Σαν σήμερα, 12 Μαρτίου 1938: Η μεγάλη προδοσία της Βιέννης – Το «Άνσλους» και η αρχή του τέλους για την Ευρώπη

Η 12η Μαρτίου του 1938 παραμένει μια από τις πιο σκοτεινές επετείους της ευρωπαϊκής ιστορίας, καθώς σηματοδοτεί τη στιγμή που η ναζιστική Γερμανία του Αδόλφου Χίτλερ κατέλυσε την ανεξαρτησία μιας κυρίαρχης χώρας χωρίς να πέσει ούτε ένας πυροβολισμός. Η προσάρτηση της Αυστρίας στο Γ’ Ράιχ, γνωστή με τον ιστορικό όρο «Άνσλους» (Anschluss), δεν ήταν απλώς μια εδαφική επέκταση, αλλά η πρώτη μεγάλη επίδειξη ισχύος του ναζισμού που αποκάλυψε την αδυναμία των δυτικών δημοκρατιών να αναχαιτίσουν τον επερχόμενο όλεθρο. Σαν σήμερα, πριν από οκτώ και πλέον δεκαετίες, οι γερμανικές μεραρχίες διέσχιζαν τα σύνορα, μετατρέποντας την Αυστρία από γειτονικό κράτος στην επαρχία «Όστμαρκ» της ναζιστικής αυτοκρατορίας.

Το στρατηγικό σχέδιο και η ψυχολογική τρομοκρατία

Η ιδέα της ένωσης όλων των γερμανόφωνων λαών κάτω από μια κοινή διοίκηση αποτελούσε κεντρικό πυλώνα της ιδεολογίας του Χίτλερ, όπως αυτή είχε διατυπωθεί ήδη από το «Ο Αγών μου». Για τον Χίτλερ, ο οποίος γεννήθηκε στην Αυστρία, η προσάρτηση της γενέτειράς του δεν ήταν μόνο γεωπολιτικός στόχος, αλλά και προσωπική εμμονή. Η προετοιμασία για το «Άνσλους» ξεκίνησε πολύ πριν από τον Μάρτιο του 1938, με τη συστηματική υπονόμευση της αυστριακής κυβέρνησης από το εγχώριο ναζιστικό κόμμα, το οποίο χρηματοδοτούνταν και κατευθυνόταν απευθείας από το Βερολίνο.

Η προετοιμασία για το «Άνσλους» ξεκίνησε πολύ πριν από τον Μάρτιο του 1938

Τον Φεβρουάριο του 1938, ο Αυστριακός καγκελάριος Κουρτ φον Σούσνιγκ κλήθηκε στην κατοικία του Χίτλερ στο Μπερχτεσγκάντεν. Εκεί, κάτω από καταιγισμό απειλών για άμεση στρατιωτική εισβολή, αναγκάστηκε να υπογράψει μια συμφωνία που ουσιαστικά παρέδιδε τον έλεγχο της χώρας στους Ναζί, διορίζοντας τον εγκάθετο του Βερολίνου, Άρτουρ Ζάις-Ίνκουαρτ, ως Υπουργό Εσωτερικών. Ο Σούσνιγκ, σε μια ύστατη προσπάθεια να διασώσει την κυριαρχία της χώρας του, ανακοίνωσε τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για τις 13 Μαρτίου, ελπίζοντας ότι ο αυστριακός λαός θα ψήφιζε υπέρ της ανεξαρτησίας. Ο Χίτλερ, εξοργισμένος από αυτή την κίνηση, διέταξε την άμεση εισβολή πριν προλάβουν να στηθούν οι κάλπες.

Η «θερμή υποδοχή» στη ναζιστική προπαγάνδα του Γκέμπελς για να παρουσιάσει την εισβολή ως μια ειρηνική επανένωση αδελφών λαών

Η ελαστική είσοδος και η λαϊκή αποδοχή

Όταν τα γερμανικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Αυστρία τα ξημερώματα της 12ης Μαρτίου, δεν αντιμετώπισαν καμία αντίσταση. Αντιθέτως, σε πολλές πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Βιέννης και του Λιντς, οι στρατιώτες έγιναν δεκτοί με επευφημίες, λουλούδια και ναζιστικές σημαίες από ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Η εικόνα αυτή της «θερμής υποδοχής» χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τη ναζιστική προπαγάνδα του Γκέμπελς για να παρουσιάσει την εισβολή ως μια ειρηνική επανένωση αδελφών λαών.

