Παγκόσμια Ημέρα Ψωρίασης: Όσα πρέπει να γνωρίζετε για το αυτοάνοσο νόσημα

Athensmagazine Ορίστε μας ως προτεινόμενη πηγή ειδήσεων στο Google

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψωρίασης, που εορτάζεται κάθε χρόνο στις 29 Οκτωβρίου, είναι σημαντική η ενημέρωση των ασθενών, των ιατρών και του κοινού για τη νόσο, την αύξηση της ευαισθητοποίησης και την καταπολέμηση του στίγματος, καθώς η ψωρίαση είναι μια χρόνια, φλεγμονώδης και μη μεταδοτική πάθηση που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Προσβάλλει το ίδιο συχνά άντρες και γυναίκες και μπορεί να ξεκινήσει σε οποιαδήποτε ηλικία, αν και η συνήθης ηλικία έναρξης είναι μεταξύ 20-35 ετών. Η ψωρίαση δεν είναι μεταδοτική.

Τύποι

Υπάρχουν δύο τύποι ψωρίασης:

– Τύπος Ι: Αφορά νεαρούς ενήλικες οι οποίοι μπορεί να έχουν κάποιο συγγενή που επίσης να πάσχει από ψωρίαση (θετικό οικογενειακό ιστορικό). Ο τύπος αυτός συνήθως έχει πιο σοβαρή κλινική εκδήλωση της ψωρίασης.

– Τύπος ΙΙ: Αφορά κυρίως άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, 50-60 ετών, χωρίς θετικό οικογενειακό ιστορικό με ηπιότερη και λιγότερο εκτεταμένη ψωρίαση.

Τι προκαλεί την ψωρίαση

Η ψωρίαση δεν οφείλεται μόνο σε μία αιτία, αλλά πρόκειται για το αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, δηλαδή είναι μια πολυπαραγοντική νόσος. Η ακριβής αιτιολογία της ψωρίασης δεν έχει διελευκανθεί και παραμένει άγνωστη.

Σύμφωνα με τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα, η ψωρίαση είναι αποτέλεσμα διαταραχής του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού και γι’ αυτό χαρακτηρίζεται ως ανοσολογικώς διαμεσολαβούμενο νόσημα.

Η επιδερμίδα στο ψωριασικό δέρμα αντικαθίσταται πολύ πιο γρήγορα συγκριτικά με το φυσιολογικό δέρμα –μέχρι και 7 φορές γρηγορότερα. Έτσι, η ανανέωση των κερατινοκυττάρων του δέρματος (διαδικασία της κερατινοποίησης) αντί να διαρκεί 28 ημέρες, διαρκεί 4 ημέρες, με αποτέλεσμα την πάχυνση της επιδερμίδας (υπερκεράτωση).

Η κληρονομικότητα (γενετικοί παράγοντες) φαίνεται πως συμμετέχουν στην εμφάνιση της ψωρίασης, αν και υπάρχουν περιπτώσεις που κάποιος εμφανίζει ψωρίαση χωρίς κανένα συγγενή πάσχοντα στην οικογένεια ή αντίθετα τα παιδιά ενός γονιού με ψωρίαση μπορεί να μην εμφανίσουν ποτέ ψωρίαση.

Περιβαλλοντικοί (εκλυτικοί) παράγοντες μπορεί να προκαλέσουν την εμφάνιση ή την επιδείνωση της ψωρίασης:

– Στρεπτοκοκκική λοίμωξη: Συνήθης αιτία για πονόλαιμο και φαρυγγοαμυγδαλίτιδες, αποτελεί εκλυτικό παράγοντα εμφάνισης σταγονοειδούς ψωρίασης σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες.

– Ορμονικοί παράγοντες: Υπάρχει μια έξαρση της εμφάνισης της ψωρίασης κατά την εμμηναρχή (όταν ξεκινά η περίοδος) και την εμμηνόπαυση (όταν η περίοδος σταματά). Επιπρόσθετα παρατηρείται βελτίωση κατά την εγκυμοσύνη.

– Φάρμακα: Ορισμένα φάρμακα μπορεί να επιδεινώνουν την ήδη υπάρχουσα ψωρίαση όπως το λίθιο (αντικαταθλιπτικό), ορισμένα αντιυπερτασικά (b-blockers), και η απότομη διακοπή των συστηματικών κορτικοστεροειδών. Ωστόσο, ο ασθενής με ψωρίαση δεν θα πρέπει να σταματά μόνος του τη φαρμακευτική του αγωγή, αλλά σε συνεννόηση με τον γιατρό του θα δίδεται η πιο κατάλληλη θεραπεία που να μην επιβαρύνει τη ψωρίαση.

