Δεν ήταν μόνο ο Αρνό Ντενίς: 9 διάσημοι που επέλεξαν την ευθανασία και «πάγωσαν» τον κόσμο

Η είδηση ότι ο Γάλλος ηθοποιός και σκηνοθέτης Αρνό Ντενίς πέθανε με ευθανασία σε ηλικία μόλις 43 ετών επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πιο σύνθετα ζητήματα της ιατρικής, της ηθικής και της νομοθεσίας: το δικαίωμα ενός ανθρώπου να αποφασίζει για το τέλος της ζωής του. Ο καλλιτέχνης, ο οποίος απέδιδε τα σοβαρά προβλήματα υγείας του σε επέμβαση για βουβωνοκήλη το 2023, είχε περιγράψει δημόσια την καθημερινότητά του λέγοντας: «Δεν μπορώ πλέον να βγω από το σπίτι μου. Δεν έχω πλέον κοινωνική ζωή. Δεν έχω πλέον καθόλου ζωή». Η περίπτωσή του προστίθεται σε μια σειρά υποθέσεων διάσημων ανθρώπων, αλλά και προσώπων που έγιναν παγκοσμίως γνωστά μέσα από τις δικαστικές τους μάχες, προκαλώντας συζητήσεις για την ευθανασία, την υποβοηθούμενη αυτοκτονία και τη διακοπή της μηχανικής υποστήριξης.

Δέκα υποθέσεις που άνοιξαν τη συζήτηση για το δικαίωμα στο τέλος της ζωής

Δεν πρόκειται σε όλες τις περιπτώσεις για την ίδια διαδικασία. Η ευθανασία, η ιατρικώς υποβοηθούμενη αυτοκτονία και η απόσυρση θεραπείας που διατηρεί έναν ασθενή στη ζωή διαφέρουν τόσο ιατρικά όσο και νομικά. Επιπλέον, δεν είχαν όλοι οι άνθρωποι που ακολουθούν τη δυνατότητα να εκφράσουν οι ίδιοι την επιθυμία τους. Ωστόσο, οι ιστορίες τους επηρέασαν σημαντικά τη δημόσια συζήτηση.

1. Αρνό Ντενίς – Ο ηθοποιός που μίλησε δημόσια για τον πόνο του

Ο 43χρονος Γάλλος ηθοποιός και σκηνοθέτης επέλεξε να υποβληθεί σε ευθανασία στη Ναμούρ του Βελγίου, έπειτα από συνεννόηση με τρεις γιατρούς, σύμφωνα με τον δικηγόρο του. Ο ίδιος υποστήριζε ότι είχε μείνει ανάπηρος μετά από χειρουργική επέμβαση για βουβωνοκήλη, ενώ είχε ξεκινήσει δικαστικές ενέργειες για τη διερεύνηση της υπόθεσής του. Η σύνδεση της αναπηρίας του με την επέμβαση αποτελούσε δικό του ισχυρισμό και δεν είχε επιβεβαιωθεί δικαστικά.

VIRAL

Σοκ με τον γιατρό στην υπόθεση Μαζωνάκη: Μαρτυρία «φωτιά» για ερωτικά παιχνίδια και σεξουαλικά μηνύματα – «Ήταν η αφέντρα του»

Πάλεψε για να σωθεί η Πηνελόπη στην Ηγουμενίτσα: Οι 15 μαχαιριές και το σενάριο της καταδίωξης – Σήμερα η κηδεία

Ριφιφί: Η πραγματική ληστεία πίσω από τη σειρά – Έσκαβαν εβδομάδες κάτω από την Αθήνα, άδειασαν 301 θυρίδες, παραμένουν άφαντοι

2. Ούγκο Κλάους – Ο Βέλγος συγγραφέας που έπασχε από Αλτσχάιμερ

Ο διακεκριμένος συγγραφέας, ποιητής και σκηνοθέτης Ούγκο Κλάους πέθανε με ευθανασία στις 19 Μαρτίου 2008, σε ηλικία 78 ετών. Είχε διαγνωστεί με τη νόσο Αλτσχάιμερ και επέλεξε να προχωρήσει στη διαδικασία στο Βέλγιο, όπου η ευθανασία είχε νομιμοποιηθεί το 2002. Ο θάνατός του προκάλεσε έντονες συζητήσεις για τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ένας άνθρωπος με νευροεκφυλιστική νόσο μπορεί να ζητήσει ευθανασία.

3. Άνι Μ. Γκ. Σμιτ – Η σπουδαία συγγραφέας παιδικών βιβλίων

Η Ολλανδή συγγραφέας Άνι Μ. Γκ. Σμιτ, μία από τις σημαντικότερες μορφές της παιδικής λογοτεχνίας στη χώρα της, πέθανε το 1995, μία ημέρα μετά τα 84α γενέθλιά της. Σύμφωνα με βιογραφικές αναφορές, είχε επιλέξει ιατρικώς υποβοηθούμενο θάνατο, αντιμετωπίζοντας σοβαρά προβλήματα υγείας. Η περίπτωσή της είχε απασχολήσει την ολλανδική κοινωνία αρκετά χρόνια πριν από τη νομιμοποίηση της ευθανασίας στη χώρα.

