Τι πραγματικά τραύμα μπορεί να κρύβεται πίσω από ένα burnout

Το burnout δεν εμφανίζεται πάντα ξαφνικά ούτε συνδέεται αποκλειστικά με τον υπερβολικό φόρτο εργασίας. Πίσω από την επαγγελματική εξουθένωση μπορεί να υπάρχουν βαθύτερες εμπειρίες και μοτίβα που έχουν δημιουργηθεί ήδη από την παιδική ηλικία. Όπως εξηγήθηκε στη σχετική συζήτηση, ένας από τους βαθύτερους φόβους μπορεί να έχει τις ρίζες του στον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί μεγαλώνει και ιδιαίτερα στην αίσθηση ότι η αγάπη, η αποδοχή και η επιβράβευση δεν δίνονται πάντα χωρίς προϋποθέσεις. Όταν ένα παιδί μαθαίνει ότι η αξία του συνδέεται με τις επιδόσεις και τα αποτελέσματά του, μπορεί να μεγαλώσει έχοντας διαρκώς την ανάγκη να αποδεικνύει ότι είναι αρκετό. Δείτε αναλυτικά στο βίντεο του χρήστη Anasa στο Tik tok.

 Όταν η αγάπη συνδέεται με την επίδοση

Ένα τέτοιο μοτίβο μπορεί να δημιουργηθεί μέσα από φαινομενικά μικρές καθημερινές συμπεριφορές. Ένας γονιός μπορεί από τη μία πλευρά να εκφράζει την αγάπη του και από την άλλη να τη συνοδεύει με απαιτήσεις, συγκρίσεις και διαρκή αξιολόγηση. «Σ’ αγαπώ πάρα πολύ, αλλά σ’ αγαπώ και με όρους», είναι το μήνυμα που μπορεί να εισπράξει ένα παιδί όταν η αποδοχή μοιάζει να εξαρτάται από το τι βαθμούς φέρνει, τι δουλειά κάνει, πόσα χρήματα κερδίζει ή πόσο επιτυχημένο θεωρείται.

Οι συγκρίσεις μπορούν να πάρουν πολλές μορφές. «Πόσα βγάζεις εσύ;», «Ναι, αλλά ο γιος της διπλανής βγάζει περισσότερα», «Η άλλη έκανε καλύτερο γάμο από την κόρη μου», είναι παραδείγματα σχολίων που, σύμφωνα με την τοποθέτηση, μπορεί να λειτουργήσουν σωρευτικά. Δεν χρειάζονται απαραίτητα μεγάλες συγκρούσεις ή ένα μεμονωμένο περιστατικό για να δημιουργηθεί ένα βαθύτερο τραύμα. Μερικές φορές είναι οι επαναλαμβανόμενες, μικρές παρατηρήσεις που κάνουν ένα παιδί να αισθάνεται ότι βρίσκεται διαρκώς σε έναν αγώνα σύγκρισης με τους γύρω του.

VIRAL

Ο Στάθης Ξένος τίμησε τον Μαζωνάκη: «Σήμερα πενθεί η νύχτα» – Η συγκινητική αφιέρωση

Happy Day: Πρεμιέρα με… γερασμένη τη Σταματίνα Τσιμτσιλή – «Έχω την πιο ωραία παρέα»

Χωριστοί δρόμοι για τον Πάνος Καλλίτση και την Ιλεάνα Λουδάρου: Οι λόγοι του χωρισμού

Σημάδια burnout

Ο αόρατος ανταγωνισμός που συνεχίζεται στην ενήλικη ζωή

Όταν ένα παιδί μεγαλώνει με αυτή τη λογική, μπορεί να μάθει να αξιολογεί τον εαυτό του μέσα από τις επιδόσεις του. Η επιτυχία γίνεται τρόπος να κερδίσει την αποδοχή, ενώ η αποτυχία μπορεί να βιώνεται ως προσωπική απόρριψη. Έτσι, ο ανταγωνισμός δεν σταματά απαραίτητα όταν τελειώσει το σχολείο ή όταν το άτομο φύγει από το οικογενειακό περιβάλλον. Μπορεί να μεταφερθεί στις σπουδές, στις σχέσεις και, κυρίως, στην επαγγελματική ζωή.

Η συνεχής προσπάθεια να αποδειχθεί η προσωπική αξία μπορεί να οδηγήσει έναν άνθρωπο να πιέζει διαρκώς τον εαυτό του. Περισσότερη δουλειά, περισσότερες ευθύνες, υψηλότεροι στόχοι και η ανάγκη να μην κάνει λάθος μπορούν να γίνουν ένας φαύλος κύκλος. Όσο υπάρχει η αίσθηση ότι πρέπει διαρκώς να αποδεικνύει κάτι, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αναγνωρίσει τα όριά του και να επιτρέψει στον εαυτό του να σταματήσει.

Γιατί το burnout μπορεί να εμφανιστεί μετά την επιτυχία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η σύνδεση που έγινε ανάμεσα στο burnout και στους ανθρώπους που έχουν ήδη καταφέρει πολλά. Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, η επαγγελματική εξουθένωση μπορεί να εμφανιστεί «ειδικά στους επαγγελματίες, όταν τα έχουν καταφέρει πολύ και καλά». Αυτό μπορεί να μοιάζει παράδοξο: κάποιος έχει πετύχει τους στόχους που έθεσε, έχει αναγνωριστεί επαγγελματικά και έχει αποδείξει τις ικανότητές του, όμως αντί να νιώθει ανακούφιση, βρίσκεται αντιμέτωπος με έντονη εξάντληση.

Εξουθένωση λόγω επαγγελματικού φόρτου

Μέσα από αυτή την οπτική, το burnout δεν παρουσιάζεται απλώς ως αποτέλεσμα πολλών ωρών εργασίας. Μπορεί να συνδέεται και με έναν βαθύτερο εσωτερικό μηχανισμό, όπου η αξία του ανθρώπου έχει συνδεθεί για χρόνια με το πόσο καλά τα καταφέρνει. Όταν κάποια στιγμή η συνεχής προσπάθεια δεν μπορεί να συνεχιστεί στον ίδιο ρυθμό, το άτομο μπορεί να αισθανθεί ότι δεν έχει πλέον τις δυνάμεις να συμμετέχει σε αυτόν τον διαρκή αγώνα. «Όταν δεν μπορείς να ανταγωνιστείς και δεν έχεις την αίσθηση ότι μπορείς να τα καταφέρεις κι εσύ και να νικήσεις, προτιμάς να εγκαταλείψεις τον αγώνα», ήταν η χαρακτηριστική περιγραφή.

Το burnout, επομένως, μπορεί να λειτουργήσει ως ένα καμπανάκι ότι πίσω από την επαγγελματική εξάντληση υπάρχει κάτι περισσότερο από ένα απαιτητικό πρόγραμμα ή μια δύσκολη περίοδος στη δουλειά. Η ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση, οι συγκρίσεις και η πεποίθηση ότι η προσωπική αξία πρέπει διαρκώς να αποδεικνύεται μπορεί να έχουν ξεκινήσει πολύ νωρίτερα. Η κατανόηση αυτών των μοτίβων μπορεί να βοηθήσει να φωτιστεί μια διαφορετική πλευρά της εξουθένωσης: όχι μόνο πόσο πολύ δουλεύει κάποιος, αλλά και γιατί αισθάνεται ότι πρέπει συνεχώς να αποδεικνύει πως αξίζει.