Σαν σήμερα, 05 Νοεμβρίου 1605: Πυρίτιδα, προδοσία και το χαμόγελο της Μοναρχίας – Η συνωμοσία που γέννησε τη «Bonfire Night»

Σαν σήμερα, στις 5 Νοεμβρίου του 1605, η Αγγλία βρέθηκε μια ανάσα από την ανατροπή του πολιτικού και θρησκευτικού της καθεστώτος. Η περίφημη «Συνωμοσία της Πυρίτιδας» (Gunpowder Plot), ένα σχέδιο ακραίων Καθολικών να ανατινάξουν το Βρετανικό Κοινοβούλιο και να δολοφονήσουν τον βασιλιά Ιάκωβο Α’ κατά την επίσημη έναρξη των εργασιών του, αποκαλύφθηκε την τελευταία στιγμή, σώζοντας τη μοναρχία και ενισχύοντας την επικράτηση του Προτεσταντισμού.

Το πρόσωπο που έμεινε στην ιστορία ως ο αρχηγός, Γκάι Φοκς (Guy Fawkes), ήταν στην πραγματικότητα ο εκτελεστής του σχεδίου. Ο πραγματικός εγκέφαλος και η κινητήρια δύναμη πίσω από τη συνωμοσία ήταν ο Ρόμπερτ Κέιτσμπι (Robert Catesby).

Το θρησκευτικό υπόβαθρο και η οργή

Η συνωμοσία είχε τις ρίζες της στη βαθιά θρησκευτική πόλωση της Αγγλίας. Οι Άγγλοι Καθολικοί ανέμεναν μεγαλύτερη ανεξιθρησκία υπό τον Βασιλιά Ιάκωβο Α’. Η σύζυγός του, Άννα της Δανίας, ήταν Καθολική, και ο βασιλιάς αρχικά φάνηκε συμπαθής. Ωστόσο, οι ελπίδες αυτές διαψεύστηκαν το 1604, όταν ο Ιάκωβος δήλωσε στο Κοινοβούλιο ότι «αποστρεφόταν» την Καθολική πίστη και διέταξε όλους τους Ιησουίτες και Καθολικούς ιερείς να εγκαταλείψουν το βασίλειο.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Αυτή η πράξη ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για τον Ρόμπερτ Κέιτσμπι. Ο Κέιτσμπι, γόνος μιας επιφανούς Καθολικής οικογένειας που είχε υποστεί διώξεις, συνέλαβε την ιδέα της «αποκεφαλιστικής επίθεσης» ή τυραννοκτονίας: να ανατινάξει τον Βασιλιά, τους Υπουργούς και τα μέλη του Κοινοβουλίου κατά την τελετή έναρξης των εργασιών του.

Το σχέδιο: Πυρίτιδα κάτω από τη Βουλή

Ο Κέιτσμπι άρχισε να στρατολογεί μια μικρή ομάδα φανατικών Καθολικών, συμπεριλαμβανομένων των Τόμας Πέρσι (Thomas Percy), Τόμας Γουίντουρ (Thomas Winter) και του στρατιώτη Γκάι Φοκς. Ο Φοκς, έχοντας στρατιωτική εμπειρία με εκρηκτικά από την θητεία του στον ισπανικό στρατό, επιλέχθηκε για να αναλάβει το ρόλο του εκρηκτικού εμπειρογνώμονα και του εκτελεστή.

Οι συνωμότες, αφού νοίκιασαν ένα σπίτι δίπλα στη Βουλή των Λόρδων, κατάφεραν να νοικιάσουν ένα κελάρι που εκτεινόταν ακριβώς κάτω από την Αίθουσα των Λόρδων. Εκεί, συγκέντρωσαν 36 βαρέλια πυρίτιδας—περίπου 1,4 τόνους—αρκετά για να ισοπεδώσουν ολόκληρο το κτίριο. Το σχέδιο ήταν η έκρηξη της 5ης Νοεμβρίου να είναι ο πρόλογος μιας λαϊκής εξέγερσης στα Μίντλαντς, όπου θα απήγαγαν την εννιάχρονη κόρη του βασιλιά, Πριγκίπισσα Ελισάβετ, για να την εγκαταστήσουν ως Καθολική βασίλισσα-μαριονέτα.

Η αποκάλυψη: Ένα ανώνυμο γράμμα και η σύλληψη

Το σχέδιο κατέρρευσε την τελευταία στιγμή λόγω προδοσίας. Στις 26 Οκτωβρίου 1605, ο Λόρδος Μόντεγκλ (William Parker, 4th Baron Monteagle), ένας Καθολικός μέλος του Κοινοβουλίου, έλαβε ένα ανώνυμο προειδοποιητικό γράμμα, το οποίο τον συμβούλευε να μην παραστεί στην επίσημη έναρξη. Ο Μόντεγκλ έδειξε αμέσως το γράμμα στις αρχές.

Λίγο πριν τα μεσάνυχτα της 4ης Νοεμβρίου, ο Σερ Τόμας Κναϊβέτ (Sir Thomas Knyvet) έκανε έρευνα στο κελάρι. Βρήκε τον Γκάι Φοκς, ο οποίος συστήθηκε αρχικά ως Τζον Τζόνσον, να «περιμένει» με ένα φιτίλι, ένα κουτί σπίρτα και τα 36 βαρέλια πυρίτιδας κρυμμένα κάτω από κάρβουνο και ξύλα. Ο Φοκς συνελήφθη επί τόπου.

Η τιμωρία και ο θρύλος του Φοκς

Ο Γκάι Φοκς οδηγήθηκε στον Πύργο του Λονδίνου, όπου, υπό βασανιστήρια (πιθανότατα στον «πάγκο βασανιστηρίων» ή rack), αποκάλυψε τελικά τις ταυτότητες των συνομωτών του. Όλοι οι επιζώντες συνωμότες, συμπεριλαμβανομένου του Φοκς, δικάστηκαν και καταδικάστηκαν σε θάνατο για εσχάτη προδοσία.

Ο Κέιτσμπι, ο εγκέφαλος της συνωμοσίας, σκοτώθηκε νωρίτερα, στις 8 Νοεμβρίου 1605, ενώ αντιστέκονταν στα κυβερνητικά στρατεύματα στο Χόλμπιτς Χάουζ (Holbeche House).

Ο Γκάι Φοκς επρόκειτο να εκτελεστεί στις 31 Ιανουαρίου 1606. Ωστόσο, τη στιγμή που ανέβαινε στην αγχόνη, πήδηξε από τη σκάλα ή έπεσε, σπάζοντας τον λαιμό του και πεθαίνοντας ακαριαία. Με αυτόν τον τρόπο, απέφυγε την πλήρη φρίκη της ποινής του απαγχονισμού, του τεμαχισμού και του εκσπλαχνισμού.

Η αποτυχία της συνωμοσίας γιορτάζεται έκτοτε στη Βρετανία ως Bonfire Night (Νύχτα της Φωτιάς) ή Guy Fawkes Day, με πυροτεχνήματα, φωτιές και το κάψιμο ομοιωμάτων του Φοκς, ενός ανθρώπου που, αν και ήταν απλώς ο εκτελεστής, έγινε το αθάνατο πρόσωπο της πιο διάσημης πράξης προδοσίας στην αγγλική ιστορία.