4. Χέρμπερτ Φουξ – Ο ηθοποιός που ταξίδεψε στην Ελβετία

Ο Αυστριακός ηθοποιός Χέρμπερτ Φουξ, με συμμετοχές σε περισσότερες από 140 κινηματογραφικές παραγωγές, πέθανε το 2007, σε ηλικία 79 ετών. Αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας και επέλεξε την υποβοηθούμενη αυτοκτονία στην Ελβετία, με τη συνδρομή σχετικής οργάνωσης. Η ελβετική νομοθεσία διακρίνει την υποβοηθούμενη αυτοκτονία από την ενεργητική ευθανασία, η οποία παραμένει παράνομη στη χώρα.

5. Τίμο Κονιέτσκα – Ο ποδοσφαιριστής που επέλεξε τον υποβοηθούμενο θάνατο

Ο Γερμανός ποδοσφαιριστής και μετέπειτα προπονητής Φρίντχελμ «Τίμο» Κονιέτσκα πέθανε το 2012, σε ηλικία 73 ετών. Είχε διαγνωστεί με καρκίνο και αποφάσισε να προχωρήσει σε υποβοηθούμενη αυτοκτονία στην Ελβετία, με τη βοήθεια της οργάνωσης Exit. Ο Κονιέτσκα είχε γράψει ιστορία στο γερμανικό ποδόσφαιρο, πετυχαίνοντας το πρώτο γκολ στην ιστορία της Bundesliga.

6. Πιερτζόρτζιο Ουέλμπι – Ο Ιταλός που διεκδίκησε τη διακοπή της υποστήριξής του

Ο Ιταλός ποιητής και ακτιβιστής Πιερτζόρτζιο Ουέλμπι έπασχε από προοδευτική μυϊκή δυστροφία και είχε φτάσει στο σημείο να εξαρτάται από μηχανική υποστήριξη της αναπνοής. Έπειτα από δημόσια και δικαστική διαμάχη, πέθανε στις 20 Δεκεμβρίου 2006, όταν γιατρός διέκοψε την αναπνευστική υποστήριξη, κατόπιν αιτήματός του και με τη χορήγηση καταστολής. Η υπόθεσή του αφορούσε το δικαίωμα άρνησης ή διακοπής θεραπείας και όχι την ενεργητική ευθανασία.

7. Τέρι Σκιάβο – Η υπόθεση που δίχασε τις Ηνωμένες Πολιτείες

Η Τέρι Σκιάβο υπέστη σοβαρή εγκεφαλική βλάβη το 1990 και παρέμεινε σε κατάσταση χωρίς συνειδητή επικοινωνία για περίπου 15 χρόνια. Ο σύζυγός της ζήτησε τη διακοπή της τεχνητής σίτισης, υποστηρίζοντας ότι αυτή θα ήταν η επιθυμία της, ενώ οι γονείς της διαφωνούσαν. Έπειτα από πολυετή δικαστική αντιπαράθεση, ο σωλήνας σίτισης αφαιρέθηκε στις 18 Μαρτίου 2005 και η Σκιάβο πέθανε στις 31 Μαρτίου. Δεν επρόκειτο για ευθανασία που επέλεξε η ίδια, αλλά για δικαστική απόφαση σχετικά με τη συνέχιση της υποστήριξής της.

8. Κάρεν Αν Κουίνλαν – Η γυναίκα που άλλαξε τη συζήτηση για την απόσυρση θεραπείας

Το 1975, η 21χρονη Αμερικανίδα Κάρεν Αν Κουίνλαν υπέστη σοβαρή εγκεφαλική βλάβη και τέθηκε σε μηχανική υποστήριξη. Οι γονείς της προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη ζητώντας να διακοπεί η χρήση αναπνευστήρα. Το Ανώτατο Δικαστήριο του Νιου Τζέρσεϊ έκανε δεκτό το αίτημά τους το 1976. Ωστόσο, η Κουίνλαν συνέχισε να αναπνέει μόνη της και έζησε ακόμη εννέα χρόνια, μέχρι τον θάνατό της από πνευμονία το 1985.

9. Βίναγιακ Νταμοντάρ Σαβαρκάρ – Η εκούσια άρνηση τροφής και νερού

Ο Ινδός πολιτικός και συγγραφέας Βίναγιακ Νταμοντάρ Σαβαρκάρ πέθανε στις 26 Φεβρουαρίου 1966, αφού είχε αποφασίσει να σταματήσει να λαμβάνει τροφή, νερό και φάρμακα. Η περίπτωσή του διαφέρει από την ιατρικώς υποβοηθούμενη αυτοκτονία και την ευθανασία, καθώς επρόκειτο για προσωπική απόφαση άρνησης λήψης τροφής και περίθαλψης.

10. Γεώργιος Ε΄ – Ο θάνατος του Βρετανού βασιλιά που αποκαλύφθηκε χρόνια αργότερα

Ο βασιλιάς Γεώργιος Ε΄ πέθανε στις 20 Ιανουαρίου 1936, σε ηλικία 70 ετών. Χρόνια αργότερα έγινε γνωστό, μέσα από το ημερολόγιο του προσωπικού του γιατρού, ότι του είχαν χορηγηθεί θανατηφόρες δόσεις μορφίνης και κοκαΐνης τις τελευταίες ώρες της ζωής του. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, στοιχεία ότι ο ίδιος είχε ζητήσει ευθανασία. Γι’ αυτό η περίπτωσή του παραμένει διαφορετική από εκείνες στις οποίες ο ασθενής εξέφρασε ρητά την επιθυμία του.