Δημήτρης Χορν: 25 χρόνια χωρίς τον «Sir» του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου – Οι μοναδικοί ρόλοι και οι γυναίκες που του «σημάδεψαν» την ζωή
Σαν σήμερα, 16 Ιανουαρίου 1998, έφυγε από τη ζωή ο χαρισματικός ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου Δημήτρης Χορν. Με την ευκαιρία, δέιτε πως είναι σήμερα η Τόνια Καζιάνη.
Μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της ελληνικής υποκριτικής τέχνης, ο οποίος με το υπέρμετρο ταλέντο, την αφοσίωση και τη βαθιά καλλιέργειά του άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του τόσο στη μεγάλη οθόνη, όσο και στη νεοελληνική σκηνή.
Tο 1937 εισήλθε στη Δραματική Σχολή του Βασιλικού Θεάτρου και μαθήτευσε δίπλα στον Δημήτρη Ροντήρη. Εμφανίζεται στη σκηνή ως ηθοποιός για πρώτη φορά επισήμως το 1940 στο Βασιλικό Θέατρο, με την οπερέτα του Στράους «Η Νυχτερίδα».
Πρωταγωνίστησε στο θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη στο «Θέατρο Ρεξ» και το 1944 μαζί με τη Μαίρη Αρώνη και τη Βάσω Μανωλίδου φτιάχνει δικό του θίασο. Το 1945 συνεργάζεται με τη Μελίνα Μερκούρη, και κατά την περίοδο 1946-1950 συνεργάζεται με το «Βασιλικό Θέατρο».
VIRAL
Το 1952 μετά από σχεδόν δύο χρόνια στο εξωτερικό για θεατρικές σπουδές, επιστρέφει στην Ελλάδα και συνεργάζεται με την Έλλη Λαμπέτη μέχρι και το 1959 με δικό τους θίασο και σημαντικές παραστάσεις όπως «Βαθιά γαλάζια θάλασσα», «Ξενοδοχείο η ευτυχία», «Νόρα ή Το σπίτι της κούκλας», «Ο βροχοποιός», «Νυφικό Κρεβάτι» και «Το παιχνίδι της Μοναξιάς». Εμφανίστηκε σε 10 κινηματογραφικές ταινίες, μεταξύ των οποίων «Ο μεθύστακας» (1950), «Κυριακάτικο Ξύπνημα» (1954), «Κάλπικη λίρα» (1954), «Το κορίτσι με τα μαύρα» (1956), «Μια ζωή την έχουμε» (1958), «Μια του κλέφτη» (1960) και «Αλίμονο στους νέους» (1961), προσφέροντας πάντα εξαιρετικές ερμηνείες.
Στο ραδιόφωνο συνεργάστηκε με τον Κώστα Πρετεντέρη παρουσιάζοντας εβδομαδιαίες πεντάλεπτες εκπομπές με τίτλο «Ο Ταχυδρόμος έφτασε» και συμμετείχε σε δεκάδες ραδιοφωνικά θεατρικά έργα. Κατά την πρώτη περίοδο της μεταπολίτευσης (1974-1975) ο Δημήτρης Χορν διετέλεσε γενικός διευθυντής της ΕΡΤ.
Η θεατρική θητεία του Χορν διήρκεσε 45 χρόνια και ολοκληρώθηκε το 1984 με την τελευταία του εμφάνιση στο θέατρο στην παράσταση «Αρχιμάστορας Σόλνες» του Ίψεν. Σε αυτή τη μεγάλη χρονική περίοδο οι ερμηνείες του Χορν υπήρξαν σταθερά μοναδικές και σημεία αναφοράς για το ελληνικό θέατρο σε έργα ελληνικού, ξένου, κλασσικού και σύγχρονου ρεπερτορίου.
Το επεισόδιο αυτό της σειράς ντοκιμαντέρ, σε σκηνοθεσία Γιώργου Σκευά και παραγωγή 2005, παρουσιάζει το πορτρέτο του ηθοποιού Δημήτρη Χορν κυρίως μέσα από συνεντεύξεις του ίδιου, αλλά και συνεργατών και συναδέλφων του. Η εκπομπή ανιχνεύει την προσωπικότητα και το ταλέντο του ηθοποιού Δημήτρη Χορν.
