Η μέρα όπου ξεκίνησε οριστικά η Κατοχή των Ναζί: Όταν τα γερμανικά στρατεύματα μπήκαν στην Αθήνα

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Η επίθεση της Γερμανίας των Ναζί κατά της Ελλάδας ξεκίνησε στις 5:15 το πρωί της 6ης Απριλίου 1941, στα οχυρά της Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας, 45 λεπτά νωρίτερα από την προκαθορισμένη ώρα, σύμφωνα με τη γερμανική διακοίνωση που είχε επιδοθεί στον πρωθυπουργό Αλέξανδρο Κορυζή από τον Γερμανό πρεσβευτή στην Αθήνα, πρίγκιπα Έρμπαχ.

Κατά την παράδοση του τελεσιγράφου, ο Έρμπαχ διαβεβαίωσε τον Κορυζή ότι ο πόλεμος δεν στρεφόταν εναντίον της Ελλάδας, αλλά της Αγγλίας, η οποία είχε ήδη στείλει 62.000 στρατιώτες και ισχυρή αεροπορική δύναμη για να υποστηρίξει τη χώρα μας. Ο Κορυζής απάντησε με ένα δεύτερο ηρωικό «ΟΧΙ», απορρίπτοντας τη ναζιστική πρόκληση, η οποία αργότερα δυστυχώς θα έβρισκε και αντίποινα με αδιανόητες θηριωδίες.

Η γερμανική επίθεση αποτέλεσε συνέχεια του ελληνοϊταλικού πολέμου, ο οποίος είχε ξεκινήσει στις 28 Οκτωβρίου 1940, με την ιταλική εισβολή στα ελληνοαλβανικά σύνορα. Η επιχείρηση είχε την κωδική ονομασία «Μαρίτα» και σχεδιάστηκε από τον Χίτλερ στις 13 Δεκεμβρίου 1940, με σκοπό να στηρίξει τον σύμμαχό του, Μουσολίνι, ο οποίος βρισκόταν σε δυσχερή θέση στην Αλβανία, ενώ παράλληλα να εξασφαλίσει τα νώτα της Γερμανίας ενόψει της επικείμενης επίθεσης στη Ρωσία (Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα). Το σχέδιο περιλάμβανε όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και τη Γιουγκοσλαβία, δύο από τις ελάχιστες χώρες των Βαλκανίων που δεν είχαν συμμαχήσει με τον Άξονα.

Την επίθεση κατά της Γιουγκοσλαβίας και της Ελλάδας ανέλαβε η 12η Στρατιά υπό τον στρατάρχη Βίλχελμ Λιστ, με δύναμη 680.000 ανδρών, 1.200 τανκς και 700 αεροσκάφη. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, διέθεσε 70.000 άνδρες για την υπεράσπιση των οχυρών στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, υπό την ηγεσία του υποστράτηγου Κωνσταντίνου Μπακόπουλου. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού στρατού συνέχιζε να πολεμά τους Ιταλούς στην Αλβανία. Οι αγγλικές δυνάμεις κρατούσαν θέσεις στον άξονα Τεμπών-Βερμίου, αλλά η Θεσσαλονίκη παρέμενε ανοχύρωτη, ενώ το κέντρο του μετώπου ήταν ευάλωτο.

Η γερμανική επίθεση, ο ελληνικός ηρωισμός και η τελική συνθηκολόγηση

Η γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε κατά μήκος της Γραμμής Μεταξά στην Ανατολική Μακεδονία, όπως και στα οχυρά του Εχίνου και της Νυμφαίας στη Θράκη. Παράλληλα, γερμανικά αεροσκάφη βομβάρδισαν τον Πειραιά και παράκτιες περιοχές έως τον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας, προκαλώντας ανθρώπινες απώλειες και τεράστιες ζημιές.

Η Γραμμή Μεταξά, εμπνευσμένη από τη Γραμμή Μαζινό, αποτελούσε ένα σπουδαίο οχυρωματικό έργο, κατασκευασμένο με πρωτοβουλία του Ιωάννη Μεταξά, για να αποτρέψει τον βουλγαρικό κίνδυνο. Οι Γερμανοί εισβολείς εντυπωσιάστηκαν από τις μυστικές εξόδους, το χαμηλό κόστος και την ταχύτητα κατασκευής της. Η τεχνολογία απόκρυψης, η ποιότητα του σκυροδέματος και η προσαρμογή του οπλισμού στις ανάγκες του στρατού υπήρξαν στοιχεία κορυφαίας στρατιωτικής μηχανικής.

Οι υπερασπιστές των οχυρών (Νυμφαία, Εχίνος, Ρούπελ κ.ά.) αντιστάθηκαν γενναία επί τρεις ημέρες στις συνεχείς επιθέσεις των αριθμητικά ανώτερων γερμανικών δυνάμεων. Η γραμμή άμυνας κατέρρευσε μόνο όταν οι γερμανικές τεθωρακισμένες μεραρχίες, παρακάμπτοντας τη Γραμμή Μεταξά μέσω της κοιλάδας του Αξιού, κατέλαβαν τη Θεσσαλονίκη στις 8 Απριλίου. Οι υπερασπιστές, περικυκλωμένοι, διατάχθηκαν να συνθηκολογήσουν στις 9 Απριλίου από τον αρχιστράτηγο Παπάγο. Ο ηρωισμός τους αναγνωρίστηκε ακόμη και από τους αντιπάλους, με τιμητικές αποδόσεις στους αιχμάλωτους Έλληνες στρατιώτες.

Οι ελληνικές απώλειες ανήλθαν σε περίπου 1.000 νεκρούς και τραυματίες, ενώ οι γερμανικές, που αντιστοιχούσαν στο ήμισυ των συνολικών τους απωλειών κατά την Επιχείρηση Μαρίτα, έφτασαν τους 555 νεκρούς, 2.134 τραυματίες και 170 αγνοούμενους.

Η γερμανική προέλαση προς τον Νότο υπήρξε ταχύτατη, οδηγώντας στην κατάρρευση και του μετώπου της Αλβανίας. Μέχρι τις 30 Απριλίου, ολόκληρη η ηπειρωτική Ελλάδα είχε καταληφθεί, και η χώρα βρέθηκε υπό τριπλή κατοχή: γερμανική, ιταλική και βουλγαρική.