30/10/1896: Σαν σήμερα γεννιέται ο σπουδαίος ποιητής Κώστας Καρυωτάκης- Η ζωή, η ποίηση και ο έρωτας με την Μαρία Πολυδούρη

Ο Κώστας Καρυωτάκης υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους ποιητές της Ελλάδας. Σαν σήμερα, 30 Οκτωβρίου, γεννιέται ο σπουδαίος αυτός δημιουργός- ένας ποιητής και πεζογράφος που τα δημιουργήματά του έχουν μελοποιηθεί όσο λίγων. Με τα έργα του να έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από τριάντα γλώσσες, ο Καρυωτάκης θεωρείται μέχρι σήμερα ο κυριότερος εκφραστής της λυρικής ποίησης. 

Τα πρώτα χρόνια

Ο Κώστας Καρυωτάκης γεννήθηκε στην Τρίπολη Αρκαδίας. Ήταν δευτερότοκο παιδί του νομομηχανικού Γεωργίου Καρυωτάκη, με καταγωγή από την Καρυά Κορινθίας, και της Αικατερίνης Σκάγιαννη. Είχε μία αδελφή ένα χρόνο μεγαλύτερή του, τη Νίτσα και έναν αδελφό μικρότερο, τον Θάνο. Λόγω της εργασίας του πατέρα του, η οικογένειά του αναγκαζόταν να αλλάζει συχνά τόπο διαμονής και έτσι, τα παιδικά του χρόνια ήταν διασκορπισμένα, πότε στη Λευκάδα, πότε στη Λάρισα και πότε στην Πάτρα και την Καλαμάτα. Από νεαρή ηλικία, περίπου δεκαέξι ετών, δημοσίευε ποιήματά του σε παιδικά περιοδικά, ενώ το όνομά του αναφέρεται και σε διαγωνισμό διηγήματος της Διαπλάσεως των παίδων.

Η πορεία του ως δικηγόρος και η ενασχόλησή του με την ποίηση

Το 1917 ο Καρυωτάκης πήρε το πτυχίο Νομικής με βαθμό “λίαν καλώς” και δυο χρόνια αργότερα, το 1919 επιστρατεύθηκε αλλά πήρε ολιγόμηνη αναβολή λόγω υγείας. Το ίδιο έτος έλαβε άδεια δικηγόρου και διορίσθηκε υπουργικός γραμματέας Α’ στη Θεσσαλονίκη, προφανώς για να είναι κοντά στους γονείς του.

VIRAL

Πτώμα σε βαλίτσα στη Κυψέλη: Οι 9 λέξεις από τις Αρχές που φέρνουν την ανατροπή – «Το μυαλό μας πάει…»

«Τα ουρλιαχτά τους είναι μέσα στα αυτιά μου»: Η Χαρίτα Μάντολες στο Athensmagazine.gr, σε μία συγκλονιστική εξομολόγηση για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο

Σάλος στο Μουντιάλ 2026: Η «παγωμένη» αντίδραση του Τζάνι Ινφαντίνο στο χρυσό γκολ των Ισπανών! Ήθελε να το σηκώνει ο Μέσι και η παρέα του

Ωστόσο, η αδυναμία του για την ποίηση ήταν εμφανής, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα πως στις 9 Μαρτίου 1919 έστειλε εξώδικο στο περιοδικό Νουμάς γιατί δεν του δημοσίευσε κριτική για την ποιητική του συλλογή «Ο Πόνος του Ανθρώπου και των Πραμάτων».

Το 1923 διορίστηκε στο Υπουργείο Υγιεινής Πρόνοιας και Κοινωνικής Αντιλήψεως, όπου επέδειξε σημαντικό έργο πρότασης νόμων που αφορούν τη δημόσια υγεία, όμως με αφορμή τη δικτατορία του Πάγκαλου, η εργασία του εκεί δεν συνεχίστηκε.

Παράλληλα με τη δικηγορία, εξέδιδε τις ποιητικές του συλλογές. Το 1919, εξέδωσε το σατιρικού περιεχομένου περιοδικό Η Γάμπα, του οποίου η δημοσίευση όμως απαγορεύτηκε μετά από έξι τεύχη κυκλοφορίας. Η δεύτερη συλλογή του, υπό τον τίτλο Νηπενθή, εκδόθηκε το 1921.