Ο θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης Αλέξης Σολωμός μιλάει για την γνωριμία του με τον ηθοποιό από την παιδική τους ηλικία, την πρώτη τους συνάντηση στην παιδική παράσταση «ΒΙΟΛΑΝΤΟ» και για τη συμμετοχή του στα θεατρικά δρώμενα του Κάρολου Κουν στο Κολέγιο Αθηνών. Η Δέσποινα Γερουλάνου, που με προτροπή του Δημήτρη Χορν είχε συμμετάσχει στην παράσταση «Αρχιμάστορας Σολνες» του Ιψεν, περιγράφει τον άνθρωπο και φίλο Δημήτρη Χορν. Η Λέλα Φιλίππου, αδερφή της πρώτης συζύγου του Δημήτρη Χορν, μιλάει για τη σχέση του ηθοποιού με την Ρίτα Φιλίππου.
Ο συμπρωταγωνιστής του σε πολλές θεατρικές παραστάσεις Γιώργος Γεωγλέρης περιγράφει το μεγαλείο του ηθοποιού Δημήτρη Χορν και σημειώνει ότι ο ρόλος του Τρελού στην παράσταση «Δωδέκατη Νύχτα» και του «Ριχάρδου Β’», ύφαναν τη σχέση του Χορν με τον θεατρικό συγγραφέα Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Ο ηθοποιός αφηγείται περιστατικά που έζησε από κοντά στα παρασκήνια των θεάτρων με τον Δημήτρη Χορν.
Η ηθοποιός Μάρω Κοντού διηγείται με λεπτομέρεια την πρώτη τους συνάντηση. Ο ηθοποιός και φίλος του, Θεοδόσης Ισαακίδης, μιλάει για τις συζητήσεις τους στο εξοχικό του μαζί με τον ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, ενώ παρουσιάζει άγνωστες πλευρές του χαρακτήρα του ηθοποιού και περιγράφει την ατμόσφαιρα που επικρατούσε στα καμαρίνια πριν από κάθε παράσταση.
Οι γυναίκες που τον σημάδεψαν
Στην συνείδηση του κοινού είναι πάντα συνδεδεμένος άρρηκτα με την Έλλη Λαμπέτη, ακόμα και σήμερα. Ο Δημήτρης Χορν με την Έλλη Λαμπέτη έζησε έναν παθιασμένο έρωτα, που έγινε ο λόγος που επισπεύσθηκε το διαζύγιό της με τον Μάριο Πλωρίτη, αλλά και του Χορν από την πρώτη του γυναίκα, τη Ρίτα Φιλίππου.
«Την πρώτη μου γυναίκα, τη Ρίτα Φιλίππου, την απατούσα συνεχώς και της το έλεγα», έλεγε ο ηθοποιός, ενώ για την Λαμπέτη αποκάλυπτε πως δεν ήταν εκείνη η γυναίκα της ζωής του. «Ήμασταν μαζί επτά χρόνια. Αφόρητη ζηλιάρα. Δεν τολμούσα ούτε βλέμμα να ρίξω σε άλλη γυναίκα. Γινόταν χαλασμός. Ζήλευα κι εγώ ελεεινά. Όταν με άφησε, ήμουν σαν ταύρος εν υαλοπωλείο. Πληγώθηκε ο εγωισμός μου. Δεν μπορώ να πω πως δεν την αγάπησα. Και τη θαύμαζα πολύ ως ηθοποιό. Αλλά δεν ήταν η γυναίκα της ζωής μου».
Ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Λευτέρης Βογιατζής περιγράφει τις πρόβες του Δημήτρη Χορν, μιλάει για την σχέση τους και τον χαρακτήρα του μεγάλου ηθοποιού. Σε ηχητικά ντοκουμέντα ακούμε τον Δημήτρη Χορν να περιγράφει τα ανάμεικτα συναισθήματα που του προκαλούν οι παραστάσεις, την εμπειρία της διαδικασίας των εξετάσεων στο Εθνικό Θέατρο και τη σχέση του με την Έλλη Λαμπέτη.
