Δουκίσσης Πλακεντίας: Το μακάβριο μυστικό πίσω από τη στάση του Μετρό που όλοι γνωρίζουμε

Χιλιάδες άνθρωποι περνούν καθημερινά από τη στάση «Δουκίσσης Πλακεντίας» του Μετρό, βιαστικοί, αφηρημένοι, βυθισμένοι στις σκέψεις τους. Το όνομα ακούγεται οικείο, σχεδόν αυτονόητο για τους κατοίκους της Αθήνας. Κι όμως, πίσω από αυτή τη στάση κρύβεται μία από τις πιο μακάβριες και συνάμα συναρπαστικές ιστορίες της νεότερης Ελλάδας — η ιστορία της Σοφί ντε Μαρμπουά-Λεμπρέν, της θρυλικής Δούκισσας της Πλακεντίας.

Εκκεντρική, επιβλητική και βαθιά αντισυμβατική, η Σοφί ντε Μαρμπουά υπήρξε μια μυθιστορηματική προσωπικότητα. Με ακραίες εμφανίσεις που ξεχώριζαν χάρη στην ιδιαίτερη κόμη της και τα διάφανα πέπλα που φορούσε στο κεφάλι, περιστοιχισμένη σχεδόν πάντα από μεγαλόσωμα ποιμενικά σκυλιά και με οξύνοια που δεν περνούσε απαρατήρητη, έμοιαζε να έχει βγει από σελίδες γοτθικού μυθιστορήματος. Υπήρξε μία ολόκληρη εποχή που θεωρούσε πως ο κόσμος γυρνούσε γύρω από την ίδια. Μάλιστα, της φαινόταν… παράξενο όταν της έλεγαν πως δεν ήταν εκείνη το επίκεντρο.

Γεννημένη σε μια εποχή όπου οι γυναίκες δεν είχαν καν δικαίωμα στη μόρφωση, η Γαλλοαμερικανίδα αυτή αριστοκράτισσα διέπρεψε στις κλασικές σπουδές. Είχε στενές προσωπικές σχέσεις με τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, ενώ υπήρξε παντρεμένη με Γάλλο αξιωματικό του περιβάλλοντός του. Φιλοπερίεργη και ανήσυχη, ταξίδεψε στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης και έφτασε μέχρι την Ανατολή, πριν αποφασίσει τελικά να εγκατασταθεί στην Ελλάδα.

VIRAL

Ανείπωτο θρήνος στη κηδεία της Βασιλικής: Το τελευταίο αντίο στην 39χρονη που δολοφονήθηκε στην Καλαμάτα

Ο Γολγοθάς της Βασιλικής: Το βίντεο κλιπ που έπαιξε κρυφά και οι εξομολογήσεις της – «Μου είπε ”νομίζω, ότι κάτι μου δίνει, και αποκοιμιέμαι”»

Ανησυχία στην Εύβοια: Ποιες παραλίες έχουν γεμίσει με μέδουσες – Αποκαλυπτικά βίντεο, Live χάρτης

Από νωρίς τάχθηκε στο πλευρό των Ελλήνων κατά την Επανάσταση. Συνδέθηκε φιλικά με προσωπικότητες όπως ο Ανδρέας Μιαούλης και ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, είχε ενεργό εμπλοκή στο λεγόμενο Γαλλικό Κόμμα και ανέπτυξε σημαντικό φιλανθρωπικό έργο υπέρ Ελλήνων και Εβραίων. Η συμβολή της στον φιλελληνισμό υπήρξε ουσιαστική και αναγνωρισμένη.

Στις μνήμες μας, ωστόσο, έχει μείνει κυρίως για τα επιβλητικά της οικοδομήματα. Το 1848 ανέθεσε στον διακεκριμένο αρχιτέκτονα Σταμάτιο Κλεάνθη την ανέγερση του μεγάρου της στην τότε οδό Κηφισίας — τη γνωστή «Βίλα Ιλίσια» (Villa Ilissia), που ονομάστηκε έτσι λόγω της γειτνίασής της με τον Ιλισσό. Το μέγαρο αυτό, αριστούργημα της οθωνικής περιόδου, στεγάζει σήμερα το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, φιλοξενώντας περισσότερα από 25.000 εκθέματα από τον 3ο αιώνα έως σήμερα.

