Σαν σήμερα, 08 Ιουνίου 1928: Ο επικός αεροπορικός άθλος του «Ελλάς» – Πώς δύο Έλληνες αεροπόροι δάμασαν τη Μεσόγειο σε 20 ημέρες

Μια από τις πιο λαμπρές, ένδοξες και ταυτόχρονα άγνωστες σελίδες της ελληνικής αεροπορικής ιστορίας γράφτηκε σαν σήμερα, στις 8 Ιουνίου του 1928. Εκείνο το μακρινό πρωινό, η καρδιά της ελληνικής αεροπορίας χτυπούσε δυνατά στο αεροδρόμιο του Τατοΐου. Κάτω από τον αττικό ουρανό, ένα διπλάνο αεροσκάφος τύπου Breguet 19, που έφερε με υπερηφάνεια το όνομα «Ελλάς», απογειωνόταν με έναν σκοπό που για τα δεδομένα της εποχής φάνταζε σχεδόν αυτοκτονικός: να πραγματοποιήσει τον πλήρη γύρο της Μεσογείου.
Στο πιλοτήριο βρίσκονταν δύο άνδρες με ατσάλινη θέληση και βαθιά πίστη στις δυνατότητές τους: ο έμπειρος συνταγματάρχης Χρήστος Αδαμίδης και ο νεαρός αλλά ικανότατος υπολοχαγός Ευάγγελος Παπαδάκος. Το εγχείρημά τους δεν ήταν απλώς μια δοκιμή αντοχής, αλλά μια εθνική αποστολή για να αποδειχθεί διεθνώς ότι η Ελλάδα διέθετε μια σύγχρονη αεροπορία και πιλότους παγκόσμιας κλάσης. Είκοσι ημέρες αργότερα, έχοντας διανύσει το ασύλληπτο για την εποχή νούμερο των 12.000 χιλιομέτρων, ο άθλος θα γινόταν πραγματικότητα.
Το όραμα, το αεροσκάφος και οι πρωταγωνιστές
Στα τέλη της δεκαετίας του 1920, η αεροπλοΐα παγκοσμίως βρισκόταν ακόμη σε ρομαντικό αλλά και επικίνδυνο στάδιο. Τα αεροπλάνα ήταν ξύλινες ή μεταλλικές κατασκευές με υφασμάτινες επικαλύψεις, τα όργανα ναυτιλίας ήταν υποτυπώδη και οι πιλότοι πετούσαν βασιζόμενοι κυρίως στην οπτική επαφή με το έδαφος και το ένστικτό τους. Η ελληνική στρατιωτική αεροπορία, προσπαθώντας να ανασυγκροτηθεί μετά τις περιπέτειες των προηγούμενων ετών, είχε προμηθευτεί τα γαλλικά διθέσια αεροσκάφη αναγνώρισης και βομβαρδισμού Breguet 19, τα οποία θεωρούνταν από τα πιο αξιόπιστα της περιόδου.
Η ιδέα για τον γύρο της Μεσογείου ανήκε στον Χρήστο Αδαμίδη, έναν από τους πρωτοπόρους της ελληνικής αεροπορίας, ο οποίος είχε διακριθεί για τη δράση του στους Βαλκανικούς Πολέμους και στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Μαζί με τον υπολοχαγό Ευάγγελο Παπαδάκο, έναν εξαιρετικό τεχνικό και πλοηγό, αποφάσισαν να μετατρέψουν ένα από τα Breguet της αεροπορίας σε ένα αεροσκάφος μεγάλων αποστάσεων. Αφαίρεσαν τον οπλισμό, πρόσθεσαν επιπλέον δεξαμενές καυσίμων για να αυξήσουν την αυτονομία και έβαψαν στην άτρακτο με μεγάλα γράμματα τη λέξη «Ελλάς».
Η απογείωση από το Τατόι και οι σταθμοί μιας επικίνδυνης διαδρομής
Όταν το «Ελλάς» απογειώθηκε από το Τατόι στις 8 Ιουνίου 1928, κανείς δεν μπορούσε να εγγυηθεί την επιστροφή του. Το δρομολόγιο που είχε σχεδιαστεί περιλάμβανε τη διάσχιση τριών ηπείρων (Ευρώπη, Ασία, Αφρική) και την προσέγγιση πόλεων με τελείως διαφορετικές κλιματικές και γεωγραφικές συνθήκες.
