Από τον Χρήστο Ρούσσο στον Γιάννη Μιχαηλίδη και τον Πάνο Ρούτσι: Οι απεργίες πείνας που «σημάδεψαν» την Ελλάδα

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

«Έδωσα μία υπόσχεση στο παιδί μου». Με αυτά τα λόγια, ο Πάνος Ρούτσι, πατέρας του 22χρονου Ντένις που έχασε τη ζωή του στην τραγωδία των Τεμπών, εξηγεί την απόφασή του να προχωρήσει σε απεργία πείνας από τις 15 Σεπτεμβρίου, ενώ δίπλα στο μνημείο που έχει στηθεί στο Σύνταγμα, ο ίδιος δηλώνει καθημερινά αποφασισμένος να μην κάνει πίσω μέχρι να ικανοποιηθεί το αίτημά του για εκταφή και πλήρη διερεύνηση των αιτιών θανάτου του παιδιού του.

Οι απεργίες πείνας που έγιναν στην Ελλάδα

Η απεργία πείνας, ως μορφή ειρηνικής διαμαρτυρίας, έχει αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στην Ελλάδα. Από τις δεκαετίες του ’70 μέχρι σήμερα, πολλοί κρατούμενοι και αγωνιστές κατέφυγαν σε αυτή την έσχατη πράξη αντίστασης, διεκδικώντας δικαιοσύνη, ελευθερία ή ανθρώπινα δικαιώματα.

Ο Χρήστος Ρούσσος, ναύτης που καταδικάστηκε το 1976 για τη δολοφονία του συντρόφου του, υπήρξε ο πρώτος που έφερε στο προσκήνιο μέσα από μια εξαντλητική απεργία πείνας όχι μόνο το ζήτημα της μεταχείρισης των κρατουμένων, αλλά και την κοινωνική στάση απέναντι στην ομοφυλοφιλία. Παρά την αρχική άρνηση του Χρήστου Σαρτζετάκη να του δώσει χάρη, τελικά αποφυλακίστηκε το 1990, ύστερα από πολυετή κινητοποίηση διανοουμένων και πολιτών.

Δεκαετίες αργότερα, ο Νίκος Ρωμανός, κρατούμενος για ληστεία και φίλος του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, έδωσε το δικό του αγώνα μέσα από απεργία πείνας το 2014, διεκδικώντας εκπαιδευτική άδεια ώστε να φοιτήσει στη σχολή που είχε περάσει μέσω πανελλαδικών εξετάσεων. Η υπόθεσή του προκάλεσε πανελλαδικό κύμα αλληλεγγύης, πολιτικές παρεμβάσεις και τελικά νομοθετική ρύθμιση που επέτρεψε τη χρήση ηλεκτρονικού βραχιολιού για κρατούμενους-φοιτητές.

Αντίστοιχα, ο Δημήτρης Κουφοντίνας, καταδικασμένος ως μέλος της «17 Νοέμβρη», προχώρησε σε σειρά απεργιών πείνας μέσα στη φυλακή, με πιο δραματική εκείνη του 2021, που κράτησε περίπου δύο μήνες και έφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της μεταγωγής του αλλά και το ευρύτερο θέμα των δικαιωμάτων των κρατουμένων.

Ο πιο πρόσφατος απεργός πείνας πριν τον Πάνο Ρούτσι ήταν ο Γιάννης Μιχαηλίδης. Καταδικασμένος για ένοπλες ληστείες, πάλεψε μέσα από δύο μεγάλες απεργίες πείνας το 2022 και το 2023, διεκδικώντας την αποφυλάκισή του, αφού είχε συμπληρώσει το απαιτούμενο διάστημα έκτισης της ποινής του. Η δεύτερη κινητοποίησή του έληξε με την τελική αποδοχή του αιτήματός του από το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Άμφισσας.