Περιλαμβάνονται μέρη από συνέντευξη του Χορν του 1978, για την πολιτιστική εκπομπή της ΕΡΤ “ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ”, σε επιμέλεια και παρουσίαση της Δανάης Στρατηγάκη, με αφορμή το θεατρικό έργο του Ουίλιαμ Σαίξπηρ «Τίμων ο Αθηναίος», το οποίο ανέβηκε στις 10-13 Αυγούστου της ίδιας χρονιάς στο Ηρώδειο από το Λαϊκό Πειραματικό Θέατρο του Λεωνίδα Τριβιζά για το Φεστιβάλ Αθηνών, με τον Δημήτρη Χορν στον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Προβάλλονται επίσης αποσπάσματα από τις ταινίες «Χειροκροτήματα» και «Κάλπικη Λίρα» του Γ. Τζαβέλλα, «Το Κορίτσι με τα Μαύρα» και «Κυριακάτικο Ξύπνημα» του Μιχάλη Κακογιάννη, «Αλίμονο Στους Νέους» του Αλέκου Σακελλάριου και «Η Αθήνα τη Νύχτα» του Κλέαρχου Κονιτσιώτη. Ακούγονται τμήματα από θεατρικές παραστάσεις στις οποίες πρωταγωνιστούσε ο Χορν και παρακολουθούμε στιγμιότυπο από την παράσταση «Τίμων Ο Αθηναίος», ενδεικτικό της υποκριτικής του δεινότητας, ενώ κατά τη διάρκεια της εκπομπής ακούγεται το τραγούδι «Ηθοποιός Σημαίνει Φως» από την ιστορική παράσταση «Οδός Ονείρων» (1962), το οποίο ερμήνευσε μοναδικά ο Δημήτρης Χορν.
Ρίτα, ο πρώτος γάμος
Η πρώτη του γυναίκα ήταν η Ρίτα Φιλίππου. Κόρη αστικής οικογένειας επιπλοποιών της εποχής -την δουλειά με τα έπιπλα συνέχισε η οικογένεια Εγγλεζάκη, συγγενείς των Φιλίππου. Ο γάμος τους έγινε στις 6 Αυγούστου του 1942. «Παράνυμφοι ήταν η κυρία Κυβέλη και ο πρώην υπουργός κ. Στρατηγόπουλος», όπως έγραψαν τα «Αθηναϊκά Νέα» της επομένης.
Ο Χορν μιλούσε πάντα με τα καλύτερα λόγια γι΄αυτήν την «σπουδαία» γυναίκα, που είχε ίσως το μεγαλύτερο προσόν για σύζυγο, όπως έλεγε ο ίδιος ο Χορν: «Η Ρίτα δεν ζήλευε, δεν με έλεγχε καθόλου, δεν με ρωτούσε, που πήγες, τι έκανες, με ποιον μιλάς. Την απατούσα και της το έλεγα». Εμειναν δέκα χρόνια μαζί και χώρισαν λόγω της Λαμπέτη.
Ωστόσο διατήρησε πολύ καλές σχέσεις μαζί της και την φρόντισε ως το τέλος. Η Ρίτα Φιλίππου πήγαινε συχνά και έμενε στο σπίτι του Χορν στην Επίδαυρο με τον επί χρόνια μετέπειτα σύντροφό της, τον ηθοποιό Στέλιο Βόκοβιτς.
Ελλη Λαμπέτη, ένας θυελλώδης έρωτας
«Ήταν ένας μεγάλος, σφοδρός έρωτας, αλλά το καταστάλαγμα της αγάπης ήταν με τη δεύτερη γυναίκα του, την Άννα Γουλανδρή. Νομίζω ότι την αγάπησε πολύ την Άννα, όπως και η Άννα τον αγάπησε πάρα πολύ”, είχε δηλώσει ο γραμματέας του, Θεοδόσης Ισαακίδης.