– Ο τραυματισμός είναι γνωστό ότι μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση ψωριασικών βλαβών μέσω του φαινομένου Koebner. Σε άτομα με συγκεκριμένες δερματοπάθειες, όπως η ψωρίαση, μετά τον τραυματισμό υγιούς δέρματος δημιουργείται στο συγκεκριμένο σημείο νέα βλάβη η οποία κλινικά και ιστοπαθολογικά είναι πανομοιότυπη με αυτή της υποκείμενης νόσου. Το φαινόμενο αυτό ορίζεται ως φαινόμενο Κoebner ή ισομορφικό φαινόμενο ή ισομορφική απάντηση, που σημαίνει «όμοια απάντηση».

– Ψυχολογικοί παράγοντες (άγχος, στρες): Σε ορισμένους ανθρώπους παρατηρείται επιδείνωση της ψωρίασης όταν βρίσκονται υπό συνθήκες έντονου άγχους.

– Το αλκοόλ και το κάπνισμα έχουν επιβαρυντικό ρόλο στη ψωρίαση.

Η ψωρίαση είναι μια νόσος με πολλά «πρόσωπα» και η κλινική της εικόνα εξαρτάται από τη μορφή και την εντόπισή της.

Τρόποι αντιμετώπισης των συμπτωμάτων της ψωρίασης

Αλοιφές

Οι αλοιφές και οι κρέμες είναι εξαιρετικά χρήσιμες για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Από τη μία αφαιρούν τις φολίδες και από την άλλη λειαίνουν το ξηρό δέρμα. Παράλληλα, ανακουφίζουν από τα συμπτώματα καύσου και κνησμού.

Φωτοθεραπεία

Αυτή η αγωγή χρησιμοποιεί ακτίνες UVA, UVB για να επιβραδύνει την παραγωγή δερματικών κυττάρων.

Φαρμακευτική αγωγή

Η χορήγηση φαρμάκων χρησιμοποιείται σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις ψωρίασης.

Ιαματικά λουτρά

Η εμπότιση του δέρματος σε ιαματικά λουτρά μπορεί να ανακουφίσει και να εξομαλύνει το ψωριασικό δέρμα.

Ηλιοθεραπεία

Έρευνες έχουν δείξει ότι η ηλιοθεραπεία 15 με 30 λεπτά χωρίς αντιηλιακό μπορεί να είναι ωφέλιμη για την ύφεση της νόσου, αν και ο μηχανισμός δράσης δεν είναι γνωστός. Ωστόσο, πρόκειται για μία πρακτική, η οποία είναι επίφοβη, αφού το πιθανό ηλιακό έγκαυμα μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση.

Άσκηση

Η σωματική άσκηση ωφελεί γενικά τον οργανισμό. Στην περίπτωση της ψωρίασης, αυτή μπορεί να ανακουφίσει από το άγχος που αποτελεί εκλυτικό παράγοντα για την ψωρίαση.

Περιορισμένη έκθεση σε ξηρό αέρα

Ιδίως το χειμώνα, η έκθεση του δέρματος σε ξηρό αέρα μπορεί να επιδεινώσει την ψωρίαση και την ευαισθησία της επιδερμίδας. Για αυτό, είναι σημαντική η εντατική ενυδάτωση της επιδερμίδας. Επίσης, είναι σημαντικό να υπάρχει μία σχετική υγρασία στο χώρο.

Σωστή διατροφή

Ευρήματα ερευνών δείχνουν ότι η υγιεινή διατροφή αμβλύνει τη σοβαρότητα της κατάστασης και ανακουφίζει από τα ενοχλητικά συμπτώματα. Η μεσογειακή διατροφή, που περιλαμβάνει σημαντικές ποσότητες βιταμινών A, D, E και φολικού οξέως, είναι ευεργετική για την πορεία της πάθησης. Παράλληλα, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα , που διαθέτουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες μπορεί να φανούν εξαιρετικά ωφέλιμα για την ανακούφιση της ψωρίασης.

Τι να αποφύγετε:

• Αλκοόλ
• Ζάχαρη & απλά σάκχαρα
• Κορεσμένα λιπαρά
• Γλουτένη