Ο ανεκπλήρωτος έρωτας με την Μαρία Πολυδούρη

Ο Κώστας Καρυωτάκης γνώρισε την ποιήτρια Μαρία Πολυδούρη το 1922 στη Νομαρχία Αττικής, όπου αμφότεροι εργάζονταν προσωρινά, και τον ερωτεύτηκε, αλλά ο δεσμός τους διήρκεσε για πολύ λίγο. Ανάμεσά τους αναπτύχθηκε ένα έντονο ερωτικό συναίσθημα, το οποίο διεκόπη όταν ο Καρυωτάκης έμαθε πως η Πολυδούρη νοσεί από σύφιλη, μια αρρώστια που για την εποχή αποτελούσε κοινωνικό στίγμα και της ζήτησε να χωρίσουν. Η Πολυδούρη απολύθηκε το 1924, ήρθε σε ρήξη με τον Καρυωτάκη και αρραβωνιάστηκε με τον δικηγόρο Γεωργίου.

Καρπός αυτού του έρωτα το ποίημα της Μαρίας Πολυδούρη, αφιερωμένο στον μεγάλο ποιητή. 

Η αυτοκτονία

Δύο ώρες πριν την αυτοκτονία του, ο Καρυωτάκης πήγε στο τότε παραλιακό καφενείο «Ο Ουράνιος Κήπος» στη θέση Βρυσούλα, ιδιοκτησίας τότε Νιόνιου Καλλίνικου, όπου παρήγγειλε και ήπιε μια βυσσινάδα. Ο καφεπώλης παραξενεύτηκε τότε, γιατί ο ποιητής τού άφησε στο τραπέζι 75 δραχμές πουρμπουάρ, ενώ η τιμή του αναψυκτικού ήταν 5 δρχ.

Ζήτησε ένα τσιγάρο να καπνίσει και μια κόλλα χαρτί (τετράδιο) όπου έγραψε τις τελευταίες σημειώσεις του. Στο τέλος των σημειώσεων αυτών έγραψε μεταξύ των άλλων: «Συμβουλεύω όσους ξέρουν κολύμπι να μην επιχειρήσουν να αυτοκτονήσουν δια θαλάσσης. Όλη νύχτα απόψε, επί δέκα ώρες, εδερνόμουν με τα κύματα. Ήπια άφθονο νερό, αλλά κάθε τόσο, χωρίς να καταλάβω πώς, το στόμα μου ανέβαινε στην επιφάνεια. Ωρισμένως, κάποτε, όταν μου δοθεί ευκαιρία, θα γράψω τις εντυπώσεις ενός πνιγομένου».

Παράλληλα, υπενθυμίζουμε τη ζωή και το έργο του μεγάλου ποιητή Τάσου Λειβαδίτη.

Την προηγουμένη ημέρα τής αυτοκτονίας ο Καρυωτάκης αγόρασε από το κατάστημα του πατέρα του ένα πιστόλι, με το οποίο επέστρεψε σε λίγες ώρες διαμαρτυρόμενος ότι είχε βλάβη, ενώ είχε ξεχάσει να βγάλει την ασφάλεια.

Αυτό εξηγήθηκε ως πρόθεσή του να αυτοκτονήσει αυθημερόν. Το πιστόλι αυτό είναι τύπου Pieper Bayard 9mm, παραχωρήθηκε από τους απογόνους της οικογένειας Καρυωτάκη και εκτίθεται από το 2003 στο «Μουσείο Μπενάκη» στην Αθήνα (κτίριο Α, Βασ. Σοφίας). Τελικά, στις 21 Ιουλίου 1928, το απόγευμα 4.30 μ.μ., και σε ηλικία μόλις 32 ετών, ο Κώστας Καρυωτάκης περπάτησε από το καφενείο «Ουράνιος Κήπος» της Βρυσούλας προς τη θέση Βαθύ της Μαργαρώνας, μια απόσταση περίπου 400 μέτρων. Ξάπλωσε κάτω από έναν ευκάλυπτο και αυτοκτόνησε με πιστόλι στην καρδιά.

-απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ του Φρέντυ Γερμανού