Μίμης Φωτόπουλος: Η μέρα που «έφυγε» ξαφνικά από ανακοπή καρδιάς – Το λαϊκό πνεύμα της σκηνής και του κινηματογράφου

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Σαν σήμερα, 29 Οκτωβρίου του 1986, ο ελληνικός καλλιτεχνικός κόσμος έχασε μια από τις πιο αυθεντικές και πολυδιάστατες μορφές του: τον ηθοποιό, συγγραφέα και ζωγράφο Μίμη (Δημήτρη) Φωτόπουλο. Γεννημένος στις 20 Απριλίου του 1913 στη Ζάτουνα της Γορτυνίας, ο Φωτόπουλος, με το εντελώς προσωπικό του λαϊκό ύφος και τους αξεπέραστους αυτοσχεδιασμούς του, άφησε πίσω του μια κληρονομιά που απλώνεται από τις θεατρικές σανίδες της Εθνικής Αντίστασης μέχρι τη «χρυσή» εποχή του ελληνικού κινηματογράφου.

Από τη Φιλοσοφική στο σανίδι και την αντίσταση

Τα παιδικά χρόνια του Μίμη Φωτόπουλου σημαδεύτηκαν από δυσκολίες, καθώς έμεινε νωρίς ορφανός από πατέρα. Παρόλα αυτά, ξεκίνησε τις σπουδές του στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, τις οποίες γρήγορα εγκατέλειψε για να ακολουθήσει την καλλιτεχνική του φύση, φοιτώντας στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου (τότε Βασιλικού Θεάτρου).

Η θεατρική του καριέρα ξεκίνησε το 1932, σε ηλικία 19 ετών, με την πρεμιέρα του στην παράσταση «Λοκαντιέρα» με το θίασο Κουνελάκη. Ακολούθησαν περιοδείες και σύντομα περάσματα από το χώρο του βαριετέ, συμμετέχοντας σε πολεμικές επιθεωρήσεις και μουσικές ηθογραφίες λίγο πριν από το ξέσπασμα του πολέμου του ’40.

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ο Φωτόπουλος επέδειξε βαθιά πατριωτική συνείδηση. Εντάχθηκε στην Εθνική Αντίσταση, στις τάξεις του ΕΑΜ, και έλαβε μέρος στα δραματικά Δεκεμβριανά. Η δράση του είχε ως συνέπεια τη σύλληψή του από τις βρετανικές μονάδες και τον εκτοπισμό του στο στρατόπεδο της Ελ Ντάμπα. Από την εξορία αυτή επέστρεψε τον Μάρτιο του 1945, φέρνοντας μαζί του βιώματα που αργότερα αποτύπωσε στο αυτοβιογραφικό του έργο, «Ελ Ντάμπα – Όμηρος των Εγγλέζων».

Θεατρική λαμπρότητα και σκηνοθεσία

Η λαμπρή καριέρα του Μίμη Φωτόπουλου στο θέατρο περιλαμβάνει συνεργασίες με τους κορυφαίους της εποχής του. Σημαντικότερες στιγμές του υπήρξαν οι συμμετοχές του στον «Βυσσινόκηπο» του Τσέχοφ με τον πρωτοεμφανιζόμενο θίασο του Κάρολου Κουν, στις «Αγριόπαπιες» του Ίψεν στο Θέατρο Τέχνης, και στο «Όνειρο καλοκαιρινής νύκτας» του Σαίξπηρ στο θέατρο του Βασιλικού Κήπου.

Το 1952, προχώρησε στη δημιουργία του δικού του θιάσου, με τον οποίο πραγματοποίησε περιοδείες που ξεπέρασαν τα ελληνικά σύνορα, φτάνοντας στην Κύπρο, την Τουρκία, την Αίγυπτο, τη Γερμανία, ακόμα και στην Αμερική. Από το 1960 ασχολήθηκε με επιτυχία και με τη σκηνοθεσία. Για τελευταία φορά ανέβηκε στη θεατρική σκηνή το 1984, συμμετέχοντας στην επιθεώρηση «Μια στο Καστρί και μια στο πέταλο» μαζί με τον Λάκη Λαζόπουλο. Ο Φωτόπουλος ξεχώρισε για το εντελώς προσωπικό λαϊκό του ύφος και τους ευφυείς και πάντα εύστοχους αυτοσχεδιασμούς του.

Ο κινηματογραφικός θρύλος και η τέχνη του κολλάζ

Όπως πολλοί μεγάλοι ηθοποιοί της γενιάς του, ο Φωτόπουλος έκανε λαμπρή καριέρα και στον ελληνικό κινηματογράφο, συμμετέχοντας σε συνολικά 101 ταινίες. Πρώτη του ταινία ήταν η «Μαντάμ Σουσού» το 1948. Ανάμεσα στις μεγάλες επιτυχίες του συγκαταλέγονται οι ταινίες «Ο γρουσούζης» (1952), «Το Σωφεράκι» (1953), «Η Ωραία των Αθηνών» (1954), «Κάλπικη λίρα» (1955), «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο» (1955) και «Ο Πατούχας» (1972). Ασχολήθηκε επίσης με τη συγγραφή σεναρίων, υπογράφοντας τις ταινίες «Προπαντός ψυχραιμία» (1951) και «Μια νταντά και τέζα όλοι» (1971).

Εκτός από τη μεγάλη οθόνη, εμφανίστηκε και στη μικρή, στην τηλεοπτική σειρά της ΕΡΤ2, «Ο θείος μας ο Μίμης», το 1984.

Ο Φωτόπουλος ήταν επίσης λογοτέχνης, γράφοντας τέσσερις ποιητικές συλλογές, τρία αυτοβιογραφικά έργα, μεταξύ των οποίων το «Ελ Ντάμπα – Όμηρος των Εγγλέζων», και δύο θεατρικά έργα.

Κατά την περίοδο της Δικτατορίας, ο Φωτόπουλος στράφηκε στη ζωγραφική, χρησιμοποιώντας την τεχνική του κολλάζ με γραμματόσημα. Αυτή η περίοδος συνέπεσε με την εξορία της συζύγου του, Μαργαρίτας Τσάλα, στη Γυάρο, οπότε έμεινε μόνος με τις δύο κόρες του. Πραγματοποίησε δέκα εκθέσεις και πούλησε πάνω από εκατό πίνακες.

Ο Μίμης Φωτόπουλος, ο οποίος υπήρξε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του «Άρμα Θέσπιδος» και μέλος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, τιμήθηκε με το Χρυσό Σταυρό του Γεωργίου Α’ και το Σταυρό του Αποστόλου Μάρκου από το Πατριαρχείο Αλεξάνδρειας.

Η ζωή του, γεμάτη θέατρο, τέχνη, πολιτικούς αγώνες και προσωπικές τραγωδίες, έφτασε ξαφνικά στο τέλος της από ανακοπή καρδιάς, σαν σήμερα, 29 Οκτωβρίου του 1986. Ο Μίμης Φωτόπουλος άφησε την Ελλάδα φτωχότερη, αλλά με μια ανεκτίμητη κληρονομιά γέλιου και λαϊκής αλήθειας.