«Με τον Τάκη ζήσαμε ωραία εφτά χρόνια. Ωραία, βέβαια, είναι ένας λόγος. Έρωτας με δόντια-τρωγόμαστε κι αγαπιόμαστε συγχρόνως», θα έλεγε η Λαμπέτη στη Φρίντα Μπίουμπι στις σελίδες της βιογραφίας της «Η τελευταία παράσταση». «Ήταν τότε, όταν σμίξαμε, που ο Βόκοβιτς είχε πει το περίφημο “Για να δούμε πως θα ταιριάξουν οι Βερσαλίες με τα Βίλλια”. Δηλαδή, ο Χορν με την υψηλή καταγωγή κι εγώ η χωριατοπούλα. Και νομίζω ότι δεν είχε κι άδικο, γιατί η κοινωνική διαφορά μας, η διαφορά αγωγής, επιπέδου, συνηθειών, ήταν μια από τις βαθύτερες αιτίες που τελικά χωρίσαμε».
Στην αρχή την αντιπάθησε. Μετά την ερωτεύθηκε. Στις αρχές της δεκαετίας του ΄50 ο Χορν μαζί με την Ελλη Λαμπέτη και τον Γιώργο Παππά φτιάχνουν δικό τους θίασο. Για να τονωθεί αυτό του το εγχείρημα ζητάει, το 1953, από τον Μιχάλη Κακογιάννη να γράψει το σενάριο για μία ταινία που θα έπαιζαν οι τρεις τους. Ετσι γεννήθηκε το «Κυριακάτικο Ξύπνημα» και μαζί ένας μεγάλος έρωτας που άνθισε στο Κάιρο όταν έκαναν τα γυρίσματα.
Η Λαμπέτη που ήταν τότε παντρεμένη με τον Μάριο Πλωρίτη, δεν άργησε να χωρίσει. Στην «Κάλπικη λίρα» που ακολούθησε ο Γιώργος Τζαβέλλας το μόνο που είχε πει στο ζευγάρι Λαμπέτη-Χορν ήταν «παίξτε την ζωή σας στην ταινία». Ετσι βγήκε εκείνο το «Σ΄αγαπώ». Πως θα μπορούσε να μην είναι αληθινό;
Επτά χρόνια έμειναν μαζί, ως το 1959: Μια σχέση γεμάτη πάθος και συγκρούσεις. Κάποτε η Λαμπέτη είχε πει ότι «όταν χωρίσαμε και δεν τρωγόμασταν τον αγαπούσα περισσότερο. Κι όταν ερχόταν και μου χτυπούσε την πόρτα, τα είχε ήδη με άλλη ηθοποιό».
Η Εντιθ Πιάφ και ο ανεκπλήρωτος έρωτας για τον Δημήτρη Χορν
Mια επιστολή του 1946, γραμμένη από την Εντίθ Πιαφ με παραλήπτη τον Δημήτρη Χορν, φέρνει στην δημοσιότητα έναν έρωτα, τουλάχιστον από την πλευρά της Γαλλίδας τραγουδίστριας.
«…Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς τη ζωή μου και η ζωή μου είσαι εσύ. Σ’ αγαπώ όπως δεν αγάπησα ποτέ κανέναν, Τάκη… Μη μου ραγίσεις την καρδιά», του έγραφε επιβεβαιώνοντας, όπως όλα δείχνουν, έναν ανεκπλήρωτο έρωτα. «Νομίζω πως θα μπορούσα να σε κάνω ευτυχισμένο και πιστεύω επίσης πως σε καταλαβαίνω πολύ καλά. Ξέρω πως είμαι ικανή να τα παρατήσω όλα για σένα…».
Ηταν 18 Σεπτεμβρίου του 1946 όταν μια από τις σπουδαιότερες φωνές του 20ου αιώνα, έμπαινε στο θέατρο Μαρίκα Κοτοπούλη για να δώσει την πρώτη της συναυλία στην Ελλάδα.