Οι δύο Έλληνες αεροπόροι πέταξαν αρχικά προς τα Βαλκάνια, φτάνοντας στο Βουκουρέστι και στη συνέχεια στράφηκαν δυτικά προς την Κεντρική Ευρώπη. Πέρασαν πάνω από το Βελιγράδι, το Ζάγκρεμπ και τη Βιέννη, γνωρίζοντας την αποθέωση σε κάθε ενδιάμεσο σταθμό από τις τοπικές αρχές και την ελληνική ομογένεια. Η συνέχεια τους έφερε στο Παρίσι και από εκεί στη Λιόν και τη Μασσαλία.
Το πιο επικίνδυνο κομμάτι, ωστόσο, ξεκίνησε όταν το αεροπλάνο έπρεπε να διασχίσει την Ιβηρική Χερσόνησο και να περάσει στη Βόρεια Αφρική. Οι αεροπόροι αντιμετώπισαν σφοδρές καταιγίδες, ισχυρούς ανέμους και προβλήματα στην τροφοδοσία καυσίμων. Παρ’ όλα αυτά, κατάφεραν να φτάσουν στη Μαδρίτη, να διασχίσουν τα στενά του Γιβραλτάρ και να πατήσουν το πόδι τους στην Αφρική, προσεγγίζοντας την Καζαμπλάνκα και το Αλγέρι. Από εκεί, πετώντας πάνω από την έρημο και τις ακτές της Μεσογείου, έφτασαν στην Τρίπολη της Λιβύης, στο Κάιρο και στη συνέχεια στη Βηρυτό, πριν πάρουν τον δρόμο της επιστροφής μέσω της Μικράς Ασίας.
20 ημέρες στον αέρα: Η θριαμβευτική επιστροφή
Στις 28 Ιουνίου 1928, ακριβώς είκοσι ημέρες μετά την αναχώρησή τους, το «Ελλάς» φάνηκε ξανά στον ορίζοντα της Αττικής. Η είδηση της επιστροφής τους είχε προκαλέσει ρίγη ενθουσιασμού σε ολόκληρη τη χώρα. Χιλιάδες πολίτες, σύσσωμη η στρατιωτική ηγεσία και εκπρόσωποι της κυβέρνησης είχαν κατακλύσει το αεροδρόμιο του Τατοΐου για να υποδεχθούν τους δύο ήρωες.
Όταν οι τροχοί του Breguet 19 ακούμπησαν ξανά στο ελληνικό χώμα, ο Αδαμίδης και ο Παπαδάκος είχαν γράψει ιστορία. Είχαν διανύσει περίπου 12.000 χιλιόμετρα, συμπληρώνοντας περισσότερες από 70 ώρες καθαρής πτήσης, χωρίς κανένα σοβαρό ατύχημα και χωρίς να αλλάξουν κινητήρα, γεγονός που αποτελούσε τεχνικό θρίαμβο για την εποχή.
Το επίτευγμα αυτό χαιρετίστηκε από τον διεθνή Τύπο ως ένας από τους μεγαλύτερουςαεροπορικούς άθλους της χρονιάς. Η μικρή και καθημαγμένη από τους πολέμους Ελλάδα απέδειξε ότι μπορούσε να κοιτάξει στα μάτια τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής στον τομέα της τεχνολογίας και της αεροπλοΐας.
Διαβάστε επίσης
Η κληρονομιά του «Ελλάς»
Η επιτυχία του γύρου της Μεσογείου έδωσε τεράστια ώθηση στην ελληνική αεροπορία. Λίγους μήνες αργότερα, το 1929, ιδρύθηκε το αυτόνομο υπουργείο Αεροπορίας με πρωτοβουλία του Ελευθερίου Βενιζέλου, οδηγώντας το 1930 στη γέννηση της ενιαίας Πολεμικής Αεροπορίας, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.
Η πτήση του «Ελλάς» δεν ήταν απλώς μια περιπέτεια. Ήταν το σύμβολο μιας Ελλάδας που ήθελε να εκσυγχρονιστεί, να ξεπεράσει τα σύνορά της και να πετάξει ψηλά. Σαν σήμερα, 8 Ιουνίου, θυμόμαστε τον Χρήστο Αδαμίδη και τον Ευάγγελο Παπαδάκο, δύο ανθρώπους που με ένα εύθραυστο αεροπλάνο και τεράστια καρδιά, έκαναν τον κόσμο να υποκλιθεί στα ελληνικά φτερά.






0 ΣΧΟΛΙΑ