VIRAL

Θρίλερ στη Κυψέλη: Φόβοι ότι η σορός στη βαλίτσα ενδέχεται να ανήκει στην 50χρονη Κινέζα μεταφράστρια που εξαφανίστηκε μυστηριωδώς από την Αρτέμιδα!

Σε ομηρία ένα ολόκληρο χωριό: Η σκοτεινή δράση του προέδρου κοινότητας, του αδερφού του και του πυροσβέστη με τους εμπρησμούς

Φως στο σκοτάδι: Το «μαύρο τετράδιο» του Μπάμπη Κούτσικου αποκάλυψε το κίνητρο πίσω από τη σφαγή στον βάλτο!

Ωστόσο, πίσω από τους πανηγυρισμούς κρυβόταν μια άλλη, πιο αιματηρή πραγματικότητα. Ταυτόχρονα με τον στρατό, στην Αυστρία εισήλθε και η Γκεστάπο μαζί με τα τάγματα των Ες-Ες. Οι συλλήψεις πολιτικών αντιπάλων, σοσιαλιστών, κομμουνιστών και κυρίως Εβραίων ξεκίνησαν μέσα σε λίγες ώρες. Η Βιέννη, μια πόλη με πλούσια εβραϊκή παράδοση και πολιτισμό, έγινε μάρτυρας σκηνών απίστευτης βαρβαρότητας, όπου Εβραίοι πολίτες εξαναγκάζονταν να καθαρίζουν τους δρόμους με βούρτσες κάτω από τα γέλια και τις ύβρεις του όχλου. Το «Άνσλους» σηματοδότησε την άμεση εφαρμογή των ρατσιστικών νόμων της Νυρεμβέργης στην Αυστρία, οδηγώντας χιλιάδες ανθρώπους στην εξορία, τη φυλάκιση και τελικά στον θάνατο.

Η απάθεια της δύσης και ο δρόμος προς τον πόλεμο

Η διεθνής αντίδραση στο «Άνσλους» υπήρξε απελπιστικά υποτονική. Παρά το γεγονός ότι η προσάρτηση αποτελούσε κατάφωρη παραβίαση της Συνθήκης των Βερσαλλιών, η οποία απαγόρευε ρητά την ένωση Γερμανίας και Αυστρίας, η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία περιορίστηκαν σε χλιαρές διπλωματικές διαμαρτυρίες. Η πολιτική του «κατευνασμού» βρισκόταν στο απόγειό της. Οι δυτικές δυνάμεις πίστευαν λανθασμένα ότι ικανοποιώντας τις εδαφικές διεκδικήσεις του Χίτλερ θα απέφευγαν μια νέα παγκόσμια σύρραξη.

Αυτή η αδράνεια όμως λειτούργησε ως «πράσινο φως» για τον δικτάτορα. Η επιτυχία της επιχείρησης στην Αυστρία ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση της Βέρμαχτ και του επέτρεψε να στρέψει αμέσως το βλέμμα του προς την Τσεχοσλοβακία και τη Σουηδία. Το «Άνσλους» ήταν το πρώτο κομμάτι του ντόμινο που θα οδηγούσε αναπόφευκτα στην εισβολή στην Πολωνία το 1939 και στην έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Σήμερα, η επέτειος της 12ης Μαρτίου υπενθυμίζει τη σημασία της εθνικής κυριαρχίας και τους κινδύνους που ελλοχεύουν όταν η διεθνής κοινότητα κλείνει τα μάτια στον αυταρχισμό. Η Αυστρία, μετά το τέλος του πολέμου, χρειάστηκε δεκαετίες για να επεξεργαστεί το παρελθόν της και να αποδεχθεί ότι δεν υπήρξε μόνο το «πρώτο θύμα» του ναζισμού, αλλά και μια χώρα που, σε ένα κρίσιμο σημείο, άνοιξε τις πόρτες της στον κατακτητή, αλλάζοντας για πάντα τη μοίρα της Ευρώπης.