Η Εντίθ Πιαφ, στα 31 της χρόνια ήταν ήδη σύμβολο, τόσο στη Γαλλία, όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Η μοναδική φωνή της έμοιαζε με αυτή ενός πουλιού που κελαηδάει. Το πάθος και το πείσμα της μικροκαμωμένης Πιαφ με την τραγική ζωή, κέντρισαν την παγκόσμια περιέργεια γι’ αυτή τη γυναίκα φαινόμενο. «Θέλω να κάνω τον κόσμο να κλαίει ακόμη κι αν δεν καταλαβαίνει τους στίχους μου» είχε πει η Πιαφ και το κατάφερε.
Ενας από αυτούς που συγκινήθηκαν με την εμφάνισή της στο θέατρο Κοτοπούλη, ήταν και ο Δημήτρης Χορν. Μόλις 25 χρονών τότε, ο Χορν, είχε ήδη πρωταγωνιστήσει σε μεγάλες παραστάσεις ενώ είχε δημιουργήσει και τον δικό του θίασο με τη Μαίρη Αρώνη. Ο νεαρός ηθοποιός δεν θα μπορούσε φυσικά να λείπει από την sold out παράσταση της Πιαφ. Και η μοίρα δεν θα μπορούσε παρά να παίξει στην Πιαφ, ένα σκληρό παιχνίδι.
Ψηλός, ντυμένος με την τελευταία λέξη της μόδας, με ένα πλατύ χαμόγελο και μια διαπεραστική ματιά που κατέληγε στην σκηνή, η Εντίθ Πιαφ, τον πρόσεξε αμέσως. Ο έρωτας λέγεται ότι ήταν κεραυνοβόλος, αλλά μονόπλευρος.
Άννα Γουλανδρή, ο δεύτερος γάμος
Η όμορφη Άννα Γουλανδρή, που έγινε η δεύτερη σύζυγος του μεγάλου ηθοποιού, ήταν κόρη του Νικόλα Γουλανδρή, της γνωστής εφοπλιστικής οικογενείας. Η γνωριμία της με τον Χορν ήταν παλαιά. «Είχαμε γνωριστεί πριν από πολλά χρόνια, όταν ήμασταν πολύ νέοι», έλεγε ο Χορν. «Θυμάμαι πως το πρώτο πράγμα που μου έκανε εντύπωση ήταν το αστραφτερό χαμόγελο της…».
Σε πρώτο γάμο, η Αννα Γουλανδρή παντρεύτηκε τον Λεωνίδα Παπάγο, πρέσβη και μετέπειτα αυλάρχη του βασιλιά Κωνσταντίνου, με τον οποίο είχε έναν γιο, τον Αλέξανδρο. Λίγο καιρό μετά τον χωρισμό της από τον Παπάγο, παντρεύτηκε τον Χορν. Ο γάμος τους έγινε στις 23 Ιανουαρίου του 1967, στο μικρό εκκλησάκι της οδού Στησιχόρου. Ηταν η χρονιά που έπαιζε τον «Ιβάνωφ» του Τσέχωφ.
«Η Αννα είχε μεγάλη καρδιά, ήταν μια πανέξυπνη γυναίκα και ένας χαριτωμένος άνθρωπος. Αγάπησα το αστραφτερό της χαμόγελο, το γέλιο της. Με περίμενε μετά το θέατρο να γυρίσω στο σπίτι για να φάμε μαζί», συνήθιζε να λέει για εκείνη, ενώ όσοι τον ήξεραν καλά θεωρούσαν ότι η Αννα ήταν «το καταστάλαγμα της αγάπης, η γυναίκα της ζωής του. Την αγάπησε και τον αγάπησε πολύ»…
Δημιουργική, ενεργητική και με φαντασία η Αννα Γουλανδρή-Χορν αγαπούσε πολύ την ζωγραφική. Μαζί με τον Χορν έφτιαξαν το Ιδρυμα Γουλανδρή-Χορν που είχε τα ονόματά τους, στους Αέρηδες στην Πλάκα. Ο ίδιος δεν ξεπέρασε ποτέ τον θάνατό της από καρκίνο το 1988. «Την αγάπησα πάρα πολύ» έλεγε για εκείνη μέχρι το δικό του τέλος, στις 16 Ιανουαρίου του 1998.
0 ΣΧΟΛΙΑ