Το χτύπημα της μοίρας

Κι όμως, πίσω από την αρχιτεκτονική λάμψη και την φιλανθρωπία, κρυβόταν μια τραγωδία που θα τη στιγμάτιζε για πάντα.

Το 1836 η Σοφία και η μοναχοκόρη της, Ελίζα, αναχώρησαν για μακρά περιοδεία στην οθωμανική Ασία. Έναν χρόνο αργότερα, το 1837, η Ελίζα πέθανε στη Βηρυτό από στηθικό νόσημα. Ο πρόωρος και μυστηριώδης θάνατός της υπήρξε το καθοριστικό πλήγμα. Από εκείνη τη στιγμή, η Δούκισσα απομονώθηκε και βυθίστηκε σε ένα πένθος που ξεπέρασε κάθε όριο λογικής.

Αδυνατώντας να αποδεχτεί την απώλεια, βαλσάμωσε το σώμα της κόρης της και το μετέφερε στην Αθήνα. Το τοποθέτησε στο υπόγειο της προσωρινής κατοικίας της στην οδό Πειραιώς, που είχε μετατρέψει σε ιδιότυπο παρεκκλήσιο. Σκόπευε να το θάψει σε μεγαλοπρεπή ναό που θα έχτιζε στην Πεντέλη. Για 10 χρόνια διατηρούσε το λείψανο σε μολύβδινη λάρνακα, μιλώντας του, ζώντας σαν να μην είχε επέλθει ποτέ ο θάνατος.

Το βαλσαμωμένο σώμα της κόρης της Δούκισσας της Πλακεντίας, Ελίζας, δέχεται περιποιήσεις στο σπίτι της οδού Μυλλέρου

Οι φήμες για νεκρολατρεία και εμμονή πολλαπλασιάστηκαν. Η παρουσία της στην Πεντέλη, σε μια εποχή που η περιοχή μαστιζόταν από τη δράση ληστών, έγινε αντικείμενο μυθοπλασίας και φόβου. Ο επιβλητικός Πύργος της Δούκισσας Πλακεντίας απέκτησε τη φήμη στοιχειωμένου τόπου.

Τον Δεκέμβριο του 1847, μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε το αρχοντικό της στην οδό Πειραιώς. Η μολύβδινη λάρνακα αποτεφρώθηκε και μαζί της χάθηκε οριστικά το σώμα της Ελίζας. Παρ’ όλα αυτά, η Δούκισσα αποφάσισε να χτίσει νέο ανάκτορο στην Πεντέλη, σε σχέδια του Κλεάνθη. Εκεί όπου θα ακούγονταν οι χαρούμενες φωνές της κόρης της, επικρατούσε πια αιώνια σιωπή.

Το τραγικό τέλος της Δούκισσας

Το τέλος της υπήρξε εξίσου τραγικό. Πέθανε το 1854, σε ηλικία 69 ετών, μόνη, οικονομικά κατεστραμμένη και σχεδόν ξεχασμένη. Ενταφιάστηκε σε αρχαιοπρεπή τάφο, σε μικρή απόσταση από το μοναστήρι της Πεντέλης. Άφησε όμως πίσω της μια κληρονομιά που ισορροπεί ανάμεσα στη μεγάλη προσφορά και την αβάσταχτη ανθρώπινη οδύνη.

Λένε πως, αν περάσεις νύχτα από τον Πύργο στην Πεντέλη, ίσως ακούσεις ακόμη το κλάμα της να αντηχεί μέσα στο σκοτάδι. Θρύλος ή ψυχολογικό αποτύπωμα μιας τραγωδίας που δεν έσβησε ποτέ; Ποιος ξέρει. Πάντως, την επόμενη φορά που θα βρεθείς στη στάση «Δουκίσσης Πλακεντίας», ίσως θυμηθείς πως δεν πρόκειται απλώς για ένα όνομα σε έναν χάρτη του Μετρό. Είναι ένας καθημερινός φόρος τιμής σε μια γυναίκα που υπήρξε ταυτόχρονα σύμβολο φιλελληνισμού, αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και μιας από τις πιο μακάβριες ιστορίες που γνώρισε ποτέ η Αθήνα.