα που με ευφυΐα και αποφασιστικότητα έδωσε την ελευθερία σε έναν λαό.