O Ευαγόρας Παλληκαρίδης στο… Champions League: Ποιος ήταν ο 19χρονος που απεικονίζεται στο σήμα της Πάφου; Διέταξε την δολοφονία του η Βασίλισσα Ελισάβετ

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, το όνομα του οποίου είναι άγνωστο στους περισσότερους, αποτελεί το εθνικό έμβλημα της Πάφου FC, η οποία μετά από 11 χρόνια από την ίδρυσή της προκρίθηκε σε τελική φάση του Champions League. Η μορφή του απεικονίζεται στο σήμα της ομάδας, ως φόρος τιμής σε έναν ήρωα που, σε ηλικία μόλις 19 ετών, θυσιάστηκε για την ελευθερία της Κύπρου. Ποιος ήταν όμως ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης και γιατί η ιστορία του συνδέθηκε τόσο άρρηκτα με την πόλη του και το ποδόσφαιρο;

Η πρώτη πράξη αντίστασης και η φλόγα της ελευθερίας

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης γεννήθηκε το 1938 στην Πάφο και ήταν ένα ανήσυχο πνεύμα. Από τα εφηβικά του χρόνια, πρωταγωνιστούσε στις διαδηλώσεις κατά της Αγγλοκρατίας στην Κύπρο. Μια από τις πρώτες του πράξεις αντίστασης συνέβη την 1η Απριλίου 1953, όταν ήταν μόλις 15 ετών.

VIRAL

Δραματικές εξελίξεις στην Καλαμάτα: Δεν μπορεί να αναλάβει τις κόρες της 39χρονης η θεία τους – Τι συμβαίνει

Τι είπε ο 75χρονος στην Ναύπακτο: «Κόλλησε το γκάζι, τι έγινε… και πήγα κι έπεσα πάνω στα 3 μηχανάκια» – Ξέσπασε ο Ευαγγελάτος

Στην φυλακή γνωστός Έλληνας τραγουδιστής: Κατηγορείται για αποπλάνηση ανήλικης κατ΄εξακολούθηση – Τι συνέβη

Στην Πάφο, στο «Ιακώβιο Γυμναστήριο», οι Βρετανοί είχαν αναρτήσει τη σημαία του Ηνωμένου Βασιλείου ενόψει της στέψης της Βασίλισσας Ελισάβετ Β’. Η κίνηση αυτή εξόργισε τους μαθητές, οι οποίοι, την παραμονή της στέψης, οργάνωσαν διαδήλωση με αίτημα να υποσταλεί η βρετανική σημαία. Ο 15χρονος Ευαγόρας, γεμάτος πάθος, αναρριχήθηκε στον ιστό, κατέβασε και έσκισε την σημαία. Το γεγονός αυτό έδωσε το έναυσμα για την επέκταση των διαδηλώσεων, με τους μαθητές και το πλήθος να συγκρούονται με την αστυνομία, η οποία ενισχύθηκε από Τούρκους. Παρά την απειλή της αστυνομίας, ο διοικητής έδωσε εντολή να αποσυρθούν, καθώς δεν ήθελε η στέψη της βασίλισσας να αμαυρωθεί με αίμα. Έτσι, η Πάφος έγινε το μόνο μέρος όπου δεν γιορτάστηκε η στέψη. Ο Ευαγόρας συνελήφθη, αλλά αφέθηκε ελεύθερος λόγω της μικρής του ηλικίας.

Η ένταξη στην ΕΟΚΑ και το τελευταίο γράμμα

Σε ηλικία 17 χρόνων, ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης εγκατέλειψε το σχολείο και εντάχθηκε στις αντάρτικες ομάδες της ΕΟΚΑ, αφιερώνοντας τη ζωή του στον αγώνα για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Στις 17 Νοεμβρίου 1955, συνελήφθη σε μια διαδήλωση και η δίκη του ορίστηκε για τις 6 Δεκεμβρίου. Μια μέρα πριν τη δίκη, μπαίνει κρυφά στο σχολείο του και αφήνει στην έδρα ένα συγκλονιστικό σημείωμα-ποίημα, που έμελλε να γίνει το τελευταίο του γράμμα. Με στίχους γεμάτους πάθος και ελευθερία, ο Ευαγόρας έγραφε:

«Θα πάρω μιαν ανηφοριά θα πάρω μονοπάτια να βρω τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά… Γειά σας παλιοί συμμαθηταί. Τα τελευταία λόγια τα γράφω σήμερα για σας. Κι όποιος θελήσει για να βρει ένα χαμένο αδελφό, ένα παλιό του φίλο, ας πάρει μιαν ανηφοριά ας πάρει μονοπάτια να βρει τα σκαλοπάτια που παν στη Λευτεριά. Με την ελευθερία μαζί, μπορεί να βρει και μένα. Αν ζω, θα μ΄βρει εκεί».

Η δίκη, η καταδίκη και ο απαγχονισμός

Στις 18 Δεκεμβρίου 1956, ο Ευαγόρας, μαζί με δύο συναγωνιστές του, συνελήφθησαν από βρετανική περίπολο καθώς μετέφεραν όπλα και τρόφιμα. Παρότι το όπλο του ήταν ανέτοιμο προς χρήση, κατηγορήθηκε για κατοχή και διακίνηση οπλισμού. Στη δίκη του, στις 25 Φεβρουαρίου, ο Παλληκαρίδης, παρά τις αντιρρήσεις των δικηγόρων του, παραδέχθηκε την ενοχή του, δηλώνοντας με σθένος: «Γνωρίζω ότι θα με κρεμάσετε. Ό,τι έκαμα το έκαμα ως Έλλην Κύπριος όστις ζητεί την Ελευθερίαν του. Τίποτα άλλο».

Η καταδίκη του προκάλεσε ένα παγκόσμιο κύμα διαμαρτυριών για να του απονεμηθεί χάρη. Η ελληνική κυβέρνηση, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, βρετανοί βουλευτές, συντεχνίες, ακόμα και ο Αμερικανός Γερουσιαστής Fulton, προσπάθησαν να ματαιώσουν την εκτέλεση. Ωστόσο, ο Τζον Χάρντινγκ και η βρετανική διπλωματία απέρριψαν την απονομή χάριτος.

Στο τελευταίο του γράμμα, ο Ευαγόρας δήλωσε: «Θ΄ ακολουθήσω με θάρρος τη μοίρα μου. Ίσως αυτό να ναι το τελευταίο μου γράμμα… Δεν λυπάμαι για τίποτα. Ας χάσω το κάθε τι. Μια φορά κανείς πεθαίνει. Θα βαδίσω χαρούμενος στην τελευταία μου κατοικία… Είναι καλό πράγμα να πεθαίνει κανείς για την Ελλάδα. Ώρα 7:30. Η πιο όμορφη μέρα της ζωής μου. Η πιο όμορφη ώρα. Μη ρωτάτε γιατί».

Η Βασίλισσα Ελισάβετ στέφθηκε βασίλισσα στις 2 Ιουνίου 1953 σε ηλικία 26 ετών και πολύ γρήγορα έδειξε τον τρόπο που θα αντιμετώπιζε τις χώρες της βρετανικής Κοινοπολιτείας, με την άρνησή της να απονείμει χάρη στους Κύπριους αγωνιστές, Μιχαλάκη Καραολή, Ανδρέα Δημητρίου και Ευαγόρα Παλληκαρίδη κατά τη δεκαετία του 1950, με αποτέλεσμα να οδηγηθούν στην αγχόνη στις Κεντρικές Φυλακές της Λευκωσίας από τις βρετανικές δυνάμεις της Κύπρου.

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης απαγχονίστηκε στις 14 Μαρτίου 1957, σε ηλικία μόλις 19 ετών. Ήταν ο νεαρότερος αλλά και ο τελευταίος αγωνιστής που απαγχονίστηκε από τους Βρετανούς. Ο τάφος του βρίσκεται στα Φυλακισμένα Μνήματα στη Λευκωσία, και η μορφή του παραμένει ένα αιώνιο σύμβολο αγώνα και θυσίας για την ελευθερία, που κοσμεί επάξια το έμβλημα της Πάφου FC.